VURGUNUN POETİKASI: DİVAN ŞİİRİNDE VURGULU ÖNCELEMELER

Şiir, her şeyden evvel etkili söz söyleme sanatıdır. Şair, okuyucu üzerinde etki yaratmak için hayallerini ya da imgelerini şiirsel bir düzene yerleştirirken sanatın ona sunmuş olduğu bütün imkânlardan en üst seviyede yararlanmak ister. Bunlardan birisi de devrik hale getirilen cümlelerde yapılan vurgu ve tonlamadır. Şiire etkili bir tonla başlayarak okuyucuyu daha ilk kelimede şiire hapsetmek endişesi, şairde şiirdeki öncelemelerin fonksiyonel konumunu daha da artırmaktadır. Klasik Türk şiiri tarihinde en çok okunan ve beğenilen, nazireler yazılan şiirlere genel olarak bakıldığında, öncelemelerin şiire kattığı sanatsal ve estetik hazdan başka okuyucu üzerinde duyguları kışkırtan ve harekete geçilmeyi bekleyen hislerin ortaya çıkarılmasında etkin rol oynadığı görülmektedir. Şairler bu öncelemelerde genellikle vurgulu emir kiplerine başvurmuşlardır. Böylece okuyucu-şair ekseninde etkileyici bir bağ oluşturulurken şairler karşısında sürekli bir muhatap almayı da eksik etmemişlerdir. Bu muhatap bazen şairin içindeki ben, sevgili ya da farklı bir varlık olabilmektedir. Bu çalışma klasik Türk şiirinde öncelemelerde vurgulu emir ifadeleriyle başlayan metinler tespit edilerek bu şiirlerin bu çerçevede incelenmesi öngörülmektedir.

Poetry is, above all, the art of effective speech. The poet wants to make the most of all the opportunities that art offers him when placing his dreams or images in a poetic order to create an impact on the reader. One of these is the emphasis and intonation in inverted sentences. The concern of starting the poem with an effective tone and capturing the reader in the poem from the very first word further increases the functional position of the foregorunding in the poem for the poet. When we look at the poems that are the most read and appreciated in the history of classical Turkish poetry, see that prepositions play an active role in provoking emotions in the reader and revealing feelings that are waiting to be acted upon, in addition to the artistic and aesthetic pleasure they add to the poem. Poets have often used emphatic imperative moods in these foregorunding. Thus, while an impressive bond was created between the reader and the poet, the poets did not neglect to have a permanent interlocutor. This addressee can sometimes be the poet's inner self, his/her lover, or a different object. This study aims to identify texts that begin with emphatic imperative expressions in Classical Turkish poetry and to examine these poems within this framework.