Araştırma-Geliştirme Harcamaları ve Kalkınma İlişkisinde OECD Liderleri ve Türkiye: Durum İncelemesi

Yıl 2021, Sayı: 6, 1 - 26, 31.12.2021

Melahat Batu Ağırkaya

Öz

Ülkelerin temel amaçlarının özünde ekonomik büyüme ve buna paralel olarak da kalkınma gelmektedir. Büyümenin dinamiklerini doğru kullanmak ve geliştirmek için üretim faktörlerinin verimliliğinin üretim sürecine yansımasında Araştırma-Geliştirme (Ar-Ge) faaliyetleri öne plana çıkmaktadır. Bu çalışmanın amacı, Ar-Ge harcamaları ve kalkınma ilişkisinde OECD ülkelerinden Türkiye, Güney Kore ve İsrail’i karşılaştırmak ve sonuçları ortaya koymaktır. Bu amaçla OECD ve Türkiye istatistik Kurumu (TUİK) veri tabanından 2008-2019 dönemine ilişkin seçili göstergelere ait verilere karşılaştırmalı analiz yöntemi ve betimsel analiz yöntemi uygulanmıştır.
Sonuç olarak Güney Kore ve İsrail’in Ar-Ge faaliyetinin gelişmesinde ülkelerin izlediği Ar-Ge politikalarının özel sektör ağırlıklı ve sektör bazlı uygulandığı görülmektedir. Türkiye’nin ise mevcut gelişimini bu iki ülkeye nazaran henüz yeterli düzeyde tamamlayamadığı ancak son iki yılda daha fazla etkin olduğu tespit edilmiştir. Daha ileri bir ülke hedefi düşünüldüğünde Türkiye'nin büyük ölçekte rekabet avantajı elde etmek için ilerleme kaydetmesi gerekiyor.

Anahtar Kelimeler

Ekonomik Büyüme , Ekonomik Kalkınma , Araştırma Geliştirme (Ar-Ge) , İnovasyon

OECD Leaders and Turkey: In Terms of The Relationship of Research and Development Expenditures and Country's Development: A Case Study

Öz

Economic growth and development are primary goals of countries. Research and development (R&D) activities come forward in reflection of production factors' productivity on production process. The aim of this study is to compare Turkey, South Korea and Israel from OECD countries in relation to R&D expenditures and development and to present the results. For this purpose, comparative analysis method and descriptive analysis method were applied to the data of selected indicators from the OECD and Turkish Statistical Institute (TUIK) database for the period 2008-2019. As a result, it was observed that policies implemented by South Korea and Israel in development of R&D activities are private sector-oriented and supportive. It was determined that Turkey has not yet completed its current development at a sufficient level compared to these two countries but has improved over last two years. By targeting further, Turkey needs to achieve progression to gain a competitive advantage on a large scale.

Anahtar Kelimeler

Economic Growth , Economic Development , Research and Development (R&D) , Innovation

