Menkul Kıymet Borsaları, Döviz Kuru, Faiz Oranı ve Altın Fiyatlarının Bankacılık Sektörü Üzerindeki Etkisi

Yıl 2022, Sayı: 9, 21 - 35, 30.09.2022

Seda Canoruç , Tahsin Tayır

https://izlik.org/JA98TU29DY

Öz

Finansal piyasaların önemli faktörlerinden birisi olan bankacılık sektörü, finansal piyasaların ve makroekonominin önemli değişkenlerinden menkul kıymet borsaları, döviz kuru, faiz oranı ve altın gibi yatırım araçlarından etkilenmektedir. Bu çalışmanın amacı menkul kıymet borsası, döviz kuru, faiz oranı ve altın fiyatlarının bankacılık sektörünün gelişimi üzerindeki etkisini tespit etmektir. Bu amaçla, 02.05.2013-29.07.2022 dönemi günlük zaman serisi verileri ile VAR modeli oluşturulmuş ve analiz edilmiştir. Değişkenler arasındaki nedensellik ilişkisini belirlemek amacıyla yapılan Granger Nedensellik Testi sonuçlarına göre Altın, Borsa ve Dolar değişkenlerinden Banka değişkenine, Banka değişkeninden ise Altın, Dolar ve Faiz değişkenlerine doğru nedensellik ilişkisi olduğu tespit edilmiştir. Varyans ayrıştırma sonuçları incelendiğinde ise Banka değişkeninin kendi şoklarından ilk gün %100, onuncu gün sonunda ise %98 oranında etkilendiği, diğer tüm değişkenin şoklarından ilk gün etkilenmezken, onuncu günde dolar değişkeninden %0,53, borsadan %0,60, faiz değişkeninden %0,329 ve altın değişkeninden % 0,483 oranında etkilendiği tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Bankacılık , BIST , Dolar , Altın , Faiz , VAR model , Granger Nedensellik

The Impact of Stock Market, Exchange Rate, Interest Rate and Gold Prıces on The Development of The Bankıng Sector

https://izlik.org/JA98TU29DY

Öz

The banking sector, which is one of the important factors of financial markets, is affected by investment instruments such as stock exchanges, exchange rates, interest rates and gold, which are important variables of financial markets and macroeconomics. The aim of this study is to determine the impact of stock market, exchange rate, interest rate and gold prices on the development of the banking sector. For this purpose, a VAR model was constructed and analyzed with daily time series data for the period 05/02/2013-07/29/2022. According to the results of the Granger causality test conducted to determine the causality relationship between the variables, it is determined that there is a causality relationship from Gold, Stock Exchange and Dollar variables to the Bank variable and from the Bank variable to Gold, Dollar and Interest rate variables. When the variance decomposition results are analyzed, it is determined that the Bank variable is affected by 100% of its own shocks on the first day and 98% at the end of the tenth day, while it is not affected by the shocks of all other variables on the first day.

Anahtar Kelimeler

Banking , BIST , Dollar , Gold , Interest Rate , VAR model , Granger Causality

Kaynakça

• Flannery, M. J., ve James, C. M. 1984 . The Effect of Interest Rate Changes on The Common Stock Returns of Financial Institutions. The journal of Finance, 39 4 , 1141-1153.
• Özün, A., ve Çifter, A. 2006 . Bankaların Hisse Senedi Getirirlerinde Faiz Oranı Riski: Dalgacıklar Analizi Ile Türk Bankacılık Sektörü Üzerine Bir Uygulama. Bankacılar Dergisi, 59, 3-15.
• Ghazanfari, F. P., Rogers, H. C., ve Sarmas, P. 2007 . The Effect of The Federal Reserve Interest Rate Policies on The Returns of Commercial Banks Stocks. Journal of Financial Services Marketing, 11 4 , 349-359.
• Jawaid, S. T. ve Ul Haq, A. 2012 . Effects of Interest Rate, Exchange Rate and Their Volatilities on Stock Prices: Evidence from Banking Industry of Pakistan. Theoretical & Applied Economics, 19 8 , 153-166.
• Özkul, G., ve Akgüneş, A. O. 2015 . Makro Ekonomik Faktörlerin Bankacılık Sektörü Getirileri Üzerine Etkisi: Borsa İstanbul Örneği. İşletme Araştırmaları Dergisi, 7 4 , 272-298.
• Kendirli, S., ve Çankaya, M. 2016 . Döviz kuru ve enflasyonun BIST banka endeksi üzerindeki etkisi. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 5 3 , 215-227.
• Türkdönmez, C. S. ve Babuşcu, Ş. 2019 . Bankaların Karlılık Performansını Etkileyen Faktörler . Başkent Üniversitesi Ticari Bilimler Fakültesi Dergisi , 3 1 , 37-54.
• Tuna, İ. 2019 . Altın Fiyatları, Döviz Kuru ve Faiz Oranlarının BIST Bankacılık Endeksine XBANK Etkisi. 23. Finans Sempozyumu. Antalya, 1-9.
• Saka Ilgın, K. ve Sarı, S. S. 2020 . Döviz Kuru, Faiz Oranı ve Enflasyon İle BIST Tüm ve BIST Sektörel Endeksler Arasındaki İlişkinin Ampirik Analizi . Ekonomi Politika ve Finans Araştırmaları Dergisi , 5 3 , 485-510 . DOI: 10.30784/epfad.693266
• Şahin, E. E. 2020 . Bankacılık Endeksi İle Seçilmiş Makroekonomik Faktörler Arasındaki Asimetrik İlişki . Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 34 2 , 351-369 . DOI: 10.16951/atauniiibd.679812
• Kartal, M. T. 2021 . Determination of Affecting Factors on Profitability of Banking Sector: An Examination upon the Turkish Banking Sector for the Period of 2006-2018 . Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi , 24 1 , 1-14 . DOI: 10.29249/selcuksbmyd.621539
• Dalkılıç, N., Gulcemal, M. E. ve Tansoy, H. 2021 . Makroekonomik Faktörlerin Bist Bankalar Endeksi Üzerindeki Etkisi. Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi , 6 4 , 897-905 . DOI: 10.29106/fesa.1029760
• Sevüktekin, M., ve Nargeleçekenler, M. 2010 . Ekonometrik Zaman Serileri Analizi, Ankara: Nobel Yayıncılık.
• Yavuz Çil, N. 2018 . Finansal Ekonometri, İstanbul: Der Yayıncılık
• https://tr.investing.com/ Erişim:08.08.2022