Kiraz Üreticilerinin Pazarlama Sorunları (Tokat Merkez İlçe Örneği)

Öz

Dünya kiraz üretimi miktarı ve ekim alanı bakımından lider sayılacak Türkiye ilinde verimde azalma olması meyvecilikte bazı sorunların olduğunun bir göstergesi olabilir. Türkiye’nin orta Karadeniz geçiş kuşağında yer Tokat ilindeki kiraz üreticilerin pazarlama yapısı, sorunları genel anlamıyla incelenmek istenmiştir. Tokat merkeze bağlı köylerinde 83 kira üreticileriyle yüz yüze görüşme yapılmıştır. Araştırma verilerine göre orta yaş (52) ve ilkokul mezunu ağırlıklı üretici portföyü ile görüşüldüğü belirlenmiştir. Kiraz üretimi babadan kalma çevrede kiraz üretimin olması gibi nedenlerden dolayı yapıldığı belirlenmiştir. Üretilen kirazın büyük kısmı şehir dışına satılmak üzere komisyonculara satıldığı gözlenmiştir. Üreticilerin kiraz pazarlama sorunlarını 5’li likert ölçeği ile ölçülmeye çalışılmıştır. Elde edilen veriler ışığında yorumlanması daha kolay olması için sınıflandırmaya gidilmiştir. Böylelikle kiraz üreticilerin pazarlama sorunlarını 6 ana başlık altında toplanabildiği faktör analizi yardımıyla anlaşılmıştır. Kiraz üreticilerin kiraz pazarlamada yaşadığı sorunlar sırasıyla şöyledir: nakit döngüsü, olumsuz koşul, birlik, beklenti, olumsuz pazar ve üretime güven.

Anahtar Kelimeler

• Kiraz
• Üretim
• Sorun
• Faktör Analizi

Marketing Problems of Cherry Producers (Tokat Central District Example)

Abstract

The decrease in yield in Turkey, which is considered to be the leader in terms of world cherry production and planting area, may be an indication of some problems in fruit growing. The marketing structure and problems of cherry producers in Tokat province, located in the central Black Sea transition zone of Turkey, were examined in general. Face-to-face interviews were conducted with 83 rent producers in the villages of Tokat center. According to the research data, it was determined that the interviews were conducted with a producer portfolio that was mostly middle-aged (52) and primary school graduates. It was determined that cherry production was carried out due to reasons such as cherry production in the environment inherited from the ancestors. It was observed that the majority of the produced cherries were sold to brokers to be sold outside the city. The cherry marketing problems of the producers were tried to be measured with a 5-point Likert scale. In the light of the obtained data, a classification was made in order to make it easier to interpret. Thus, it was understood with the help of factor analysis that the marketing problems of cherry producers could be gathered under 6 main headings. The problems experienced by cherry producers in cherry marketing are as follows, respectively: cash cycle, negative condition, unity, expectation, negative market and confidence in production.

Keywords

• Cherry
• Production
• Problem
• Factor Analysis

References

1. Adanacioglu, H., 2017. Factors affecting farmers’ decisions to participate in direct marketing: A case study of cherry growers in the Kemalpasa District of Izmir, Turkey. Renewable Agriculture and Food Systems 32(4): 291-305.
2. Ahmad, S., Saddozai, K. N., Khan, M., ve Afridi, S., 2008. Cherry marketing system in Gilgit District, Northern Areas of Pakistan. Sarhad J. Agric 24(4): 771-777.
3. Bali, D., Sharma, R., Singh, S. P., Barwal, P., Kashyap, P., and Bhagat, A. G., 2022. An investigation into the socio-economic status and problems of cherry growers with reference to Shimla district of Himachal Pradesh. The Pharma Innovation Journal 11(6): 2333-2337.
4. Bilgili, G., Özçıngırak, G., Güler, U., ve Engindeniz, S., 2019. Kiraz Üretiminde Maliyet ve Karlılık Analizi: İzmir’in Kemalpaşa İlçesi Örneği. Tarım Ekonomisi Araştırmaları Dergisi 5(1): 1-8.
5. Demircan, V., Hatirli, S. A., ve Aktaş, A., 2004. Isparta ilinde kirazın pazarlama yapısı ve sorunları. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 8-1.
6. FAO, 2023. Classifications and standars. https://www.fao.org/faostat/en/#data/QCL (Erişim tarihi: 02.09. 2024).
7. Gözener, B., Onurlubaş, E., ve Otcu, M., 2021. Tokat ili merkez ilçede kiraz yetiştiriciliğinin mevcut durumu. Gaziosmanpaşa Bilimsel Araştırma Dergisi 10(1): 83-94.
8. Gümül, B., 2022. Türkiye'de kiraz üretimi ve pazarlaması: Bursa ili örneği. Yüksek lisans tezi, Bursa Uludağ Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü (Basılmamış), Bursa.

