15. ASIR ŞAİRLERİNDEN SÜCÛDÎ VE ŞİİRLERİ
Öz
15. asrın geri planda kalmış şairlerinden biri olan Kalkandelenli Sücûdî, dîvânı olmayan şairlerdendir. Edebiyat tarihlerinde, “Selîm-nâme” adlı eseri ve Revânî ile olan atışmasıyla kendisine yer bulmuştur. Güçlü bir şair olmamasına rağmen hâmileri Cafer Çelebi ve Pîrî Paşa sayesinde Yavuz Sultan Selîm’e yakın olmuş ve padişahın yanından ayırmadığı, Mısır seferini yazması için yanında götürdüğü şairlerden biri olmuştur. Asıl adı, doğum ve ölüm tarihi bilinmeyen Sücûdî’nin 1523 yılında kesin olarak sağ olduğu, yaptığımız araştırmalar neticesinde ortaya konulmuştur.
Tezkirelerin ittifakla şairlik kabiliyetini pek yeterli görmediği Sücûdî’nin şiir mecmû’alarına kayıtlı pek çok manzumesi bulunmaktadır. Bu çalışmada dîvânı elde olmayan Sücûdî’nin şiirlerinin bir araya toplanması ve mürettep bir dîvânçe sırasına uygun bir şekilde yayımlanarak araştırmacıların istifadesine sunulması amaçlanmıştır.
Sücûdî’nin ağırlığı nazire mecmû’alarında olmak üzere çeşitli şiir mecmû’alarında kayıtlı; 1 kasidesi, 22 gazeli, 2 kıt’ası 1 lügazı, 16 matlaı ve 1 müfredi tespit edilmiştir. Çalışmamızda, 19 farklı şiir mecmû’asından derlenen bu manzumeler hakkında bazı değerlendirmelerde bulunulmuş ve çalışmanın sonunda da bu şiirlerin tamamı verilmiştir.
Bu çalışmayla; bugüne kadar –kısa ansiklopedi maddeleri dışında- hakkında ilmî bir araştırmanın yapılmadığı Sücûdî tanıtılmış ve bundan sonra yapılacak olan yeni çalışmalara zemin hazırlanmıştır.
Anahtar Kelimeler: Sücûdî, Dîvân Şiiri, Nazire Mecmû’aIarı, Tezkire, 15. Asır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- ARGUNŞAH, Mustafa (2009). “Türk Edebiyatında Selim-nâmeler”, Turkish Studies, Volume 4/8 Fall, s.s. 31-47
- BABİNGER, Franz (1992). Osmanlı Tarih Yazarları ve Eserleri, (Çev. Prof. Dr. Coşkun Üçok) Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları.
- CANIM, Rıdvan (2000). Latîfî. Tezkiretü’ş-Şu’arâ ve Tabsıratü’n-Nuzamâ, İnceleme-Metin, Ankara: Atatürk Kültür Merkezi Yayınları.
- ÇOLAK, Esra (2014). “Ali Emiri Manzum 674’teki Şiir Mecmuası”, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul: Marmara Üniversitesi.
- ÇUHADAR, İbrahim Hakkı (1988). “Sücûdî‟nin Selim-nâmesi”, Kayseri: Erciyes Üniversitesi.
- DEMİR, Sibel (2011). “Mecmû’a-i Nezâir, Hasan Hüsnü Paşa No: 1031, 1b-50a”, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul: Marmara Üniversitesi.
- EMECEN, Feridun (2000). “İbrahim Paşa, Makbul” Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, C. 21, s.s. 33-35.
- ERÜNSAL, İsmail (1981). “Türk Edebiyatı Tarihinin Arşiv Kaynakları I: II. Bayezid Devrine Ait Bir İn’amat Defteri”, İ.Ü. Edebiyat Fakültesi Tarih Enstitüsü Dergisi, X-XI. s.s. 303-342.
- ERÜNSAL, İsmail (1984). “Türk Edebiyatı Tarihinin Arşiv Kaynakları II: Kanunî Sultan Süleyman Devrine Ait Bir İn’âmat Defteri”, Osmanlı Araştırmaları, IV İstanbul, s.s. 1-17.
- GIYNAŞ, Kamil Ali (2017). Pervane Bey Mecmuası, Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları








