İnceleme Makalesi

Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri Çerçevesinde Akıllı Şehir 5.0’ın Yeniden Düşünülmesi

Sayı: Advanced Online Publication Erken Görünüm Tarihi: 27 Nisan 2026
PDF İndir
EN TR

Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri Çerçevesinde Akıllı Şehir 5.0’ın Yeniden Düşünülmesi

Öz

Amaç: Endüstri 5.0 ile birlikte Akıllı Şehir 5.0 konsepti, akıllı şehirlerin yalnızca dijitalleşmesini değil, aynı zamanda dayanıklı, sürdürülebilir ve insan odaklı olması gerekliliğini vurgulamaktadır. Bu çalışma, Akıllı Şehir 5.0 çerçevesinin Birleşmiş Milletler tarafından belirlenen 17 Sürdürülebilir Kalkınma Amacı (SKA) doğrultusunda yeniden düşünülmesini amaçlamaktadır. Endüstri 5.0 ve Toplum 5.0 yaklaşımlarının insan odaklı, dayanıklı ve sürdürülebilir sistemler vurgusundan hareketle, akıllı şehirlerin yalnızca dijital dönüşüm perspektifinde değil, sosyal, çevresel ve ekonomik boyutlarını da kapsayacak şekilde ele alınması hedeflenmektedir. Yöntemler: Çalışmada nitel araştırma yaklaşımı iki aşamalı olarak benimsenmiştir. İlk aşamada Scopus veritabanında çeşitli dahil etme ve hariç tutma kriterleri kullanılara yapılan aramada 589 çalışma belirlenmiş ve VOSviewer yazılımı kullanılarak bibliyometrik analiz gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın ikinci kısmında ise seçilen çalışmaalr içerik analizine tabi tutulmuş, Akıllı şehir 5.0 ve sürdürülebilir kalkınma hedefleri arasındaki ilişkiler tematik bir çerçevede sınıflandırılarak değerlendirilmiş ve bir takım kavramsal çıkarımlar geliştirilmiştir. Bulgular: Bulgular, akıllı şehir 5.0 yaklaşımının SKA’lar ile güçlü ve çok boyutlu bir ilişki içerisinde olduğunu ortaya koymuştur. Bulgular, SKA’ların beş ana tema (sosyal eşitlik ve katılım, çevresel sürdürülebilirlik, kentsel yaşam kalitesi ve alt yapı, ekonomik kalkınma ve istihdam, iş birliği ve küresel ortaklıklar) altında incelenebileceğini ve böylece her bir bir sürdürülebilir kalkınma amacının akıllı şehir politikalarına entegre edilmesinin, daha bütüncül ve etkili stratejiler geliştirilmesine katkı sağlayabileceğini ortaya koymuştur. Sonuç: Akıllı şehir 5.0 çerçevesinin SKA’lar doğrultusunda yeniden düşünülmesi, toplumların refah düzeyinin arttırılması ve sürdürülebilir kentleşmenin sağlanması açısından önemlidir. Bu çalışma, politika yapıcılar, yerel yönetimler ve inşaat sektörü profesyonelleri için bütüncül ve insan merkezli bir yol haritası çizmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aboagye, P. D. & Sharifi, A. (2024). Urban climate adaptation and mitigation action plans: A critical review. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 189. https://doi.org/10.1016/j.rser.2023.113886
  2. Adel, A., & Alani, H. S. N. (2024). Human-Centric Collaboration and Industry 5.0 Framework in Smart Cities and Communities: Fostering Sustainable Development Goals 3, 4, 9, and 11 in Society 5.0. Smart Cities, 7(4), 1723-1775. https://doi.org/10.3390/smartcities7040068
  3. Ahmadzadeh, S., Ajmal, T., Ramanathan, R., Duan, Y. (2023). A comprehensive review on food waste reduction based on IoT and big data Technologies. Sustainability, 15 (4). https://doi.org/10.3390/su15043482
  4. Arı, E. S. (2021). Süper Akıllı Toplum: Toplum 5.0. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 23(1), 455-479.
  5. Ali, A. & Muneer, A. M. (2024). Sustainability Through Digital Technologies: Exploring Technological Potential in Support of United Nations Sustainable Development Goals. Studies in systems, decision& control. https://doi.org/10.1007/978-3-031-71649-2_47
  6. Almansouri, M., Bajrai, M. W., Al Sarraj, M. M., Al Muhanna, M., Mohamed, H. A., Alshammari, G. M., Alhelal, A., Hakeem, M. J. (2026). Culinary innovation, sustainable agriculture, and gastronomic heritage in Northern Saudi Arabia: Pathways toward food security, tourism, and vision 2030. International Journal of Gastronomy and Food Science. https://doi.org/10.1016/j.ijgfs.2025.101396
  7. Alwis, C., Pham, Q. W., Liyanage, M. (2023). Smart Cities and Society 5.0. 6G Frontiers: Towards Future Wireless Systems, 197-210. https://doi.org/10.1002/9781119862321.ch15
  8. Bayramova, G. & Uçar, A. (2025). The Role of Smart City Applications in Creating Sustainable and Climate-Responsive Cities in the EU: The Case of Amsterdam. Designing effective public policies to adress global warming. https://doi.org/10.4018/979-8-3373-1310-8.ch015

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Politik Ekonomi

Bölüm

İnceleme Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

27 Nisan 2026

Yayımlanma Tarihi

-

Gönderilme Tarihi

15 Şubat 2026

Kabul Tarihi

13 Nisan 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: Advanced Online Publication

Kaynak Göster

APA
Erusta, N. E. (2026). Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri Çerçevesinde Akıllı Şehir 5.0’ın Yeniden Düşünülmesi. Journal of Economic and Social Analysis, Advanced Online Publication. https://izlik.org/JA53LT67EL