Türkiye’de Banka Dışı Finansal Kuruluşların Finansal Göstergelerinin Ekonomik Büyüme ve Enflasyon Üzerine Etkileri

Yıl 2021, Sayı: 5, 51 - 72, 30.09.2021

Bilgehan Tekin

Öz

Bu çalışmanın amacı; Türkiye’deki banka dışı finansal kuruluşların finansal göstergelerinin Tüketici Fiyat Endeksi Enflasyon ve Gayri Safi Yurtiçi Hasıla GSYİH ile ilişkisini zaman serisi analizi yöntemi ile incelemektir. Yapılan analizler sonucunda; faktoring sektöründe Mali Kuruluşlardan Alacaklar / Toplam Alacaklar ve sermaye yeterliliği ile GSYİH arasında anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Finansman şirketlerinde, Mali Kuruluşlardan Alacaklar / Toplam Alacaklar ve Takipteki Alacaklar / Toplam Özkaynaklar değişkenleri ekonomik büyüme üzerinde anlamlı-negatif bir etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. Faktoring şirketlerinde Mali Kuruluşlardan Alacaklar / Toplam Alacaklar, Sermaye Yeterliliği ve YP Yükümlülükler/Toplam Yükümlülükler + Türev İşlemlerde Net Yükümlülükler değişkenlerinin enflasyon üzerinde anlamlı-pozitif etkisi olduğu tespit edilmiştir. Finansman şirketlerinde, Mali Kuruluşlardan Alacaklar / Toplam Alacaklar ve Takipteki Alacaklar / Toplam Özkaynaklar değişkenlerinin enflasyon üzerinde anlamlı-negatif etkiye sahip olduğu görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

Banka Dışı Finansal Kurumlar , Ekonomik Büyüme , Enflasyon , Finansal Oranlar , Zaman Serisi Analizi.

The Effects of Financial Indicators of Non-Bank Financial Institutions on Economic Growth And Inflation In Turkey

Öz

The purpose of this study; Consumer Price Index of the financial indicators of non-bank financial institutions in Turkey inflation and Gross Domestic Product GDP is to examine the relation of time series analysis method. As a result of the analyzes, there were significant relationships between Financial Receivables / Total Receivables and capital adequacy and GDP in the factoring sector. In financing companies, Receivables from Financial Institutions / Total Receivables and NPLs / Total Equity variables have a significant negative impact on economic growth. For factoring companies, it was determined that the receivables from Financial Institutions / Total Receivables, Capital Adequacy and FX Liabilities / Total Liabilities + Net Liabilities in Derivative Transactions have a significant positive effect on inflation. It is observed that the receivables from Financial Institutions / Total Receivables and NPLs / Total Equity variables have a significant negative effect on inflation in financing companies.

Anahtar Kelimeler

Non-Bank Financial Institutions , Economic Growth , Inflation , Financial Ratios , Time Series Analysis.

