Türkiye’de Banka Dışı Finansal Kuruluşların Finansal Göstergelerinin Ekonomik Büyüme ve Enflasyon Üzerine Etkileri

Öz

Bu çalışmanın amacı; Türkiye’deki banka dışı finansal kuruluşların finansal göstergelerinin Tüketici Fiyat Endeksi Enflasyon ve Gayri Safi Yurtiçi Hasıla GSYİH ile ilişkisini zaman serisi analizi yöntemi ile incelemektir. Yapılan analizler sonucunda; faktoring sektöründe Mali Kuruluşlardan Alacaklar / Toplam Alacaklar ve sermaye yeterliliği ile GSYİH arasında anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Finansman şirketlerinde, Mali Kuruluşlardan Alacaklar / Toplam Alacaklar ve Takipteki Alacaklar / Toplam Özkaynaklar değişkenleri ekonomik büyüme üzerinde anlamlı-negatif bir etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. Faktoring şirketlerinde Mali Kuruluşlardan Alacaklar / Toplam Alacaklar, Sermaye Yeterliliği ve YP Yükümlülükler/Toplam Yükümlülükler + Türev İşlemlerde Net Yükümlülükler değişkenlerinin enflasyon üzerinde anlamlı-pozitif etkisi olduğu tespit edilmiştir. Finansman şirketlerinde, Mali Kuruluşlardan Alacaklar / Toplam Alacaklar ve Takipteki Alacaklar / Toplam Özkaynaklar değişkenlerinin enflasyon üzerinde anlamlı-negatif etkiye sahip olduğu görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

• Banka Dışı Finansal Kurumlar, Ekonomik Büyüme, Enflasyon, Finansal Oranlar, Zaman Serisi Analizi.

The Effects of Financial Indicators of Non-Bank Financial Institutions on Economic Growth And Inflation In Turkey

Öz

The purpose of this study; Consumer Price Index of the financial indicators of non-bank financial institutions in Turkey inflation and Gross Domestic Product GDP is to examine the relation of time series analysis method. As a result of the analyzes, there were significant relationships between Financial Receivables / Total Receivables and capital adequacy and GDP in the factoring sector. In financing companies, Receivables from Financial Institutions / Total Receivables and NPLs / Total Equity variables have a significant negative impact on economic growth. For factoring companies, it was determined that the receivables from Financial Institutions / Total Receivables, Capital Adequacy and FX Liabilities / Total Liabilities + Net Liabilities in Derivative Transactions have a significant positive effect on inflation. It is observed that the receivables from Financial Institutions / Total Receivables and NPLs / Total Equity variables have a significant negative effect on inflation in financing companies.

Anahtar Kelimeler

• Non-Bank Financial Institutions, Economic Growth, Inflation, Financial Ratios, Time Series Analysis.

Kaynakça

1. Akinlo, A. E. ve Oni, I. O. 2015 . Determinants of Bank Credit Growth in Nigeria 1980-2010. European Journal of Sustainable Development. 4 1 , 23.
2. Alexiou, C. ve Sofoklis, V. 2009 . Determinants of Bank Profitability: Evidence from the Greek Banking Sector. Ekonomski Anali/Economic Annals. 54 182 , 93-118.
3. Alimi, R. S. 2014 . Inflation and Financial Sector Performance: The Case of Nigeria. Timisoara Journal of Economics and Business. 7 1 , 55-69.
4. Al-Oshaibat, S. D. ve Banikhalid, H. H. 2019 . The Impact of Bank Credit on Inflation in Jordan by Using Vector Auto Regression Model: A Case Study of Jordan During 1968-2017. International Business Research. 12 5 , 34-39.
5. Alper, D. ve Başdar, C. 2017 . A Comparison of TOPSIS and ELECTRE Methods: An Application on the Factoring Industry. Business and Economics Research Journal. 8 3 , 627.
6. Alexiou, C. ve Sofoklis, V. 2009 . Determinants Of Bank Profitability: Evidence From The Greek Banking Sector. Economic Annals. 54 182 , 93-118.
7. Arslan, İ. ve Yapraklı, S. 2008 , Banka Kredileri ve Enflasyon Arasındaki İlişki: Türkiye Üzerine Ekonometrik Bir Analiz 1983-2007 , Ekonometri ve İstatistik e-Dergisi. 7 , 88-103.
8. Bağcı, H. ve Esmer, Y. 2016 . Promethee Yöntemi İle Faktoring Şirketi Seçimi. Beykent Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 9 2 , 116-129.

