Araştırma Makalesi

BİR KÜLTÜREL HAFIZA MEKÂNI OLARAK ALMILA: KLASİK TÜRK ŞİİRİNİN DEVAMI

Cilt: 8 Sayı: 3 30 Eylül 2025
PDF İndir
TR

BİR KÜLTÜREL HAFIZA MEKÂNI OLARAK ALMILA: KLASİK TÜRK ŞİİRİNİN DEVAMI

Öz

Bugün için ömrünü tamamlamış olduğu düşünülen klasik Türk edebiyatı aslında bir şekilde varlığını sürdürmektedir. Altı asırlık geleneğin izlerinin birkaç zaman içerisinde topyekûn unutulması elbette mümkün değildir. Klasik Türk edebiyatı milletin kültürel hayatının her aşamasına temas etmiş, ondan etkilenmiş ve onu etkilemiş büyük bir mirastır. Her ne kadar klasik anlamda divan tertip etme geleneği artık terk edilmiş olsa da klasik Türk şiirinin vezin, nazım şekilleri, mazmunlar ve edebî sanatlar gibi unsurlarını kullanan; bu şiir geleneğinden beslenerek onu bir şekilde sürdüren pek çok şairin varlığı bilinmektedir. Kilis, tezkirelerde adları yer alan bazı klasik Türk şiiri şairlerini yetiştirmiş kadim şehirlerden birisidir. Geçmişte de önemli bir kültür merkezi olan şehirde aktif bir kültürel canlılığın olduğu söylenebilir. Haşan Şahmaranoğlu, Kilis’te yetişmiş, memleketine hizmet etme şansı yakalamış bir şahsiyet ve şehirdeki aydın grubun da bir temsilcisidir. Şahmaranoğlu, yöreye ait pek çok zenginliği unutulmaması adına kaleme almış, bazı klasik Türk şiiri şairlerinin ortaya çıkmasında büyük yararlıklar sağlamıştır. Hayatı, yayınları pek çok çalışmaya konu olan Hasan Şahmaranoğlu, Almıla adını verdiği bir şiir kitabının da sahibidir. Bu çalışma, Kilisli Hasan Şahmaranoğlu’nun Almıla adlı şiir kitabı üzerine yapılmıştır. Bu şiir kitabında bulunan manzumelerin klasik Türk şiirinin etkisi altında kalan yanları üzerine kurulmuştur. Şahmaranoğlu, halk şiiri, klasik Türk şiiri ve modern şiir geleneğinden yararlanarak oluşturduğu şiirlerinde, klasik Türk şiirine ait nazım şekillerine, mazmunlara ve geleneğin bazı özelliklerine yer vermiştir. Bu çalışmada, söz konusu unsurlar, mazmunlar ele alınacak ve şairin şiir anlayışı çerçevesinde yorumlanmaya çalışılacaktır. Çalışmanın, klasik Türk şiiri geleneğinin bugün yaşayan izlerini, Kilis’te ve yaşayan bir şairde görme olanağı sağlayacağı düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Hasan Şahmaranoğlu, Almıla, Kilis, Klasik Türk Şiiri.

