Neoliberalizm Düşüncesinin Evriminde Ekonomik Kalkınmanın Yeri

Öz

70'li yıllarla beraber giderek ivmelenen neoliberal ekonomi politikaları, bir yandan uluslararası ölçekte gerçekleştirilen mal ve hizmet ticaretinin, diğer yandan da sermaye hareketlerinin önündeki engelleri kaldırarak ilerleyen yıllarda ekonomi ile ilgili hemen hemen tüm alanlarda yaşanacak olan kuralsızlaştırma sürecinin ilk adımlarını atmıştır. Endüstri Devrimi öncesi dönemde uygulanan korumacılık politikalarıyla kalkınma sürecini tamamlayan İngiltere, Endüstri Devrimi sonrasında artan üretimi hacminin pazar gereksinimi sonucu serbest piyasa ekonomisi anlayışının temeli olan liberal görüşleri desteklemeye başlamıştır. Büyüyen ekonomilerdeki kâr hadleri ve faiz oranlarının düşüklüğü sonucu az gelişmiş ya da gelişmekte olan ülkelere yönelik sermaye girişlerinde önemli artışlar yaşanmış ve gelişmiş ekonomilerin elde ettikleri getiriler de çoğalmıştır. Bu çalışmada neoliberalizmle ekonomik kalkınma arasındaki ilişki ele alınmış, neoliberal düşünceye yöneltilen eleştiriler ve kalkınma kavramının ekonomiler açısından önemine vurgu yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Ekonomik Kalkınma, Klasik İktisat, Neoliberalizm

The Place Of Economıc Development In The Evolutıon Of Neolıberalısm Thought

Öz

By removing the obstacles to the international trade of goods and services on the one hand and capital movements on the other, the neoliberal economic policies, which gradually accelerated in the 70s, took the first steps of the deregulation process that will be experienced in almost all areas of the economy in the following years. England, which completed its development process with the protectionism policies applied in the pre-Industrial Revolution period, started to support the liberal views, which are the basis of the free market economy understanding, as a result of the market requirement of the increasing production volume after the Industrial Revolution. As a result of low profit rates and low interest rates in growing economies, capital inflows to underdeveloped or developing countries significantly increased, and the yields obtained by developed economies also increased. In this study, the relationship between neoliberalism and economic development is discussed, criticism of neoliberal thought and the importance of the concept of development for economies are emphasized.

Anahtar Kelimeler

• Classical Economy, Development, Neoliberalism.

Kaynakça

1. Amin, S. 1999 . Küreselleşme Çağında Kapitalizm. Sarmal Yayınevi. İstanbul.
2. Arıcıoğlu, B. 2012 . Kalkınma Kavramına Küreselleşme Perspektifinden Bir Bakış, Niğde Üniversitesi İİBF Dergisi, 5 1 , 36-53.
3. Arın, T. 1997 . Türkiye’de ve Dünyada Borçluluk ve Borç Krizi, İktisat Dergisi, Sayı 363, Ocak, 50-56.
4. Baer, W. ve Maloney, W. 1997 . Neoliberalism and Income Distribution in Latin America, World Development, Elsevier, 25 3 , 311-327.
5. Balkan, N. 1997 . Azgelişmişlik ve Dış Borç Sorunu, İktisat Dergisi, Sayı 366-367, Nisan/ Mayıs, 65-69.
6. Başkaya, F. 2004 . Neoliberal Küreselleşme Kalkınma İçin Bir Fırsat mı, Engel mi?, Economic Research Center, www.erc.metu.edu.tr, Erişim: 24.11.2018 .
7. Beaud, M. 2015 . Kapitalizmin Tarihi 1500-2010, Çev Başkaya, F. Yordam Kitap. İstanbul.
8. Berber, P, H. 2021 Neoliberal Küreselleşme Kapsamında Kalkınma Hakkı, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 67 , 72-91.