Kaynakça

• Akinlo, A. E. ve Oni, I. O. 2015 . Determinants of Bank Credit Growth in Nigeria 1980-2010. European Journal of Sustainable Development. 4 1 , 23.
• Alexiou, C. ve Sofoklis, V. 2009 . Determinants of Bank Profitability: Evidence from the Greek Banking Sector. Ekonomski Anali/Economic Annals. 54 182 , 93-118.
• Alimi, R. S. 2014 . Inflation and Financial Sector Performance: The Case of Nigeria. Timisoara Journal of Economics and Business. 7 1 , 55-69.
• Al-Oshaibat, S. D. ve Banikhalid, H. H. 2019 . The Impact of Bank Credit on Inflation in Jordan by Using Vector Auto Regression Model: A Case Study of Jordan During 1968-2017. International Business Research. 12 5 , 34-39.
• Alper, D. ve Başdar, C. 2017 . A Comparison of TOPSIS and ELECTRE Methods: An Application on the Factoring Industry. Business and Economics Research Journal. 8 3 , 627.
• Alexiou, C. ve Sofoklis, V. 2009 . Determinants Of Bank Profitability: Evidence From The Greek Banking Sector. Economic Annals. 54 182 , 93-118.
• Arslan, İ. ve Yapraklı, S. 2008 , Banka Kredileri ve Enflasyon Arasındaki İlişki: Türkiye Üzerine Ekonometrik Bir Analiz 1983-2007 , Ekonometri ve İstatistik e-Dergisi. 7 , 88-103.
• Bağcı, H. ve Esmer, Y. 2016 . Promethee Yöntemi İle Faktoring Şirketi Seçimi. Beykent Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 9 2 , 116-129.
• Boyd, J. H., Levine, R. ve Smith, B. D. 2001 . The Impact of Inflation on Financial Sector Performance, Journal of Monetary Economics. 47 2 , 221-248.
• Ceylan, A. ve Korkmaz, T. 2010 , Finansal Teknikler. Ekin Yayınevi, Bursa.
• Cheng, X. ve Degryse, H. 2010 . The Impact of Bank and Non-Bank Financial Institutions On Local Economic Growth In China. Journal of Financial Services Research. 37 2-3 , 179-199.
• Demir, Y., Öztürk, E. ve Albeni, M. 2007 . Türkiye'de Finansal Piyasal İle Ekonomik Büyüme İlişkisi. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi. 2 , 438-455.
• Dhungana, N. T. ve Pradhan, R. S. 2017 . Effect of Bank Lending on Inflation in Nepal. Journal of Advanced Academic Research. 4 2 , 27-43.
• Ekergil, V. ve Çağıran, F. K. 2016 . Türkiye Muhasebe Standartlarının Faktoring Muhasebe İşlemlerine Etkileri ve Uygulamada İskontolu Faktoring İşlemlerinin Muhasebeleştirilmesi. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi. 12 30 , 213-236.
• Ergül, N. ve Akel, V. 2010 . Finansal Kiralama Şirketlerinin Finansal Performansının TOPSIS Yöntemi ile Analizi. Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi. 12 3 , 91-118.
• Eslamloueyan, K. ve Darvishi, A. 2007 . Credit Expansion and Inflation İn Iran: An Unrestricted Error Correction Model. Iranian Economic Review. 19, 105-126.
• Granger, C.W.J. ve Newbold, P. 1974 . Spurious Regressions in Econometrics. Journal of Econometrics. 2 2 , 111-120.
• Guo, H., Wang, D. ve Ma, X. 2015 . A Study On The Relationship Between Housing Prices And Inflation From The Perspective Of Bank Credit. Metallurgical & Mining Industry. 9, 473-477.
• Gupta, A. D., Yesmin, A. ve Khan, O. F. 2013 . Growth Of Non Bank Financial İnstitutions Over Time and Contribution yo Economy: Evidence From Bangladesh. Global Journal of Management and Business Research. 13 6
• Gürol, B. 2018 . Faktoring, Finansal Kiralama ve Leasing Sektörlerinin Performanslarının Topsis Yöntemi İle Ölçülmesi: Türkiye Karşılaştırması. Başkent Üniversitesi Ticari Bilimler Fakültesi Dergisi. 2 2 , 61-73.
• Hayaloğlu, P. 2015 . Kırılgan Beşli Ülkelerinde Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Dinamik Panel Veri Analizi. Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi. 11 1 , 131-144.
• Hossain, M. ve Shahiduzzaman, M. 2002 . Development of Non Bank Financial İnstitutions To Strengthen The Financial System Of Bangladesh. Quarterly Journal of Bangladesh Institute of Bank Management. 28 1 , 1-21.
• Islam, M.A. ve Shah J.S.A. 2012 , An Empiricial Analysis of Causilty between Development of Non- Bank Financial Intermediaries and The Economic Growth in Malaysia, European Journal of Social Sciences. 30 4 , 654-664.
• Kandır, S. Y. ve İskenderoğlu, A. G. Ö. 2007 . Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişkinin Araştırılması. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 16 2 , 311- 326.