Anahtar Kelimeler

hasan şahmaranoğlu, almıla, klasik türk şiiri, kilis, edebiyat

Kaynakça

  1. Aksoyak, İsmail Hakkı (2015). “Vâsıf Osman Bey”, https://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/vasif-vasif-osman-bey/nuri-halil-nuri-bey, (E.T.: 10.08.2025).
  2. Albayrak, Nurettin (2007). “Redif”, Diyanet İslam Ansiklopedisi, Cilt: 34, s.s. 523-524.
  3. Başçıllar, Seyfettin (1998). Kilisli divan şairleri antolojisi, İstanbul: Kilis Kültür ve Dayanışma Derneği Yayınları.
  4. Bilgegil, Kaya (1989). Edebiyat Bilgi ve Teorileri (Belâgât), İstanbul: Enderun Kitabevi.
  5. Bitken, Hasan (2018). “Ulu Çınar Hasan Şahmaranoğlu”, Kilis'te Bilge Bir Kalem Hasan Şahmaranoğlu. Ed.
  6. Muhammed Hüküm. Kilis: Kilis 7 Aralık Üniversitesi KİTAM Yay, 23-25.
  7. Doğan, Hasan (2010). “Divan Şiirinin Kara İncisi: Hind Ülkesi / Klasik Türk Şiirinde Hind Metaforu”, III. Uluslararası Türk Dili ve Edebiyatı Öğrenci Kongresi, İst
  8. Doğan, Muhammet Nur (2010). Leylâ ve Mecnun (Metin, Düzyazıya Çeviri, Notlar ve Açıklamalar), İstanbul, Yelkenli Yayınları.anbul 2010, C.1, s.s. 797-809.
  9. Erdoğan, Kenan; Akgül, Serpil (2016). “Divan Şiirinde Gül Redifli Gazeller Üzerine Bir İnceleme”, CU Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 40, Sayı: 2, s.s. 53-65.
  10. Gahramanlı, Nergiz (2018). “Muhammed Hüseyin Şehriyar’ın Haydar Baba’ya Selam Manzumesinde Yurt ve Tabiat Sevgisi”, Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Sayı: 15, s.s., 149-169. Gürel, Rahşan (2000). Enderunlu Vâsıf Divanı, İstanbul: Kitabevi Yayınları.

Kaynak Göster

APA
Özkan Bahar, B. (2025). BİR KÜLTÜREL HAFIZA MEKÂNI OLARAK ALMILA: KLASİK TÜRK ŞİİRİNİN DEVAMI. Eski Türk Edebiyatı Araştırmaları Dergisi [Journal Of Old Turkish Literature Researches], 8(3), 549-568. https://doi.org/10.58659/estad.1774025
AMA
1.Özkan Bahar B. BİR KÜLTÜREL HAFIZA MEKÂNI OLARAK ALMILA: KLASİK TÜRK ŞİİRİNİN DEVAMI. ESTAD. 2025;8(3):549-568. doi:10.58659/estad.1774025
Chicago
Özkan Bahar, Bahanur. 2025. “BİR KÜLTÜREL HAFIZA MEKÂNI OLARAK ALMILA: KLASİK TÜRK ŞİİRİNİN DEVAMI”. Eski Türk Edebiyatı Araştırmaları Dergisi [Journal Of Old Turkish Literature Researches] 8 (3): 549-68. https://doi.org/10.58659/estad.1774025.
EndNote
Özkan Bahar B (01 Eylül 2025) BİR KÜLTÜREL HAFIZA MEKÂNI OLARAK ALMILA: KLASİK TÜRK ŞİİRİNİN DEVAMI. Eski Türk Edebiyatı Araştırmaları Dergisi [Journal Of Old Turkish Literature Researches] 8 3 549–568.
IEEE
[1]B. Özkan Bahar, “BİR KÜLTÜREL HAFIZA MEKÂNI OLARAK ALMILA: KLASİK TÜRK ŞİİRİNİN DEVAMI”, ESTAD, c. 8, sy 3, ss. 549–568, Eyl. 2025, doi: 10.58659/estad.1774025.
ISNAD
Özkan Bahar, Bahanur. “BİR KÜLTÜREL HAFIZA MEKÂNI OLARAK ALMILA: KLASİK TÜRK ŞİİRİNİN DEVAMI”. Eski Türk Edebiyatı Araştırmaları Dergisi [Journal Of Old Turkish Literature Researches] 8/3 (01 Eylül 2025): 549-568. https://doi.org/10.58659/estad.1774025.
JAMA
1.Özkan Bahar B. BİR KÜLTÜREL HAFIZA MEKÂNI OLARAK ALMILA: KLASİK TÜRK ŞİİRİNİN DEVAMI. ESTAD. 2025;8:549–568.
MLA
Özkan Bahar, Bahanur. “BİR KÜLTÜREL HAFIZA MEKÂNI OLARAK ALMILA: KLASİK TÜRK ŞİİRİNİN DEVAMI”. Eski Türk Edebiyatı Araştırmaları Dergisi [Journal Of Old Turkish Literature Researches], c. 8, sy 3, Eylül 2025, ss. 549-68, doi:10.58659/estad.1774025.
Vancouver
1.Bahanur Özkan Bahar. BİR KÜLTÜREL HAFIZA MEKÂNI OLARAK ALMILA: KLASİK TÜRK ŞİİRİNİN DEVAMI. ESTAD. 01 Eylül 2025;8(3):549-68. doi:10.58659/estad.1774025