9. Birch, K. ve Mykhenko, V. 2010 . Introduction a World Turned Right Way Up. Birch, K. & Mykhenko Ed. , The Rise and Fall of Neoliberalism. London&New York: Zed, 36-53.
10. Blanchard, O., Dell’Ariccia, G. Mauro, P. 2010 . Rethinking Macroeconomic Policy, https://www.imf.org/external/pubs/ft/spn/2010/spn1003.pdf, Erişim: 03.03.2019 .
11. Boratav, K. 2012 . Türkiye İktisat Tarihi 1908-2015, İmge Kitabevi, Ankara.
12. Deveci, T. T. 2016 . Ekonomik Krize Duyarlılık Açısından Neoliberal Politikalara Karşı Kalkınma Politikaları, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi.
13. Dumenil, G. ve Levy D. 2007 , Neoliberal Karşı Devrim, Saad-Filho, A. & Johnston, D. Ed. , Neoliberalizm: Muhalif Bir Seçki Çev. Umut Haskan . Yordam Kitabevi. İstanbul.
14. Dumenil, G. ve Levy D. 2009 . Kapitalizmin Marksist İktisadı, Çev. Pelek, S. İletişim Yayınları. İstanbul.
15. Harvey, D. 2005 . A Brief History of Neoliberalism, New York: Oxford.
16. Harvey, D. 2015 . Neoliberalizmin Kısa Tarihi, Çev Onacak, A., Sel Yayınları, İstanbul.
17. Herrera, R. 2010 . Un Autre Capitalisme n’est Pas Possible, Éditions Syllepse, Paris.
18. Mac Ewan, M. 2007 . Neoliberalizm ve Demokrasi: Piyasa İktidarına Karşı Demokratik İktidar. çev: Ş. Başlı ve T. Önel . Saad-Filho, A. & Johnston, D. eds. . Neoliberalizm: Muhalif bir Seçki. Yordam Kitap. İstanbul. 282-292.
19. Munck, R. 2007 . Neoliberalizm ve Siyaset, Neoliberalizmin Siyaseti, Ed , FILHO A. Saad ve D. Johnston, Çev. Başlı, Ş. ve Öncel, T. Yordam Kitap. İstanbul
20. Oman, C. 1999 . Globalization, Regionalization, and Inequality, Ed A. Hurrel ve N. Woods, Inequality, Globalization, and World Politics. Oxford University Press. Oxford.
21. Ongun, M. T. 2002 . Türkiye’de Cari Açıklar ve Ekonomik Krizler, Kriz ve Imf Politikaları. Ed Çolak, Ö, F . Alkım Yayınları. İstanbul.
22. Öniş, Z. ve Şenses, F. 2003 . Rethinking the Emerging Post-Washington Consensus: A Critical Appraisal. Economic Research Center. Working Paper, 4.
23. Parasız, İ. 2003 . İkinci Kuşak Kalkınma Politikaları ve Reformlar Washington Uzlaşmasından Post-Washington Uzlaşmasına. Ekin Kitabevi. Bursa.
24. Peck, J. ve Tickell, A. 2002 . Neoliberalizing Space, Antipode A Radical Journal of Geography, 34 3 , https://www.researchgate.net/publication/227652742_Neoliberalizing_Space, 380- 404.
25. Saad- F. A, 2010 . Growth, Poverty and Inequality: From Washington Consensus to Inclusive Growth, DESA Working Paper, No: 100. https://www.un.org/esa/desa/papers/2010/wp100_2010.pdf, Erişim: 06.12.2019 .
26. Snowdon, B. ve Vane, H. R, 2005 . Modern Macroeconomics: Its Origins, Development and Current State. Edward Elgar. Cheltenham.
27. Şen, A. 2005 . İktisadi Kalkınmada Devlet-Piyasa Nispi Rollerine İlişkin Tartışmalara Washington-Sonrası Konsensüs Son Noktayı Koydu mu?. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6 2 : 325-342.
28. Şenses, F. 2003 . Gelişme İktisadı ve İktisadi Gelişme- Nereden Nereye?. Kalkınma İktisadı Yükselişi ve Gerilemesi içinde, Der Şenses, F. . İletişim Yayınları. İstanbul.
29. Şenses, F. 2004 . Neoliberal küreselleşme kalkınma için bir fırsat mı, engel mi?. ERC Working Paper in Economic, tarihinde https://erc.metu.edu.tr/en/system/files/menu/series04/0409.pdf, Erişim: 24.09.2018 .
30. Taban, S. ve Kar, M. 2004 . Kalkınma Ekonomisi Seçme Konular. Ekin Kitabevi. Bursa.
31. Taylor, C. B. ve Jordan, G. M. 2009 . Neoliberalism: From New Liberal Philosophy to Anti-Liberal Slogan, St. Comp Int Dev. 44: 14, 137–161. https://link.springer.com/content/pdf/10.1007/s12116-009-9040-5.pdf, Erişim: 16.11.2019 .
32. Tickell, A. ve Peck, J. 2003 . Making Global Rules Globalization or Neoliberalization. Peck, J. & Henry Wai, C.Y Ed . Remaking the Global Economy: Economic-Geopraphical Perspectives içinde London: Sage.
33. Toporowski,J. 2007 . Parasal Uygulamanın Tanıdık Sığınağı: Neoliberal Uluslararası Para ve Finans Rüyası. Başlı, Ş. ve Öncel, T Çev. . Yordam Kitap. İstanbul.
34. Turner, R. S. 2007 . The ‘Rebirth of Liberalism’: the Origins of Neo-Liberal Ideology, Journal of Political Ideologies, 12 1 :67-83, DOI: 10.1080/13569310601095614.
35. Williamson, J. ve Mahar, M. 2002 . Finansal Liberalizasyon Üzerine Bir İnceleme. Güven Delice, Çev. Liberte Yayınları, Ankara.
36. World Bank 2005 . Economic Growth in the 1990s: Learning From a Decade of Reform, Washington, D.C. World Bank.
37. Yazıcı, B. 2013 . Güncel Sosyal Bilimler Analizinin Sihirli Anahtarı: Neoliberalizm?. Toplum ve Bilim, 128, 7-31.
38. Yıldızoğlu, E. 2000 . Küresel Kriz ve Dönüşüm, Petrol İş 1997-1999 Yıllığı, Petrol İş Yayını, Yayın No 58, 41-84.