TELEVİZYON – İZLEYİCİ İLİŞKİSİNİN, ÖZELLİKLE ÇOCUKLAR TEMELİNDE KANADA VE TÜRKİYE ÖRNEKLERİNDE DEĞERLENDİRİLMESİ VE ÇOCUK İZLEYİCİLER İÇİN GERÇEKLEŞTİRİLEN MEDYA OKURYAZARLIĞI İLE İLGİLİ ÇALIŞMALAR ÜZERİNE…

Küreselleşen dünyamızda televizyon, bir kitle iletişim aracı olmaktan çıkmış, kitle değişim aracı konumuna gelmiştir. Batı kültürünün evrensel boyutta taşıyıcısı olan televizyon, alışkanlıklarımızı etkilemiş, zevklerimizi değiştirmiş, hayatımızın akışını yönlendirmiştir. Televizyonun en çok etkisinde kalanlar da çocuklar olmuştur. Kuzey Amerika’’da tam olarak hayata geçirilemese de eleştirel medya okuryazarlığı konusunda en ileri ülke Kanada’dır. Ticari medya okuryazarlığı eğitimi ile ilkokuldan itibaren çocuk-tüketiciye yapacağı tercihlerde yardımda bulunarak, daha aktif tüketimi destekleyeceğine inanan Kanada, medya okuryazarlığı eğitimi üzerine pek çok çalışma içine girmiştir. Kanada’da medya okuryazarlığının tarihi 1960’lara kadar gider. 1969 yılında Toronto’’daki York Üniversitesi’’nde tüm ülkedeki medya eğiticilerini bir araya getiren CASE (Canadian Associaton for Screen Education)’den sonra, 1970’lerde bir durgunluk yaşanmış olduğunu ancak 1980 ve 1990’larda ilkokul ve ortaokullarda yeniden canlanmayı, 1999’da Kanada’da medya okuryazarlığı dersinin İngiliz Dil Sanatları müfredatına dahil edildiğini görüyoruz.

Yapılan araştırmalara göre, Türkiye’’de çocuklar televizyon seyretme konusunda tamamen özgürdürler, bütün yaş grupları itibariyle çocuklar günde ortalama 4 saat televizyon izlemekte, %82 oranında televizyon izlemek ile ilgili kararlarını kendilerinin verdiğini söylemekte, istedikleri programı seçmekte, istedikleri saate kadar televizyon başında oturabilmektedirler. Hem çocukların hem de toplumun diğer kesimlerinin bu kadar çok saatini tv başında geçiriyor olması kitle iletişim araçlarının verdiği enformasyonun doğru, güvenilir ve izleyicilerin kendi bakış açılarını ve kararlarını oluşturmaya yetecek kadar kapsamlı olma zorunluluğunu beraberinde getirir. Ayrıca, günümüzde hayatımızın ayrılmaz bir parçası haline gelen ve tüm toplumsal değerleri etkileme gücüne sahip olan televizyonun olumsuz etkilerini en aza indirgemek amacıyla medya okuryazarlığı duyarsız kalınamayacak ve çocukların bu olumsuz etkilerden korunması için erken yaşlarda kazandırılması gereken bir kavram haline gelmiştir.