9. Boyd, J. H., Levine, R. ve Smith, B. D. 2001 . The Impact of Inflation on Financial Sector Performance, Journal of Monetary Economics. 47 2 , 221-248.
10. Ceylan, A. ve Korkmaz, T. 2010 , Finansal Teknikler. Ekin Yayınevi, Bursa.
11. Cheng, X. ve Degryse, H. 2010 . The Impact of Bank and Non-Bank Financial Institutions On Local Economic Growth In China. Journal of Financial Services Research. 37 2-3 , 179-199.
12. Demir, Y., Öztürk, E. ve Albeni, M. 2007 . Türkiye'de Finansal Piyasal İle Ekonomik Büyüme İlişkisi. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi. 2 , 438-455.
13. Dhungana, N. T. ve Pradhan, R. S. 2017 . Effect of Bank Lending on Inflation in Nepal. Journal of Advanced Academic Research. 4 2 , 27-43.
14. Ekergil, V. ve Çağıran, F. K. 2016 . Türkiye Muhasebe Standartlarının Faktoring Muhasebe İşlemlerine Etkileri ve Uygulamada İskontolu Faktoring İşlemlerinin Muhasebeleştirilmesi. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi. 12 30 , 213-236.
15. Ergül, N. ve Akel, V. 2010 . Finansal Kiralama Şirketlerinin Finansal Performansının TOPSIS Yöntemi ile Analizi. Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi. 12 3 , 91-118.
16. Eslamloueyan, K. ve Darvishi, A. 2007 . Credit Expansion and Inflation İn Iran: An Unrestricted Error Correction Model. Iranian Economic Review. 19, 105-126.
17. Granger, C.W.J. ve Newbold, P. 1974 . Spurious Regressions in Econometrics. Journal of Econometrics. 2 2 , 111-120.
18. Guo, H., Wang, D. ve Ma, X. 2015 . A Study On The Relationship Between Housing Prices And Inflation From The Perspective Of Bank Credit. Metallurgical & Mining Industry. 9, 473-477.
19. Gupta, A. D., Yesmin, A. ve Khan, O. F. 2013 . Growth Of Non Bank Financial İnstitutions Over Time and Contribution yo Economy: Evidence From Bangladesh. Global Journal of Management and Business Research. 13 6
20. Gürol, B. 2018 . Faktoring, Finansal Kiralama ve Leasing Sektörlerinin Performanslarının Topsis Yöntemi İle Ölçülmesi: Türkiye Karşılaştırması. Başkent Üniversitesi Ticari Bilimler Fakültesi Dergisi. 2 2 , 61-73.
21. Hayaloğlu, P. 2015 . Kırılgan Beşli Ülkelerinde Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Dinamik Panel Veri Analizi. Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi. 11 1 , 131-144.
22. Hossain, M. ve Shahiduzzaman, M. 2002 . Development of Non Bank Financial İnstitutions To Strengthen The Financial System Of Bangladesh. Quarterly Journal of Bangladesh Institute of Bank Management. 28 1 , 1-21.
23. Islam, M.A. ve Shah J.S.A. 2012 , An Empiricial Analysis of Causilty between Development of Non- Bank Financial Intermediaries and The Economic Growth in Malaysia, European Journal of Social Sciences. 30 4 , 654-664.
24. Kandır, S. Y. ve İskenderoğlu, A. G. Ö. 2007 . Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişkinin Araştırılması. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 16 2 , 311- 326.
25. Karabulut, R. ve Şeker, K. 2018 . Belirlenmiş Değişkenlerin Vergi Gelirleri Üzerindeki Etkisi: Çoklu Doğrusal Regresyon Analizi. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 23 3 , 1049-1070.
26. Karaca, C. ve Karacan, H. 2016 . Çoklu Regresyon Metoduyla Elektrik Tüketim Talebini Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi. Selçuk Üniversitesi Mühendislik Bilim ve Teknoloji Dergisi SUJEST . 4 3 , 182-195.
27. Klapper, L. 2006 . The Role Of Factoring For Financial Small And Medium Enterprises. Journal of Banking & Finance. 30 11 , 3111-3130.
28. Mackinnon, J.G. 1996 . Numerical Distribution Functions For Unit Root And Cointegration Tests. Journal of Applied Econometrics. 11, 601–618.