• Karabulut, R. ve Şeker, K. 2018 . Belirlenmiş Değişkenlerin Vergi Gelirleri Üzerindeki Etkisi: Çoklu Doğrusal Regresyon Analizi. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 23 3 , 1049-1070.
• Karaca, C. ve Karacan, H. 2016 . Çoklu Regresyon Metoduyla Elektrik Tüketim Talebini Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi. Selçuk Üniversitesi Mühendislik Bilim ve Teknoloji Dergisi SUJEST . 4 3 , 182-195.
• Klapper, L. 2006 . The Role Of Factoring For Financial Small And Medium Enterprises. Journal of Banking & Finance. 30 11 , 3111-3130.
• Mackinnon, J.G. 1996 . Numerical Distribution Functions For Unit Root And Cointegration Tests. Journal of Applied Econometrics. 11, 601–618.
• Naceur, S. B. 2003 . The Determinants of the Tunisian Banking Industry Profitability: Panel Evidence. Universite Libre De Tunis Working Papers. 11 3 , 317-319.
• Okuyan, H.A. ve Karataş, Y. 2017 . Türk Bankacılık Sektörünün Kârlılık Analizi. Ege Akademik Bakış. 17 3 , 395-406.
• Özcan, B. ve Arı, A. 2011 . Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişkinin Ampirik Bir Analizi: Türkiye Örneği. Business and Economics Research Journal. 2 1 , 121-142.
• Özbek, A. 2018 . BİST’te İşlem Gören Faktoring Şirketlerinin Mali Yapılarının Çok Ölçütlü Karar Verme Yöntemleri İle Değerlendirilmesi. Yönetim ve Ekonomi: Celal Bayar Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 25 1 , 29-53.
• Özdemir, A. ve Göçer, İ. 2011 . Türkiye’de Krizlerin Makroekonomik Değişkenlere Etkileri: VAR Analizi. Finans Politik & Ekonomik Yorumlar. 48 560 , 57-72.
• Pan, Q. ve Pan, M. 2014 . The Impact of Macro Factors On The Profitability of China’s Commercial Banks in the Decade After WTO Accession. Open Journal of Social Sciences. 2, 64-69.
• Peker, O. ve Canbazoğlu, B. 2011 . Türkiye’de Banka Kredi Kanalının İşleyişi: Ampirik Bir Analiz. Yönetim ve Ekonomi Dergisi. 18 2 , 127-143.
• Selimler, H. ve Kale, S. 2018 . Banka ve Finansal Kurumların Krediler ve Sorunlu Krediler Açısından Karşılaştırılması. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi. 40 2 , 274-295.
• Selimler, H. ve Taş, C. 2019 . Finansman, Faktoring ve Leasing Şirketlerinin Kredi Yönetim Performansının TOPSIS Yöntemi İle Değerlendirilmesi: 2015-2018 . Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi. 4 3 , 286-306.
• Tandoğan, D. ve Özyurt, H. 2013 . Bankacılık Sektörünün Ekonomik Büyüme ve Sürdürülebilir Ekonomik Kalkınma Üzerine Etkisi: Türkiye Ekonomisi Üzerine Nedensellik Testleri 1981- 2009 . Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi. 35 2 , 49-80.
• Tarı, R. 2005 . Ekonometri. İstanbul: Kocaeli Üniversitesi Yayınları.
• Tepegöz, Ş.M. 2018 . Türkiye’de Faaliyet Gösteren Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri İçin İç Kontrol Modeli Önerisi. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Muhasebe ve Denetim Anabilim Dalı. Yayımlanmamış Doktora Tezi.
• Turgut, A. ve Ertay, H. İ. 2016 . Bankacılık Sektörünün Ekonomik Büyüme Üzerindeki Etkisi: Türkiye Üzerine Nedensellik Analizi. Aksaray Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 8 4 , 114-128.
• Türkdönmez, C.S. ve Babuşçu, Ş. 2019 . Bankaların Karlılık Performansını Etkileyen Faktörler. Başkent Üniversitesi Ticari Bilimler Fakültesi Dergisi, 3 1 , 37-54.
• Korkmaz, T. ve Ceylan, A. 2017 . Sermaye Piyasası ve Menkul Değer Analizi. Ekin Yayınevi, Bursa.
• Sevüktekin, M. ve Nargeleçekenler, M. 2007 . Ekonometrik Zaman Serileri Analizi: E-Views Uygulamalı. Nobel Yayınları, Ankara.
• Yağcılar, G. G. 2011 . Türk Bankacılık Sektörünün Rekabet Yapısının Analizi. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu Kitapları, Ankara.
• Yılmaz, Ö. 2018 . Banka Dışı Finansal Kurumlar ve Muhasebe Uygulamaları. Finansal Kurumlar Birliği, Yayın No:1, İstanbul.
• Yiğitbaş, Ş. B. 2014 . Türkiye’de Banka Kredileri ve Konjonktür Dalgalanmaları Arasındaki İlişkinin Analizi. Bankacılar Dergisi. 90, 19-32.
• Ziramba, E. 2008 . Bank Lending, Expenditure Components And Inflation In South Africa: Assessment From Bounds Testing Approach. South African Journal of Economic and Management Sciences. 11 2 , 217-228.
• İnternet Kaynakları
• https://www.fkb.org.tr/raporlar-ve-yayinlar/raporlar/birlik-konsolide-raporlari/ Erişim: 30.12.2019
• https://www.fkb.org.tr/Sites/1/upload/files/FKB_2018_TR_FAALIYET_RAPORU 1769.PDF Erişim: 30.12.2019
• https://www.fkb.org.tr/Sites/1/upload/files/e-brosur-257.pdf Erişim: 30.12.2019