Engellilere Yönelik Sosyal Hizmet Uygulamaları: Bibliyometrik Haritalama

Öz

Engelli bireylerin toplum içerisinde günlük yaşamını sürdürmede, eğitim ve sağlık ihtiyaçlarını karşılamada ya da diğer hizmetlere erişimde diğer bireylerle aynı imkânlara sahip olmadıkları bilinmektedir. Bu durum çevre şartlarının engelli bireylere uygun olarak düzenlenmemesinden, diğer bireylerin engelli bireylerle empati yapmamasından, hukuksal düzenlemelerin yetersizliğinden ya da sosyo-ekonomik şartlardan kaynaklanabilmektedir. Toplum içerisinde engelli bireylerin kabul görme durumu da değişiklik göstermekte olup bazen önyargısız karşılanmakta bazen de engelleri nedeniyle önyargı ile karşılandıkları için şiddette, tacize, dışlanma ve onur kırıcı söz, tavır ve davranışlara maruz kalmaktadırlar. Göz önünde bulundurulması gereken durum aslında herkesin bir gün engelli ya da engelli yakını olma ihtimalinin olması durumudur. Bu konuyla ilgili olarak Dünya Sağlık Örgütü’nün 2021 raporuna göre ülkelerde çeşitli hastalıklar ya da çevresel faktörler nedeniyle engellilik oranları artış gösterdiği vurgulanmaktadır. Literatür incelendiğinde engelliliğin oluş sıklığı, engellilik dağılımı ya da engellilik eğilimleri konusunda yapılan çalışmaların olduğu görülmektedir. Bu çalışmanın amacı engelli bireylere sunulan sosyal hizmet uygulamaları üzerine 1970-2021 yılları arasında gerçekleştirilen araştırmaları incelemektir. Bu amaç doğrultusunda Web of Science veri tabanından elde edilen veriler, bibliyometrik analiz ile incelenerek VOSviewer haritalama yöntemi ile görselleştirilmiştir. 1970-2021 yılları arasında gerçekleştirilen makalelerin sayısı, atıf sayısı, en çok yayın yapan üniversiteler ve yazar ağ analizi şeklindeki bibliyometrik göstergeler kullanılarak incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Sosyal Hizmet, Engelli Bireyler, Bibliyometrik Analiz

Social Service Applications For The Disabled: Bibliometric Mapping

Öz

It is known that disabled individuals do not have the same opportunities as other individuals in maintaining their daily life in the society, meeting their education and health needs, or accessing other services. This situation may be due to the fact that environmental conditions are not arranged in accordance with disabled individuals, other individuals do not empathize with disabled individuals, inadequacy of legal regulations or socio-economic conditions. The acceptance status of disabled people in the society also varies, sometimes they are met without prejudice, and sometimes they are exposed to violence, harassment, exclusion and insulting words, attitudes and behaviors because of their disabilities. When the literature is examined, it is seen that there are studies on the incidence of disability, disability distribution or disability trends. The aim of this study is to examine the researches carried out between 1970-2021 on social work practices offered to people with disabilities. For this purpose, the data obtained from the Web of Science database were analyzed with bibliometric analysis and visualized with the VOSviewer mapping method. The number of articles published between 1970-2021, the number of citations, the universities that publish the most, and the author network analysis were examined using bibliometric indicators.

Anahtar Kelimeler

• Social Work, Persons with Disabilities, Bibliometric Analysis

Kaynakça

1. Baxter K, and Glendinning C. 2011 . Making choices about support services: disabled adults' and older people's use of information. Health Soc Care Community. 19 3 :272-799.
2. Bień, B., McKee, K. J., Döhner, H., Triantafillou, J., Lamura, G., Doroszkiewicz, H. Krevers, B., and Kofahl, C. 2013 . Disabled older people’s use of health and social care services and their unmet care needs in six European countries. European Journal of Public Health, 23 6 ,1032– 1038.
3. Bishop, K. K., Rounds, K. and Weil, M. 1993 Preparation for Social Work Practice with Infants and Toddlers with Disabilities and their Families. Journal of Social Work Education. 29 1 , 36-45.
4. Blau, J. & Abramovitz, M. 2003 . Social Welfare Policy, New York, Published by Oxford University Press, Inc.198 Madison Avenue
5. Bozkurt, E. 2007 . İnsan Hakkı Olarak Sağlık Hakkı. Sağlık Hukuku Kurultayı, Kasım 2007, Ankara, Ankara Barosu Yayınları.
6. Brimblecombe, N., Pickard, L., King, D. and Knapp, M. 2017 . Perceptions of Unmet Needs For Community Social Care Services In England. A Comparison Of Working Careers And The People They Care For. Health & Social Care in the Community, 25 2 . 435-446.
7. Bulut, N. 2009 . Sanayi devriminden Küreselleşmeye Sosyal Haklar, İstanbul, On iki levha Yay.
8. Carvalho A. M. F., Lopes R. E., Oliveira E. M., Nunes J.M. 2018 . Social Support As A Coping Strategy By Disabled People When Faced With Situations Of Violence. Rev Fun Care Online. 10 4 :991-997.

