Araştırma Makalesi

FUZULİ TAKİPÇİSİ BİR KADIN ŞAİR: HAYRAN HANIM DÜNBÜLÎ

Cilt: 8 Sayı: 1 30 Mart 2025
PDF İndir

FUZULİ TAKİPÇİSİ BİR KADIN ŞAİR: HAYRAN HANIM DÜNBÜLÎ

Öz

Muhammed Fuzûlî (d. 1483-ö.1556), kendisinden sonra bir edebî mektep oluşturmuş kudretli bir şairdir. O, sadece Azerbaycan edebiyatını değil Anadolu ve Çağatay edebiyatı başta olmak üzere bütün Türk edebiyatını etkilemiştir. Şairin etkisi Azerbaycan edebiyatında çok daha güçlü olup günümüze kadar devam etmiştir. Fuzûlî’nin etkisi sadece erkek divan şairlerinde değil, Azerbaycan kadın şairlerinde de görülmektedir. 12. yüzyıldan itibaren klasik tarzda şiirler yazan Azerbaycan kadın şairleri arasında Mehseti-i Gencevi, Raziyye Gencevi, vb. şairlerden sonra 19. yüzyıldan itibaren ana dilinde şiirler yazan Azerbaycan kadın şairlerinin sayısı hızla artmaya başlamıştır. Bunlar arasında en meşhurları Heyran Hanım Dünbüli, Karabağ Hanı Hurşidbanu Natevan, Fatma Hanım Kemine, Şahnigar Hanım Rencur vb. dir. Sovyet döneminde de onlarca kadın şair, klasik tarzda gazel ve rubailer kaleme almıştır. Bunlar arasında Mirvarid Dilbazî, Nigar Refibeyli ve Medine Gülgün’ü özellikle anmak gerekir. Klasik şiir tarzında ve Fuzûlî etkisinde şiirler yazan kadın şairlerin sayısı 1980’li yıllardan ve özellikle Bağımsızlık Dönemi’nden sonra artmıştır. Bu çalışmada, 19. yüzyıl kadın şairlerinden Hayran Hanım Dünbülî’nin Fuzûlî’ye yazdığı nazireler incelenecektir. Anahtar Kelimeler: Klasik şiir, Fuzûlî edebî mektebi, kadın şairler, Divan, nazire.

Anahtar Kelimeler

Klasik şiir, Fuzûlî edebî mektebi, kadın şairler, Divan, nazire.

Kaynakça

  1. ARASLI, Hemid (2005). Mehemmed Füzuli, Eserleri VI ciltte. I. cilt (Türkçe Divan). Bakı: Şerg-Gerb Neşriyatı.
  2. ARASLI, Hemid (2004). İmadeddin Nesimi. Seçilmiş Eserleri II. Ciltte. I. Cilt. Bakı: Lider Neşriyyatı.
  3. BAYRAM, Parvana (hzl.) (2013). Hikmet, İsmayıl - Azerbaycan Edebiyatı Tarihi. C. 1-2. Ankara: Akçağ Yay.
  4. BAYRAM, Parvana (2014). Heyran, Heyran Hanım: https://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/heyran-heyran-hanim.
  5. BAYRAM, Parvana (2023). Azerbaycan Kadın Divan Şairleri (Başlangıçtan Günümüze). Ankara: Kurgan Edebiyat.
  6. CEFERZADE, Ezize (1991). Azerbaycanın Aşık ve Şair Kadınları. Bakı: Genclik Neşriyatı. s.35-49. Divan, Heyran Hanım (2002). (Tıpkıbasımını hazırlayan ve Ön söz yazan: Cennet Nağıyeva). Bakı: Mütercim.
  7. HÜSEYNOV, Rafael (2005). Mehseti Gencevi-özü, sözü, izi. Bakı: Nurlan.
  8. KAFKASYALI, Ali (2002). İran Türk Edebiyatı Antolojisi. C. III. Erzurum: Atatürk Üniversitesi Basımevi. s.58-66.
  9. KASIMZADE, Feyzulla (1974). XIX. Asır Azerbaycan Edebiyatı Tarihi. Bakı: Maarif Neşriyatı. s.83-85.
  10. Kavsi Tebrizi (2012). Divan. (Haz. Paşa Kerimov). Bakı: Elm ve Tehsil Yayınları.

Kaynak Göster

APA
Bayram, P. (2025). FUZULİ TAKİPÇİSİ BİR KADIN ŞAİR: HAYRAN HANIM DÜNBÜLÎ. Eski Türk Edebiyatı Araştırmaları Dergisi [Journal Of Old Turkish Literature Researches], 8(1), 23-45. https://doi.org/10.58659/estad.1636456
AMA
1.Bayram P. FUZULİ TAKİPÇİSİ BİR KADIN ŞAİR: HAYRAN HANIM DÜNBÜLÎ. ESTAD. 2025;8(1):23-45. doi:10.58659/estad.1636456
Chicago
Bayram, Parvana. 2025. “FUZULİ TAKİPÇİSİ BİR KADIN ŞAİR: HAYRAN HANIM DÜNBÜLΔ. Eski Türk Edebiyatı Araştırmaları Dergisi [Journal Of Old Turkish Literature Researches] 8 (1): 23-45. https://doi.org/10.58659/estad.1636456.
EndNote
Bayram P (01 Mart 2025) FUZULİ TAKİPÇİSİ BİR KADIN ŞAİR: HAYRAN HANIM DÜNBÜLÎ. Eski Türk Edebiyatı Araştırmaları Dergisi [Journal Of Old Turkish Literature Researches] 8 1 23–45.
IEEE
[1]P. Bayram, “FUZULİ TAKİPÇİSİ BİR KADIN ŞAİR: HAYRAN HANIM DÜNBÜLΔ, ESTAD, c. 8, sy 1, ss. 23–45, Mar. 2025, doi: 10.58659/estad.1636456.
ISNAD
Bayram, Parvana. “FUZULİ TAKİPÇİSİ BİR KADIN ŞAİR: HAYRAN HANIM DÜNBÜLΔ. Eski Türk Edebiyatı Araştırmaları Dergisi [Journal Of Old Turkish Literature Researches] 8/1 (01 Mart 2025): 23-45. https://doi.org/10.58659/estad.1636456.
JAMA
1.Bayram P. FUZULİ TAKİPÇİSİ BİR KADIN ŞAİR: HAYRAN HANIM DÜNBÜLÎ. ESTAD. 2025;8:23–45.
MLA
Bayram, Parvana. “FUZULİ TAKİPÇİSİ BİR KADIN ŞAİR: HAYRAN HANIM DÜNBÜLΔ. Eski Türk Edebiyatı Araştırmaları Dergisi [Journal Of Old Turkish Literature Researches], c. 8, sy 1, Mart 2025, ss. 23-45, doi:10.58659/estad.1636456.
Vancouver
1.Parvana Bayram. FUZULİ TAKİPÇİSİ BİR KADIN ŞAİR: HAYRAN HANIM DÜNBÜLÎ. ESTAD. 01 Mart 2025;8(1):23-45. doi:10.58659/estad.1636456