Kısıtlar Teorisi ile Muhasebe Üzerine Yapılan Çalışmaların Bibliyometrik Analizi

Öz

İşletmelerin öncelikli olarak sürdürülebilir büyüme ve kâr elde etmek için var olduğu bilinen bir gerçektir. Bu durum ise maliyetlerin kontrol altında tutulması ve kaynakların verimli bir şekilde kullanılması ile mümkündür. Kaynakların etkin ve verimli bir şekilde kullanılması israfın önlenmesinde kısıtlar teorisi önemli bir yönetim felsefesidir. Bu önem dikkate alınarak bu çalışmada kısıtlar teorisinin muhasebe perspektifinden ele alınan Web of Science (WoS) veri tabanındaki çalışmaların R Studio programı aracılığıyla bibliyometrik analizinin yapılması amaçlanmıştır. Yapılan analizler sonucunda, ilgili konudaki çalışmaların yıllara göre yayınlanma sıklığı, atıf sayıları, en ilgili dergi ve yazarlar, kullanılan anahtar kelimeler, ayrıca en ilgili kurumlar ve ülkeler gibi çeşitli açılardan görselleştirilmiş bir değerlendirme sunulmuştur. Bu yönüyle çalışmanın, konuyla ilgili gelecekte yapılacak olan araştırmalar için yol gösterici bir rehber niteliği taşıdığı söylenebilir.

Anahtar Kelimeler

• Kısıtlar Teoerisi
• Muhasebe
• Bibliyometrik Analiz.

Bibliometric Analysis of Studies on Accounting with Theory of Constraints

Öz

It is a well-known fact that businesses primarily exist to achieve sustainable growth and profit. However, this situation is possible through effective cost control and the efficient use of resources. The theory of constraints is an important management philosophy that aims to prevent waste by ensuring resources are used effectively and efficiently. In light of its importance, this study aims to conduct bibliometric analysis of the studies in the Web of Science (WoS) database, which is discussed from the accounting perspective of the theory of constraints, through the R Studio program. The analysis resulted in a visualised evaluation presented from various perspectives, such as publication frequency of studies on the relevant subject by year, citation numbers, the most influential journals and authors, keywords used and the most influential institutions and countries. In this respect, it could be argued that the study acts as a guide for future research on the subject.

Anahtar Kelimeler

• Theory of Constraints
• Accounting
• Bibliometric Analysis

Kaynakça

1. Akbulut, H., ve Ertan, S. (2015). Hizmet sektöründe kisitlar teorisi ve katki muhasebesi: bir otel işletmesinde uygulama. Journal of Accounting and Taxation Studies, 8(3), 243-270.
2. Al Amin, M., Saha, A. K., & Mohona, T. U. (2018). Performance improvement of jute industries using theory of constraints (TOC). European Journal of Advances in Engineering and Technology, 5(5), 303-311.
3. Almasaeid, I. S. (2021). The Impact of Applying the Theory of Constraints on the Competitive Advantage: Evidence from Jordan. Management, 11(4), 71-81. http://dx.doi.org/10.6007/IJARAFMS/v11-i4/11808
4. Antmen, Z. F., ve Erik, A. (2019). Kısıtlar teorisi kavramının başabaş analizi ile birlikte değerlendirilmesi ve uygulaması. Yaşar Üniversitesi E-Dergisi, 14(55), 266-276.
5. Aria, M., ve Cuccurullo, C. (2017). Bibliometrix: An R-tool for comprehensive science mapping analysis. Journal of informetrics, 11(4), 959-975. https://doi.org/10.1016/j.joi.2017.08.007
6. Bacelar-Silva, G. M., Cox III, J. F., & Rodrigues, P. P. (2022). Outcomes of managing healthcare services using the Theory of Constraints: A systematic review. Health systems, 11(1), 1-16. https://doi.org/10.1080/20476965.2020.1813056
7. Bijannia, H., ve Dekamini, F. (2024). Designing the Profit Maximization Model of Companies Using the Theory of Constraints. Transactions on Quantitative Finance and Beyond, 1(2), 142-158.
8. https://doi.org/10.22105/tqfb.v1i2.33