9. Costa, N. R., Marcelino, M. A., Duarte, C. M. R. and Uhr, D. 2016 . Social Protection And People With Disabilities In Brazil. ARTIGO • Ciênc. saşde colet. 21 10 , 3037-3047.
10. Engwall, C. and Hultman, L. 2021 Constructions Of Childhood: The Assessment Of Respite Care For Children With Disabilities In Sweden. European Journal of Social Work, 24 4 , 617-628.
11. Foster, M. and Morgan, H. 2006 . Personalised Social Care For Adults With Disabilities: A Problematic Concept For Frontline Practice. Health & Social Care in the Community. 14 2 , 125-135.
12. Franklin, A. and , Sloper, P. 2005 . Participation of Disabled Children and Young People in Decision Making Within Social Services Departments: A Survey of Current and Recent Activities in England. The British Journal of Social Work,36 5 , 723-741.
13. Genç, Yusuf ve Çat, Gülden 2013 . Engellilerin İstihdamı ve Sosyal İçerme İlişkisi. Akademik İncelemeler Dergisi, 8 1 , 365-394.Gökmen, Fatma 2007 . Türkiye’de Özürlü Haklarının Gelişimi. Özveri Dergisi, 8 4 .
14. Henman, P., & Foster, M. 2015 . Models of Disability Support Governance: A Framework for Assessing and Reforming Social Policy. Australian Journal of Social Issues, 50, 233-252.
15. Ismail F. F., Mohamed Noor Z., Muda S. M., Ab Rahman N. S. 2020 . Healthcare Professional Attitude And Social Support: How Do They Affect The Self-Esteem Of Physically Disabled People?. J Pharm Bioall Sci, 12, 681-90.
16. James, E., Morgan, H., and Mitchell, R. J. 2019 . Innovating Adult Social Work Practice-Learning from the Named Social Worker for Adults with Learning Disabilities Pilots. Social Work Education, 38 4 , 503-515.
17. Janicki, M. P. and MacEachron, A. E. 1984 . Residential, Health, and Social Service Needs of Elderly Developmentally Disabled Persons, The Gerontologist, 24 2 , 128–137.
18. Keyes, S. E., Webber, S. H. and Beveridge, K. 2015 . Empowerment Through Care: Using Dialogue Between The Social Model Of Disability And An Ethic Of Care To Redraw Boundaries Of Independence And Partnership Between Disabled People And Services. ALTER, European Journal of Disability Research. 9,236–248.
19. Küçükali, A. 2014 . Engellilere Uygulanan Sosyal Politikaların Değerlendirilmesi: Atatürk Üniversitesi Örneği. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 4 1 : 59-86.
20. Lagergren, M. 1994 . Allocation of Care and Services in an Area-Based System for Long-Term Care of Elderly and Disabled People. Ageing and Society, 14 3 , 357-381.
21. McNeilly P., Macdonald G. and Kelly B. 2020 . Ethical Considerations When Conducting Research With Children And Young People With Disabilities In Health And Social Care. Nurse Researcher. doi: 10.7748/nr.2020.e1645.
22. McNeilly, P., Macdonald, G. and Kelly, B. 2017 . The Participation Of Parents Of Disabled Children And Young People In Health And Social Care Decisions. Child: Care, Health and Development 43 6 , 839-846.
23. Metin, Banu 2017 . Engellilere Yönelik Sosyal Politikalarda Yerel Yönetimlerin Rolü: Keçiören Belediyesi Örneği. Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 19 1 , 320- 344
24. Naberushkina, E. 2017 . A Review Of The Social Issues Of Disability In The Context Of Employment, Social Policy And Social Distancing. Journal of Social Policy Studies,15 2 , 333- 340.
25. Naukenova, A. 2015 , Kazakhstan’s And Developed Countries’ Experience In Reforming Social Policy On Employment Of People With Disabilities. Economics and Sociology, Vol. 8, No 1, pp. 287-297.
26. Tellioğlu, Salih ve Şimşek, Necati 2016 . Dünyada ve Türkiye’de Engelli Dostu Turizm. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 4 33 , 552-567.
27. Uşan, M. F. 2000 . Özürlüler de İnsan: Özürlülere de İnsan Hakları. Türkiye’de İnsan Hakları. Ankara, TODAİE. Yay.
28. White, C., Marsland, D. and Manthorpe, J. 2019 . An Uncertain Practice: Social Work Support For Disabled People And Carers Moving Across Local Authority Boundaries In England. International Journal of Care and Caring,3 3 , 375-391.
29. WHO 2011 . World Report On Disability. World Health Organization.. https://www.who.int/teams/noncommunicable-diseases/sensory-functions-disabilityand-rehabilitation/world-report-on-disability, Erişim: 16.08.2021