AKADEMİSYENLERİN İŞ DOYUMU, MOTİVASYONU VE ÖRGÜTSEL BAĞLILIK DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ

Öz

Bu araştırmanın temel amacı Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde devlet ve özel üniversitelerindeki akademisyenlerin iş doyumu, motivasyonu ve örgütsel bağlılık düzeylerinin incelenmesini sağlamak amacıyla yapılmıştır. Araştırma kapsamında 2022-2023 eğitim-öğretim yılında Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Lefkoşa ilçesindeki üniversitelerde görev yapan akademisyenlerden bir çalışma grubu oluşturulmuştur. Araştırma 100 gönüllü akademisyenin katılımı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya katılan akademisyenlere veri toplama amacı ile “Kişisel Bilgi Formu”, “Akademisyenlere Yönelik Mesleki Motivasyon Anketi”, “Örgütsel Bağlılık Ölçeği” ve “İş Tatmini Ölçeği” uygulanmıştır. Elde edilen verilerin analizinde; betimsel, One-Sample Kolomogorov-Smirnov Testi, Mann Whitney U Testi, Kruskal Wallis H Testi ve İki grup arasında anlamlı farklılık çıktığında Bonferroni analizleri kullanılmıştır. Elde edilen verilere göre Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Lefkoşa ilçesindeki üniversitelerde görev yapan akademisyenlerin, %83,8’inin erkek, %47,7’sinin 20-29 yaş aralığında, %52,3’ünün öğretim görevlisi, %88,3’ünün özel üniversitede görevli olduğu, %91,9’u fakültede çalıştığı, örgütsel bağlılık ölçeği genel puanları, akademik motivasyon ölçeği genel ve iş tatmin düzeylerinin “orta düzeyde” olduğu ve akademisyenlerin 20-29 yaş grubunda bulunan akademisyenler ile 40-49 yaş grubundaki akademisyenler arasında anlamlı farkın olduğu, unvan, meslekte çalışma süresi, cinsiyet, üniversite türü, çalıştıkları birim, bölüm ve ölçek puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı farkın olmadığı saptanmıştır. Akademisyenlerin iş doyumu, motivasyonu ve örgütsel bağlılık düzeylerini inceleyen araştırmaların kapsamlı gruplarla yapılması gerektiği önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Akademisyen
• iş doyumu
• motivasyon
• örgütsel bağlılık

INVESTIGATION OF THE JOB SATISFACTION, MOTIVATION AND ORGANIZATIONAL COMMITMENT LEVELS OF ACADEMICS

Öz

The main purpose of this research was to examine the job satisfaction, motivation and organizational commitment levels of academicians at public and private universities in the Turkish Republic of Northern Cyprus. Within the scope of the research, a working group was formed from academics working at universities in the Nicosia district of the Turkish Republic of Northern Cyprus in the 2022-2023 academic year. The research was carried out with the participation of 100 volunteer academics. "Personal Information Form", "Professional Motivation Survey for Academicians", "Organizational Commitment Scale" and "Job Satisfaction Scale" were applied to the academics participating in the research for the purpose of data collection. In the analysis of the data obtained; Descriptive, One-Sample Kolomogorov-Smirnov Test, Mann Whitney U Test, Kruskal Wallis H Test and Bonferroni analyzes were used when there was a significant difference between the two groups. According to the data obtained, 83.8% of the academicians working at universities in the Nicosia district of the Turkish Republic of Northern Cyprus are male, 47.7% are between the ages of 20-29, 52.3% are lecturers, 88.3% are male working at a private university, 91.9% of them work at the faculty, organizational commitment scale general scores, academic motivation scale general and job satisfaction levels are at "medium level" and academicians are in the 20-29 age group and 40-49 age group. It was determined that there was a significant difference, and there was no statistically significant difference between title, length of employment in the profession, gender, type of university, unit, department and scale scores. It is suggested that research examining academicians' job satisfaction, motivation and organizational commitment levels should be conducted with comprehensive groups.

