Finansal Stres İndeksi İle Doğrudan Yabancı Yatırımlar, Portföy Yatırımları Ve Dış Borç Stoku Arasındaki İlişki: ARDL Sınır Testi

Öz

Bu çalışma finansal stres indeksi ile doğrudan yabancı yatırımlar, portföy yatırımları ve dış borç stoku arasındaki uzun dönem ve kısa dönem ilişkiyi incelemektedir. Finansal stres indeksine ilişkin veriler Federal Reserve Bank of St. Louis, dış borç stokuna ilişkin veriler T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı , portföy yatırımlarına ilişkin veriler World Bank ve doğrudan yabancı yatırımlara ilişkin veriler ise T.C Merkez Bankası veri tabanından elde edilmiştir. Çalışmanın veri dönemi 1994-2018 yıllarını kapsamaktadır. Çalışmada ARDL sınır testi yaklaşımı kullanılmıştır. Çalışmanın sonuçlarına göre finansal stres indeksinde meydana gelen bir artışın ülkenin portföy yatırımlarını azalttığı ve dış borç stoğunu artırdığı tespit edilmiştir. Diğer taraftan, finansal stres endeksi ile doğrudan yabancı yatırımlar arasında anlamlı bir ilişki tespit edilememiştir. Bu durum doğrudan yabancı yatırımların finansal stres ortamından etkilenmediğini göstermektedir. Bu çalışma politika uygulayıcıları ve ilgili taraflar için önemli sonuçlar içermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Finansal Stres, Doğrudan Yabancı Yatırımlar, Portföy Yatırımları, Dış Borç Stoku

Relationshıp Between Financial Stress Index And Direct Foreign Investments, Portfolio Investments And External Debt Stock: ARDL Bound Test

Öz

This study examines the long-term and short-term relationship between financial stress index and foreign direct investments , portfolio investments and foreign debt stock and. Data on financial stress index Federal Reserve Bank of St. Louis, data on external debt stock T.C. Data on portfolio investments were obtained from the Ministry of Treasury and Finance, World Bank and data on foreign direct investments were obtained from the Central Bank of the Republic of Turkey. The data period of the study covers 1994-2018. ARDL bound test approach was used in the study. According to the results of the study, an increase in the financial stress index decreased the portfolio investments of the country and increased the foreign debt stock. On the other hand, there is no significant relationship between the financial stress index and foreign direct investments. This indicates that foreign direct investments are not affected by the financial stress environment. This study contains important results for policy practitioners and interested parties.

Anahtar Kelimeler

• Financial Stress, Foreign Direct Investments, Portfolio Investments, External Debt Stock.

Kaynakça

1. Akan, Y. ve Kanca, O. C. 2015 . Türkiye'de Dış Borçlanma, Büyüme ve Enflasyon İlişkisi: Var Yaklaşımı 1980-2013 . Hacettepe University Journal of Economics & Administrative Sciences/Hacettepe Üniversitesi Iktisadi ve Idari Bilimler Fakültesi Dergisi, 33 3 , 1-22.
2. Alagöz, M. Erdoğan, S., ve Topallı, N. 2008 . Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımları ve Ekonomik Büyüme: Türkiye Deneyimi 1992-2007. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7 1 , 79-89.
3. Ayaydın, H. 2010 . Doğrudan Yabancı Yatırımlar ile Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişkinin İncelenmesi: Türkiye Örneği. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 26 1 , 133- 145.
4. Batmaz, N. ve Tunca, H. 2007 . Türkiye’de Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımlarının Bölgesel Belirleyicileri Üzerine Bir Eş Bütünleşme Analizi 1992–2003 . Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 2 1 , 199-224.
5. Biniş, M. ve Evren, İ. 2010 . Küresel Krizin Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımları Üzerindeki Etkisi. Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 8 14 , 15-26.
6. Bordo, M. D. ve Schwartz, A. J. 2000 . Measuring Real Economic Effects of Bailouts: Historical Perspectives on How Countries in Financial Distress Have Fared with And without Bailouts. In Carnegie-Rochester Conference Series on Public Policy, 53 1 , 81-16.
7. Bülbül, H. ve Akgül, I. 2018 . Türkiye Finansal Stres Endeksi ve Markov Rejim Değişim Modeli ile Yüksek Stres Dönemlerinin Belirlenmesi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 13 3 , 125-140.
8. Das, D., Kannadhasan, M., ve Bhattacharyya, M. 2019 . Do The Emerging Stock Markets React to İnternational Economic Policy Uncertainty, Geopolitical Risk And Financial Stress Alike?. The North American Journal of Economics and Finance, 48, 1-19.

9. Hakkio, C. S. ve Keeton, W. R. 2009 . Financial Stress: What is İt, How Can It Be Measured, and Why Does It Matter?. Economic Review, 94 2 , 5-50.
10. Illing, M. ve Liu, Y. 2003 . An İndex Of Financial Stress For Canada No. 2003-14 . Bank of Canada.
11. Illing, M. ve Liu, Y. 2006 . Measuring Financial Stress in A Developed Country: An Application to Canada. Journal of Financial Stability, 2 3 , 243-265.
12. Kamacı, A. ve Konya, S. 2016 . Kırılgan Beşli Ülkelerinde Portföy Yatırımları ile Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişkinin Analizi, Bilgi Sosyal Bilimler Dergisi, 2 , 136-155.
13. Karagöz, K. 2007 . Türkiye’de Doğrudan Yabancı Yatırım Girişlerini Belirleyen Faktörler: 1970– 2005. Journal of Yaşar University, 2 8 , 929-948.
14. Kaya, E. ve Açdoyuran, B. 2017 . Finansal Dolarizasyon Unsurları Olarak Kredi Dolarizasyonu ve Mevduat Dolarizasyonu İle Hisse Senedi Getirileri Arasındaki İlişki. Dicle Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 7 14 , 328-329.
15. Kaya, E. ve Kılınç, A. 2016 . Türkiye için Finansal Sıkıntı Endeksinin Ölçümü ve Finansal Sıkıntı Endeksinin Reel Ekonomik Faaliyetler ile İlişkisi. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 30, 402-413.
16. Kutlu, S., ve Yurttagüler, İ. M. 2016 . Türkiye’de Dış Borç ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: 1998- 2014 Dönemi İçin Bir Nedensellik Analizi, Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 38 1 , 229- 248.
17. Mucuk, M., ve Demirsel, M. T. 2009 . Türkiye’de doğrudan yabancı yatırımlar ve ekonomik performans. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 21 , 365-373.
18. Kar, M. ve Tatlısöz, F. 2008 . Türkiye'de Doğrudan Yabancı Sermaye Hareketlerini Belirleyen Faktörlerin Ekonometrik Analizi. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 10 14 , 436-458.
19. Özgür, M. I. ve Demirtaş, C. 2015 . Finansal Gelişme ve Doğrudan Yabancı Yatırımların Ekonomik Büyüme Üzerindeki Etkileri: Türkiye Örneği. Social Sciences, 10 3 , 76-91.
20. Pazarlıoğlu, M. V. ve Gülay, E. 2007 . Net Portföy Yatırımları ile Reel Faiz Arasındaki İlişki: Türkiye Örneği-1992: I-2005: IV. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9 2 , 201-221.
21. Pesaran, M. H., SHIN, Y., ve SMITH, R.J. 2001 . Bounds Testing Approaches to The Analysis Of Level Relationships. Journal of Applied Econometrics, 16, 289-326.
22. Sachs, J., Tornell, A., ve Velasco, A. 1996 . Financial crises in emerging markets: the lessons from 1995 No. w5576 . National Bureau of Economic Research.