FARKLI NERGİS KÜLTÜR ÇEŞİTLERİ SOĞANLARININ IN VITRO ANTİOKSİDAN, ASETİLKOLİNESTERAZ ve BÜTİRİLKOLİNESTERAZ AKTİVİTELERİ

Inhibition of acetylcholinesterase (AChE) and butyrylcholinesterase (BChE) is one of the important targets in reducing β-amyloid accumulation in the brain and increasing acetylcholine utilization in the treatment of Alzheimer's disease (AD). Damage to neurons and metal accumulation in the brain by free radicals caused by oxidative stress is directly related to the pathogenesis of AD. Galantamine, which is contained by members of the Amaryllidaceae family (Galanthus, Leucojum, etc.), is one of the AChE inhibitors used in the treatment of senile dementia. In this study, the total phenolic substance and polyphenol contents of the methanol: chloroform (1:1 (v:v)) extracts of narcissus (Narcissus L.) cultivar bulbs', which the genus belongs to the mentioned family, were determined. Also, the investigation of the relationship between in vitro antioxidant activities, AChE, and BChE inhibitions of the extracts and Alzheimer's treatment was aimed. The total phenolic content of the extracts was determined between 20.78 ± 0.25 and 57.97 ± 0.49 mg gallic acid equivalent (GAE)/g extract, and it was observed that 'Golden Ducat' had the richest one for total phenolic contentDetermined phenolic acids by High-Pressure Liquid Chromatography-Diode Array Detector (DDD) for 'Golden Ducat' cultivar were gallic acid and protocatechuic acid; for 'Golden Harvest' cultivar was para-hydroxybenzoic acid; for 'Carlton' cultivar was chlorogenic acid; for 'Cheerfulnes' cultivar was para-coumaric acid and for 'Einstein' cultivar was ferulic acid. In terms of DPPH• radical scavenging activity, the inhibition value of the cultivar 'Einstein' was 23.65 ± 0.73 (at 9.6 × 10-4 concentration), the inhibition value of the cultivar 'Cheerfulnes' was 26.69 ± 1.04 (at 1.8 × 10-3 concentration) and 28.51 ± 0.1 (3.6 × 10-3 concentration). The extract obtained from the cultivar 'Carlton' showed the highest metal-chelating antioxidant activity with 14.61% at 0.2 mg/mL concentration (Ethylenediamine tetraacetic acid (EDTA): 77.84). The extract of 'Strong Gold' variety showed higher activity on reducing power measurement with a 50% Effective Concentration (EC50) value of 1.19 (mg/mL) compared to other species (50% Effective Concentration of Butylated Hydroxytoluene (BHT) (EC50): 0.21), ascorbic acid EC50: 0.094). The inhibitory activity of AChE was found to be 53.36% (donepezil 92.077% at the same concentration) in the cultivar 'Tête-à-Tête' at 200 µg/mL concentration. For the BChE inhibitory activity, the cultivar 'Tête-à-Tête' was showed 30.25% inhibition at 200 µg/mL and 26.8% inhibition at 100 µg/mL.

Asetilkolinesteraz (AChE) ve bütirilkolinesteraz (BChE) inhibisyonu, beyinde β-amiloit birikimini azaltmak ve asetilkolin kullanımını artırmada, yani Alzheimer hastalığının (AD) tedavisinde önemli hedeflerden biridir. Oksidatif stres nedeniyle oluşan serbest radikallerin beyinde nöron ve metal akümülasyonuna verdiği hasar AD’nin patojeneziyle doğrudan ilişkilidir. Amaryllidaceae familyası üyelerinin (Galanthus, Leucojum v.b.) içerdiği galantamin, senile demansın tedavisinde kullanılan AChE inhibitörlerinden biridir. Bu çalışmada, bu familyanın üyesi nergis (Narcissus L.) kültür çeşitlerinin soğanlarına ait metanol:kloroform (1:1 (v:v)) ekstrelerinin, toplam fenolik madde ve polifenol içerikleri belirlenmiştir. Ayrıca ekstrelerin in vitro antioksidan aktiviteleri, AChE ve BChEe inhibisyonları ile Alzheimer tedavisi arasındaki ilişkinin araştırılması amaçlanmıştır. Ekstrelerin toplam fenolik madde miktarları 20.78 ± 0.25 ile 57.97 ± 0.49 mg gallik asit eşdeğeri (GAE)/g ekstre olarak tespit edilmiş, toplam fenolik madde miktarı bakımından en zengin kültür çeşidinin ‘Golden Ducat’ olduğu görülmüştür. Yüksek Basınçlı Sıvı Kromatografisi-Diyod Dizisi Dedektörü (DDD) ile çeşitlere göre belirlenen fenolik asitler, ‘Golden Ducat’, gallik asit ve protokateşik asit; ‘Golden Harvest’, para-hidroksibenzoik asit; ‘Carlton’, klorojenik asit; ‘Cheerfulnes’, para-kumarik asit; ‘Einstein’, ferulik asit şeklindedir. DPPH radikal süpürücü etki açısından ‘Einstein’ kültür çeşidinin inhibisyon değeri 23.65 ± 0.73 (9.6 × 10-4 derişimde), ‘Cheerfulnes’ kültür çeşidinin inhibisyon değeri 26.69 ± 1.04 (1.8 × 10-3 derişimde) ve 28.51 ± 0.1 (3.6 × 10-3 derişimde) olarak bulunmuştur. ‘Carlton’ kültür çeşidinden elde edilen ekstre 0.2 mg/mL derişimde %14.61 ile en yüksek metal şelatlayıcı antioksidan etki göstermiştir (Etilendiamin Tetraasetik Asit (EDTA): 77.84). ‘Strong Gold’ çeşidi ekstresi 1.19 (mg/mL) %50 Etkili Derişim (EC50) değeri ile indirgeyici güç ölçümünde diğer türlere göre daha yüksek etki göstermiştir (Bütil Hidroksi Toluen (BHT)’nin %50 Etkili Derişimi (EC50): 0.21), askorbik asit EC50: 0.094). AChE’nin inhibitor etkisi, ‘Tête-à-Tête’ kültür çeşidi, 200 µg/mL derişimde %53.36 (aynı derişimde donepezil % 92.077) olarak bulunmuştur. BChE inhibitör etki tayininde ise yine ‘Tête-à-Tête’ kültür çeşidi 200 µg/mL derişimde %30.25 ve 100 µg/mL derişimde %26.8 inhibisyon göstermiştir.