Kaynakça

• Arslanhan, S. ve Kurtsal, Y. 2010 . Güney Kore İnovasyondaki Başarısını Nelere Borçlu? Türkiye İçin Çıkarımlar. TEPAV. Ankara
• Audretsch, D. ve Feldman, M. 1996 . R&D Spillovers and the Geography of Innovation and Production. The American Economic Review, 86 3 , 630‐640.
• Ayhan, A. 2002 . Dünden Bugüne Türkiye’de Bilim ve Teknoloji ve Geleceğin Teknolojileri. Beta Yayıncılık. İstanbul
• Adaçay, F. 2007 . Bilgi Ekonomisine İlişkin Temel Göstergeler Açısından Avrupa Birliği ve Türkiye’nin Karşılaştırılması. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19, 185-204.
• Arslanhan, S., ve Kurtsal, Y. 2010 . Güney Kore İnovasyondaki Başarısını Nelere Borçlu? Türkiye İçin Çıkarımlar. Ankara: TEPAV.
• Audretsch, D., ve Feldman, M. 1996 . R&D Spillovers and the Geography of Innovation and Production. The American Economic Review, 86 3 , 630‐640.
• Ayhan, A. 2002 . Dünden Bugüne Türkiye’de Bilim ve Teknoloji ve Geleceğin Teknolojileri. Beta Yayıncılık. İstanbul.
• Bilbao, O., ve Rodríguez, P. 2004 . From R&D to Innovation and Economic Growth in the EU . Growth and Change, 35 4 , 434‐455.
• Bilbao-Osorio, B., ve Rodriguez-Pose , A. 2004 . From R&D To Innovation and Economic Growth in the EU, Growth and Change. Journal of urban and regional policy., 35 4 , 434-455. https://doi.org/10.1111/j.1468-2257.2004.00256.x adresinden alındı
• Bor, Y., Chuang , Y., Lai , W., ve Yang , C. 2010 . A Dynamic General Equilibrium Model for Public R&D Investment in Taiwan. Economic Modelling, 27 1 , 171‐ 183.
• Cantwell, J., & Iammarino , S. 2003 . Multinational Corporations and European Regional Systems of İnnovation . Routledge. London.
• Cypher, J., ve Dıetz, J. 2004 . The Process of Economic Development 2nd edition b. . Routledge. London and Newyork.
• Çiftçi, H. 2004 . Türkiye’nin Bilim ve Teknoloji Stratejisi. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitiüsü Dergisi, 13 1 , 57-73.
• Demir, M., ve Geyik, O. 2014 . Türkiye’de Ar-Ge & İnovasyon Harcamalarının Gelişim Süreci ve Ekonomik Etkileri. Journal of Life Economics, 2, 171-189.
• Doğan, M., ve Yıldız, F. 2016 . Araştırma ve Geliştirme Harcamalarının Ar-Ge Firma Kârlılığı Üzerindeki Etkisi: BIST’te İşlem Gören İmalat Sanayi Firmaları Üzerine Bir Araştırma. Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 14 , 179-187.
• Dominique, G., ve Pottelsberghe de la Potterie, B. 2001 . R&D and Productivity Growth: Panel Data Analysis of 16 OECD Countries. OECD.
• Dosi, G. 1988 . Sources, Procedures And Microeconomic Effects Of Innovation. Journal of Economic Literature, 26/3 3 , 1120-1171.
• Erdoğan, S., ve Canbay , Ş. 2016 . 2016 İktisadi Büyüme ve Araştırma & Geliştirme Ar-Ge Harcamaları İlişkisi Üzerine Teorik Bir İnceleme. Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 4 2 , 30-44.
• Falk, M. 2007 . R&D Spending in the High-Tech Sector and Economic Growth. Research in Economics, 61, 140-147.
• Fırat, E., Karaçor , Z., ve Altınok, S. 2016 . Kalkınmada Ar- Ge ve İnovasyonun Önemi: Türkiye Örneği The Importance of R&D and Innovation in Development; The Case of Turkey. International Conference on Eurasian Economies, 830-838.
• Goel, R., ve Ram, R. 1994 . Research and Development Expenditures and Economic Growth: A Cross Country Study. Economic Development and Cultural Change, 42 2 , 403-411.
• Göçer, İ. 2013 . Teknolojik İlerlemenin Belirleyicileri: NIC Ülkeleri İçin Panel Eşbütünleşme ve Panel Nedensellik Analizleri. Maliye Finans Yazıları, 27 100 , 113-137.
• Güloğlu, B., ve Tekin , R. 2012 . A Panel Causality Analysis of The Relationship Among Research and Development, Innovation, and Economic Growth in High-Income Oecd Countries. Eurasian Economic Review, 2 1 , 32-47.
• Gümüş, E., ve Celikay, F. 2015 . R&D Expenditure and Economic Growth: New Empirical Evidence. The Journal of Applied Economic Research,, 9 3 , 205-217.
• Işık, N., ve Kılınç, E. 2012 . İnovasyon-Güdümlü Kalkınma: Avrupa Birliği Ülkeleri ve Türkiye Üzerine Bir İnceleme. Girişimcilik ve İnovasyon Yönetimi Dergisi, 1 1 , 31-68.
• Işık, N., veKılınç , E. 2011 . Bölgesel Kalkınma’da Ar‐Ge ve İnovasyonun Önemi:Karşılaştırmalı Bir Analiz. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 6 2 , 9-54.
• İşseveroğlu, G., ve Gençoğlu, Ü. 2018 . Araştırma Geliştirme Ar-Ge Giderlerinin Faaliyet Sonuçlarına ve Piyasa Değerine Etkisi: Panel Veri Analizi İle Borsa İstanbul Uygulaması. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 32 3 , 881-896.
• Jones, C., veWıllıams, J. 2000 . Too Much of A Good Thing? The Economics of Investment in R&D. Journal of Economic Growth, 5 1 , 65–85.
• Karabiber, M. 1997 . Mustafa Karabiber, Kore Kalkınmasının Temelleri ve Türk-Kore İlişkileri. Ankara: Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı.
