EN
TR
Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri Çerçevesinde Akıllı Şehir 5.0’ın Yeniden Düşünülmesi
Öz
Amaç: Endüstri 5.0 ile birlikte Akıllı Şehir 5.0 konsepti, akıllı şehirlerin yalnızca dijitalleşmesini değil, aynı zamanda dayanıklı, sürdürülebilir ve insan odaklı olması gerekliliğini vurgulamaktadır. Bu çalışma, Akıllı Şehir 5.0 çerçevesinin Birleşmiş Milletler tarafından belirlenen 17 Sürdürülebilir Kalkınma Amacı (SKA) doğrultusunda yeniden düşünülmesini amaçlamaktadır. Endüstri 5.0 ve Toplum 5.0 yaklaşımlarının insan odaklı, dayanıklı ve sürdürülebilir sistemler vurgusundan hareketle, akıllı şehirlerin yalnızca dijital dönüşüm perspektifinde değil, sosyal, çevresel ve ekonomik boyutlarını da kapsayacak şekilde ele alınması hedeflenmektedir.
Yöntemler: Çalışmada nitel araştırma yaklaşımı iki aşamalı olarak benimsenmiştir. İlk aşamada Scopus veritabanında çeşitli dahil etme ve hariç tutma kriterleri kullanılara yapılan aramada 589 çalışma belirlenmiş ve VOSviewer yazılımı kullanılarak bibliyometrik analiz gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın ikinci kısmında ise seçilen çalışmaalr içerik analizine tabi tutulmuş, Akıllı şehir 5.0 ve sürdürülebilir kalkınma hedefleri arasındaki ilişkiler tematik bir çerçevede sınıflandırılarak değerlendirilmiş ve bir takım kavramsal çıkarımlar geliştirilmiştir.
Bulgular: Bulgular, akıllı şehir 5.0 yaklaşımının SKA’lar ile güçlü ve çok boyutlu bir ilişki içerisinde olduğunu ortaya koymuştur. Bulgular, SKA’ların beş ana tema (sosyal eşitlik ve katılım, çevresel sürdürülebilirlik, kentsel yaşam kalitesi ve alt yapı, ekonomik kalkınma ve istihdam, iş birliği ve küresel ortaklıklar) altında incelenebileceğini ve böylece her bir bir sürdürülebilir kalkınma amacının akıllı şehir politikalarına entegre edilmesinin, daha bütüncül ve etkili stratejiler geliştirilmesine katkı sağlayabileceğini ortaya koymuştur.
Sonuç: Akıllı şehir 5.0 çerçevesinin SKA’lar doğrultusunda yeniden düşünülmesi, toplumların refah düzeyinin arttırılması ve sürdürülebilir kentleşmenin sağlanması açısından önemlidir. Bu çalışma, politika yapıcılar, yerel yönetimler ve inşaat sektörü profesyonelleri için bütüncül ve insan merkezli bir yol haritası çizmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Aboagye, P. D. & Sharifi, A. (2024). Urban climate adaptation and mitigation action plans: A critical review. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 189. https://doi.org/10.1016/j.rser.2023.113886
- Adel, A., & Alani, H. S. N. (2024). Human-Centric Collaboration and Industry 5.0 Framework in Smart Cities and Communities: Fostering Sustainable Development Goals 3, 4, 9, and 11 in Society 5.0. Smart Cities, 7(4), 1723-1775. https://doi.org/10.3390/smartcities7040068
- Ahmadzadeh, S., Ajmal, T., Ramanathan, R., Duan, Y. (2023). A comprehensive review on food waste reduction based on IoT and big data Technologies. Sustainability, 15 (4). https://doi.org/10.3390/su15043482
- Arı, E. S. (2021). Süper Akıllı Toplum: Toplum 5.0. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 23(1), 455-479.
- Ali, A. & Muneer, A. M. (2024). Sustainability Through Digital Technologies: Exploring Technological Potential in Support of United Nations Sustainable Development Goals. Studies in systems, decision& control. https://doi.org/10.1007/978-3-031-71649-2_47
- Almansouri, M., Bajrai, M. W., Al Sarraj, M. M., Al Muhanna, M., Mohamed, H. A., Alshammari, G. M., Alhelal, A., Hakeem, M. J. (2026). Culinary innovation, sustainable agriculture, and gastronomic heritage in Northern Saudi Arabia: Pathways toward food security, tourism, and vision 2030. International Journal of Gastronomy and Food Science. https://doi.org/10.1016/j.ijgfs.2025.101396
- Alwis, C., Pham, Q. W., Liyanage, M. (2023). Smart Cities and Society 5.0. 6G Frontiers: Towards Future Wireless Systems, 197-210. https://doi.org/10.1002/9781119862321.ch15
- Bayramova, G. & Uçar, A. (2025). The Role of Smart City Applications in Creating Sustainable and Climate-Responsive Cities in the EU: The Case of Amsterdam. Designing effective public policies to adress global warming. https://doi.org/10.4018/979-8-3373-1310-8.ch015
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Politik Ekonomi
Bölüm
İnceleme Makalesi
Yazarlar
Erken Görünüm Tarihi
27 Nisan 2026
Yayımlanma Tarihi
-
Gönderilme Tarihi
15 Şubat 2026
Kabul Tarihi
13 Nisan 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Sayı: Advanced Online Publication