9. Blackstone, J. H. (2001). Theory of constraints-a status report. International Journal of Production Research, 39(6). 1053-1080.
10. Büyükyılmaz, O., ve Gürkan, S. (2009). Süreçlerde En Zayif Halkanin Bulunmasi: Kisitlar Teorisi. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 5(9), 177-196.
11. Demircioğlu, E. N., ve Akkaya, N. (2016). Kısıtlar teorisi 5 adım sürekli iyileştirme sürecinin boya sektöründe uygulanmasi. Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, 18(1), 269-295.
12. Donthu, N., Kumar, S., Mukherjee, D., Pandey, N., & Lim, W. M. (2021). How to conduct a bibliometric analysis: An overview and guidelines. Journal of business research, 133, 285-296. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2021.04.070
13. Elmas, B., Çelik, M., & Korkmaz, E. (2024). Dijital finans araştırmalarının bilim haritalama teknikleri ile bibliyometrik analizi. Muhasebe ve Finansman Dergisi, (103), 113-134. https://doi.org/10.25095/mufad.1457529
14. Erol, M. (2008). Kısıtlar Teorisi (Yaklaşımı) ve Teorisinin Stratejik Maliyet Yönteminde Kullanımı. Muhasebe ve Finansman Dergisi, (39), 101-109.
15. Kaygusuz, S. Y. (2011). Kısıtlar teorisi ve maliyet hacim kar analizi: Bir çalışma sayfası modellemesi. Muhasebe ve Finansman Dergisi, (52), 171-188.
16. Kefe, I., ve Tanış, V. N. (2023). The Integration of the Theory of Constraints and the Time-Driven Activity-Based Costing System for the Improvement of Production Processes in an SME: La integración de la Teoría de las Restricciones y el Sistema de Costes por Actividades en función del tiempo para la mejora de los procesos de producción en una PYME. Revista de Contabilidad-Spanish Accounting Review, 26(1), 3-13. https://doi.org/10.6018/rcsar.413411
17. Khoshrumoini, A., Moosavi Shiri, S. M., & Salehi, M. (2025). Explaining the pattern of application of the theory of constraints in Iranian commercial banks. Strategic Management Accounting, 2(1), 121-136. https://doi.org/10.22034/smajournal.2025.521046.1020
18. Nave, D. (2002). How to compare six sigma, lean and the theory of constraints. Quality progress, 35(3), 73-80.
19. Pakoy, Ö. B. (2022). Konaklama İşletmelerinde Kısıtlar Teorisi Yaklaşımının Uygulanabilirliği Üzerine Bir Araştırma. İşletme Araştırmaları Dergisi, 14(2), 1360-1374.
20. Passas, I. (2024) Bibliometric Analysis: The Main Steps. Encyclopedia, 4, 1014–1025. https://doi.org/10.3390/encyclopedia4020065
21. Pozo, H., Tachizawa, E. T. T., & Picchiai, D. (2009). The theory of constraints and the small firm: an alternative strategy in the manufacturing management. RAI-Revista de Administração e Inovação, 6(3), 5-25.
22. Rahman, S. U. (1998). Theory of constraints: a review of the philosophy and its applications. International journal of operations & production management, 18(4), 336-355.
23. Rhee, S. H., Cho, N. W., & Bae, H. (2010). Increasing the efficiency of business processes using a theory of constraints. Information Systems Frontiers, 12(4), 443-455.
24. Rota, I. S., ve De Souza, F. B. (2021). A proposal for a theory of constraints-based framework in sales and operations planning. Journal of applied research and technology, 19(2), 117-139. https://doi.org/10.22201/icat.24486736e.2021.19.2.1580
25. Sadat, S., Carter, M. W., & Golden, B. (2013). Theory of constraints for publicly funded health systems. Health care management science, 16(1), 62-74. https://dai.org/0.1007/s10729-012-9208-9
26. Sarhadi, E. (2025). Investigating the Effect of the Theory of Constraints on Reducing Normal and Abnormal Spoilage in Rubber Manufacturing Companies. Strategic Management Accounting, 2(1), 54-69. https://doi.org/10.22034/smajournal.2025.517671.1013
27. Shang, G., Saladin, B., Fry, T., & Donohue, J. (2015). Twenty-six years of operations management research (1985–2010): authorship patterns and research constituents in eleven top rated journals. International Journal of Production Research, 53(20), 6161-6197. https://doi.org/10.1080/00207543.2015.1037935
28. Tarte, N., Suryawanshi, Y., & Batule, R. (2023). Implementation of Theory of Constraints For Cost Reduction in Manufacturing Industries: A Case Study. The Online Journal of Distance Education and e-Learning, 11(2), 2329-2336.
29. Tollington, T. (1998). ABC v TOC: Same cloth as absorption v marginal, different style and cut. Management Accounting (British), 76(4), 44-46.
30. Tsai, W. H., Chen, H. C., Chang, S. C., & Chan, K. C. (2024). Revolutionizing Textile Manufacturing: Sustainable and Profitable Production by Integrating Industry 4.0, Activity-Based Costing, and the Theory of Constraints. Processes, 12(11), 2311. https://doi.org/10.3390/pr12112311
31. Ünal, E. N., Tanış, V. N., & Küçüksavaş, N. (2005). Kısıtlar teorisi ve bir üretim işletmesinde uygulama. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 14(2), 433-448.
32. Utku, B. D., Cengiz, E., & Ersoy, A. (2011). Comparison of the theory of constraints with the traditional cost accounting methods in respect to product mix decisions. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 12(2), 317-331.
33. Vanomy, A. E., Engellika, G., Jeffrey, J., Vanessa, J., Liliana, L., Te, R., ... & Viorensa, V. (2025). The Implementation of the Theory of Constraints (TOC) to Increase Production Cost Efficiency and Productivity: VAF Case Study. Profit: Jurnal Adminsitrasi Bisnis, 19(2), 143-162. https://doi.org/10.21776/ub.profit.2025.019.02.10