• Kirankabeş, M., ve Erçakar, M. 2012 . Importance of Relationship between R&D Personnel and Patent Applications on Economics Growth: A Panel Data Analysis. International Research Journal of Finance and Economics, 92 , 72-81.
• Korkmaz, S. 2010 . Türkiye’de Ar-Ge Yatırımları ve Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişkinin Var Modeli ile Analizi. Journal of Yaşar University, 20 5 , 3320-3330.
• Lichtenberg, F. 1992 . R&D Investment and International Productivity Differences. NBER.
• Lucas, R. 1988 . On The Mechanics Of Economic Development. Journal of Monetary Economics, 22 , 3-42.
• Mate-Garcıa, J. ve Rodrıguez-Fernandez, J. 2008 . Productivity and R&D: An Econometric Evidence from Spanish Firm-Level Data. Applied Economics, 40 14 , 1827-1837.
• Nafzıger, E. 1997 . The Economics of Developing Countries Third Edition b. . Prentice Hall, New Jersey.
• Oğuztürk, B. 2011 . Güney Kore’nin Kalkınmasında İnovasyonun Rolü The Role Of Innovation In The Devolopment Of South Korea. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 3 5 , 48- 53.
• Oliner, S., ve Sichel , D. 2000 . The Resurgence of Growth in the Late 1990s: Is Information Technology the Story. Journal of Economic Perspectives, 14 4 , 3-22.
• Özer, M., ve Çiftçi, N. 2008 . Ar-Ge Tabanlı İçsel Büyüme Modelleri ve Ar-Ge Harcamalarının Ekonomik Büyüme Üzerine Etkisi: Oecd Ülkeleri Panel Veri Analizi. Selçuk Üniversitesi İİBF Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 8 16 , 219-240.
• Pohjola, M. 2002 . The New Economy: facts, impacts and policies. Information Economic and Policy, 14, 133-144.
• Razmi, M., ve Yavari, Z. 2012 . Reviewing the effect of trade openness on human development. Interdisciplinary Journal of Contemporary Research in Business, 4 5 , 970-978.
• Sadraoui, T., Ali , T., ve Deguachi, B. 2014 . Economic Growth and International R&D Cooperation: A Panel Granger Causality Analysis. International Journal of Econometrics and Financial Management, 2 1 , 7-21.
• Samimi, A., ve Alerasoul, S. 2009 . R&D and Economic Growth: New Evidence from Some Developing Countries. Australian Journal of Basic and Applied Sciences,, 3 4 , 3464- 3469.
• Sarısoy, İ. 2017 . Araştırma-Geliştirme Faaliyetlerinde Türkiye’nin Konumu ve Geleceği: Genel Bir Değerlendirme ve Öneriler. Maliye Dergisi, 172, 152-176.
• Schumpeter, J. 2010 . Kapitalizm, Sosyalizm ve Demokrasi. H. İlhan, Çev. Alter Yayıncılık, Ankara.
• Stokey, N. 1995 . R&D and Economic Growth. Review of Economic Studies, 62 3 , 469‐489.
• Sung, M.-P. 1992 . Korea:Leading Developing Nations, Economy Demecracy. Nebraska: Welfare University Press of America.
• Taba, S., & Şengür, M. 2014 . Türkiye’de Ar-Ge ve Ekonomik Büyüme. AİBÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 14 1 , 355-376.
• Torun, M., ve Çabaş, M. 2020 . Türkiye’de Ar-Ge Harcamalarının Ekonomik Büyümeye Etkisi. Journal of Science-Technology-Innovation Ecosystem, 1 1 , 23-34.
• Trajtenberg, M. 2000 . R&D Policy in İsrael:An Overview and Reassessment. Cambridge: NBER and CIAR.
• Trajtenberg, M. 1990 . Economic analysis of product innovation. Cambridge: Cambridge University.
• UİB. 2019 . İsrail . Uludağ İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliği. Bursa.
• Ülgener, S. 1991 . Milli Gelir, İstihdam ve İktisadî Büyüme 7.Baskı b. . Der Yayınları, İstanbul.
• Ülkü, H. 2004 . R&D, Innovation and Economic Growth: An Empirical Analysis. IMF.
• Ünal, T., ve Seçilmiş, N. 2013 . Ar-Ge Göstergeleri Açısından Türkiye ve Gelişmiş Ülkelerle Kıyaslaması. İşletme ve İktisat Çalışmaları Dergisi, 1 1 , 12-25.
• WIPO. 2019 . The Geography of Innovation:local Hotspots, Global Networks. Switzerland. wipo.int/edocs/pubdocs/en/wipo_pub_944 2019.pdf . Erişim Tarihi: 23.04. 2021.
• İNTERNET KAYNAKLARI
• OECD. 2012 . Innovation for Development, https://www.oecd.org/sti/inno/50586251.pdf. Erişim Tarihi: 25.04. 2021.
• OECD. 2021 tarihinde https://data.oecd.org/trade/exports-by-business-size.htm#indicatorchart. Erişim Tarihi: 25.04. 2021.
• OECD. 2012 . Innovation for Development,. https://www.oecd.org/sti/inno/50586251.pdf
• https://data.oecd.org/trade/exports-by-business-size.htm#indicator-chart. Erişim Tarihi: 25.11.2021
• https://www.tuik.gov.tr/. Erişim Tarihi: 28.11.2021
• https://data.oecd.org/rd/triadic-patent-families.htm. Erişim Tarihi:27.11.2021.
• https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/tsc00003/default/table?lang=en
• https://www.tuik.gov.tr/. Erişim Tarihi: 28.11.2021.
• https://data.tuik.gov.tr/Kategori/GetKategori?p=bilgi-teknolojileri-ve-bilgi-toplumu-102&dil=1. Erişim Tarihi:27.11.2021.