9. Kalaycı, Ş., 2010. SPSS uygulamalı çok değişkenli istatistik teknikleri (5. Baskı), Asil Yayın Dağıtım, Ankara.
10. Kantaroğlu, M., ve Demirbaş, N., 2020. Technical and economic factors affecting losses in sweet cherry production: a case study from Turkey. International Journal of Fruit Science 20(sup3): S1994-S2004.
11. Kantaroğlu, M., ve Demirbaş, N., 2023. İzmir ili Kemalpaşa ilçesinde kiraz üreticilerinin pazarlama açısından tarımsal örgütlere yaklaşımları ve beklentileri. Balkan ve Yakın Doğu Sosyal Bilimler 09 (04): 58-64.
12. Karpati, L., and Szakal. Z., 2009. Marketing characteristics of tokaj wine specialities based on factor and cluster analyses. Applied Studies in Agribusiness and Commerce – APSTRACT Agroinform Publishing House, Budapest 93-102.
13. Kurtuluş, K., 2004. Pazarlama Araştırmaları (Genişletilmiş 7. Baskı). Literatür Yayınları, Yayın No, 114, s,397-418, İstanbul.
14. Nalinci, S., ve Kızılaslan, H., 2019. Amasya ili merkez ilçede kiraz üretimi yapan işletmelerin pazarlama ve pazarlama sorunları. Gaziosmanpaşa Bilimsel Araştırma Dergisi 8(3): 29-43.
15. Namdar, S. Ç., Subaşı, O. S., Yılmaz, H., Sağlam, C., Uysal, O., ve Kiracı, M. A., 2023. Doğu Akdeniz bölgesi kiraz üretimi, pazarlaması ve dış ticaret yapısı. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 6(1): 354-368.
16. Ness, M., 2000. Multivariate Techniques in Marketing Research. Curso de Especializacion Postuniversitaria en Marketing Agroalimentario, CHIEAM, Spain.
17. Newbold, P., 1995. Statistics For Business and Economics, Prentice Hall International Editions.
18. Noor, R. S., Hussain, F., Farooq, M. U., and Umair, M., 2020. Cost and profitability analysis of cherry production: The case study of district Quetta, Pakistan. Big Data in Agriculture 2(2): 65-71.
19. Sayılı, M., ve Özbek, K., 2016. Amasya ili Suluova ilçesinde kiraz üretimi yapan işletmelerin üretim ve pazarlama sorunları. Journal of Agricultural Faculty of Gaziosmanpaşa University (JAFAG) 33(1): 33-46.
20. Tekin, V. N., 2007. SPSS Uygulamalı Bilimsel Pazarlama Araştırmaları. Seçkin Yayıncılık, Ankara.
21. TÜİK, 2023. Türkiye İstatistik Kurumu. https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?locale=tr. (Erişim tarihi: 02.09.2024).
22. Unakıtan, G., Hurma, H., Makaracı, Z., Başaran, B., Abdikoğlu, D. İ., ve Sağır, F. S., 2016. Trakya bölgesinde kiraz üretiminin ekonomik analizi. Namık Kemal Üniversitesi, Nkubap.00.24.Ar.13.07 Nolu Proje.
23. Unakıtan, G., Hurma, H., Makaracı, Z., Başaran, B., Abdikoğlu, D. İ., ve Sağır, F. S., 2018. Trakya bölgesinde sofralık kiraz üretiminde farklı tesis yapılarına ait üretim maliyetlerinin belirlenmesi. Journal of Agricultural Faculty of Gaziosmanpaşa University (JAFAG) 35(3): 193-202.