29. Naceur, S. B. 2003 . The Determinants of the Tunisian Banking Industry Profitability: Panel Evidence. Universite Libre De Tunis Working Papers. 11 3 , 317-319.
30. Okuyan, H.A. ve Karataş, Y. 2017 . Türk Bankacılık Sektörünün Kârlılık Analizi. Ege Akademik Bakış. 17 3 , 395-406.
31. Özcan, B. ve Arı, A. 2011 . Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişkinin Ampirik Bir Analizi: Türkiye Örneği. Business and Economics Research Journal. 2 1 , 121-142.
32. Özbek, A. 2018 . BİST’te İşlem Gören Faktoring Şirketlerinin Mali Yapılarının Çok Ölçütlü Karar Verme Yöntemleri İle Değerlendirilmesi. Yönetim ve Ekonomi: Celal Bayar Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 25 1 , 29-53.
33. Özdemir, A. ve Göçer, İ. 2011 . Türkiye’de Krizlerin Makroekonomik Değişkenlere Etkileri: VAR Analizi. Finans Politik & Ekonomik Yorumlar. 48 560 , 57-72.
34. Pan, Q. ve Pan, M. 2014 . The Impact of Macro Factors On The Profitability of China’s Commercial Banks in the Decade After WTO Accession. Open Journal of Social Sciences. 2, 64-69.
35. Peker, O. ve Canbazoğlu, B. 2011 . Türkiye’de Banka Kredi Kanalının İşleyişi: Ampirik Bir Analiz. Yönetim ve Ekonomi Dergisi. 18 2 , 127-143.
36. Selimler, H. ve Kale, S. 2018 . Banka ve Finansal Kurumların Krediler ve Sorunlu Krediler Açısından Karşılaştırılması. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi. 40 2 , 274-295.
37. Selimler, H. ve Taş, C. 2019 . Finansman, Faktoring ve Leasing Şirketlerinin Kredi Yönetim Performansının TOPSIS Yöntemi İle Değerlendirilmesi: 2015-2018 . Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi. 4 3 , 286-306.
38. Tandoğan, D. ve Özyurt, H. 2013 . Bankacılık Sektörünün Ekonomik Büyüme ve Sürdürülebilir Ekonomik Kalkınma Üzerine Etkisi: Türkiye Ekonomisi Üzerine Nedensellik Testleri 1981- 2009 . Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi. 35 2 , 49-80.
39. Tarı, R. 2005 . Ekonometri. İstanbul: Kocaeli Üniversitesi Yayınları.
40. Tepegöz, Ş.M. 2018 . Türkiye’de Faaliyet Gösteren Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri İçin İç Kontrol Modeli Önerisi. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Muhasebe ve Denetim Anabilim Dalı. Yayımlanmamış Doktora Tezi.
41. Turgut, A. ve Ertay, H. İ. 2016 . Bankacılık Sektörünün Ekonomik Büyüme Üzerindeki Etkisi: Türkiye Üzerine Nedensellik Analizi. Aksaray Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 8 4 , 114-128.
42. Türkdönmez, C.S. ve Babuşçu, Ş. 2019 . Bankaların Karlılık Performansını Etkileyen Faktörler. Başkent Üniversitesi Ticari Bilimler Fakültesi Dergisi, 3 1 , 37-54.
43. Korkmaz, T. ve Ceylan, A. 2017 . Sermaye Piyasası ve Menkul Değer Analizi. Ekin Yayınevi, Bursa.
44. Sevüktekin, M. ve Nargeleçekenler, M. 2007 . Ekonometrik Zaman Serileri Analizi: E-Views Uygulamalı. Nobel Yayınları, Ankara.
45. Yağcılar, G. G. 2011 . Türk Bankacılık Sektörünün Rekabet Yapısının Analizi. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu Kitapları, Ankara.
46. Yılmaz, Ö. 2018 . Banka Dışı Finansal Kurumlar ve Muhasebe Uygulamaları. Finansal Kurumlar Birliği, Yayın No:1, İstanbul.
47. Yiğitbaş, Ş. B. 2014 . Türkiye’de Banka Kredileri ve Konjonktür Dalgalanmaları Arasındaki İlişkinin Analizi. Bankacılar Dergisi. 90, 19-32.
48. Ziramba, E. 2008 . Bank Lending, Expenditure Components And Inflation In South Africa: Assessment From Bounds Testing Approach. South African Journal of Economic and Management Sciences. 11 2 , 217-228.
49. İnternet Kaynakları
50. https://www.fkb.org.tr/raporlar-ve-yayinlar/raporlar/birlik-konsolide-raporlari/ Erişim: 30.12.2019
51. https://www.fkb.org.tr/Sites/1/upload/files/FKB_2018_TR_FAALIYET_RAPORU 1769.PDF Erişim: 30.12.2019
52. https://www.fkb.org.tr/Sites/1/upload/files/e-brosur-257.pdf Erişim: 30.12.2019