Anahtar Kelimeler

• Academician
• job satisfaction
• motivation
• organizational commitment

Kaynakça

1. Akdağ, Ş., Demir, B., & Serttaş, Z. (2022). “A Study on the Examination of the Teaching Problems Experienced in Distance Education during the Covid 19 Pandemic”. Moldavian Journal for Education and Social Psychology, 6(1), 01-14.
2. Al-Jabari, B., & Ghazzawi, I. (2019). “Organizational Commitment: A Review of the Conceptual and Empirical Literature and a Research Agenda”. International Leadership Journal, 11(1).
3. Alkhateri, A. S., Abuelhassan, A. E., Khalifa, G. S., Nusari, M., & Ameen, A. (2018). “The Impact of Perceived Supervisor Support on Employees Turnover Intention: The Mediating Role of Job Satisfaction and Affective Organizational Commitment”. International Business Management, 12(7), 477-492.
4. Altaş, S. S. (2021). “Sağlık Çalışanlarının Örgütsel Özdeşleşme, Örgütsel Bağlılık, Örgütsel Güven ve Örgütsel Destek Algıları Arasındaki Ilişkiler”. İşletme Araştırmaları Dergisi, 13(1), 875-891.
5. Amin, F. A. B. M. (2021). “A Review of the Job Satisfaction Theory for Special Education Perspective”. Turkish Journal of Computer and Mathematics Education (TURCOMAT), 12(11), 5224-5228.
6. Aruldoss, A., Kowalski, K. B., & Parayitam, S. (2021). “The Relationship between Quality of Work Life and Work-Life-Balance Mediating Role of Job Stress, Job Satisfaction and Job Commitment: Evidence from India”. Journal of Advances in Management Research, 18(1), 36-62.
7. Azimi, M., & Akan D., (2019). “Öğretmenlerin İş Doyumu Düzeyleri”. Ulusal Eğitim Akademisi Dergisi, 3(2), 126-138.
8. Bağcı, Z., ve Kolbaşı, E. (2019). “İş Doyumu ve Yaşam Doyumu İlişkisi: Bir Kamu Kurumu Üzerinde Analitik Bir Araştırma”. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(4), 119-123.

9. Basalamah, M. S. A., & As’ad, A. (2021). “The Role of Work Motivation and Work Environment in Improving Job Satisfaction”. Golden Ratio of Human Resource Management, 1(2), 94-103.
10. Bashir, N., & Long, C. S. (2015). “The Relationship between Training and Organizational Commitment among Academicians in Malaysia”. Journal of Management Development, 34(10), 1227-1245.
11. Başol, O., ve Çömlekçi, M. F. (2020). “İş Tatmini Ölçeğinin Uyarlanmasi: Geçerlik ve Güvenirlik Çalişmasi”. Kırklareli Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 1(2), 17-31.
12. Bernarto, I., Bachtiar, D., Sudibjo, N., Suryawan, I. N., Purwanto, A., & Asbari, M. (2020). Effect of Transformational Leadership, Perceived Organizational Support, Job Satisfaction Toward Life Satisfaction: Evidences From Indonesian Teachers.
13. Bilgili, H., ve Tekin, E. (2019). “Örgütsel Stres, Örgütsel Bağlılık ve Öğrenilmiş Güçlülük Ilişkisi Üzerine Bir Araştırma”. OPUS International Journal of Society Researches, 11(18), 2165-2200.
14. Boxall, P. F., Purcell, J., & Wright, P. M. (Eds.). (2007). The Oxford Handbook of Human Resource Management. Oxford Handbooks.
15. Boz D., Duran, C., ve Uğurlu, E. (2021). “Örgütsel Bağlılığın İş Performansına Etkisi”. Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10(1), 345-355.
16. Cankurtaran, Y., ve Tengilimoğlu, D. (2022). “Üniversitelerdeki Akademisyenlerin Kayırmacılık Algılarının Örgütsel Bağlılığa Etkisinde İş Doyumunun Aracılık Rolü: Ankara İli Örneği”. İşletme Araştırmaları Dergisi, 14(4), 3193-3208.
17. Çınar, O., ve Gündoğdu, M. (2019). “İş Sağlığı-Güvenliği, İş Tatmini ve Örgütsel Bağlılık Arasındaki İlişkinin İncelenmesi: Erzurum ve İstanbul Uygulaması”. İş ve Hayat, 5(9), 231-247.
18. Çınar, O., ve Gündoğdu, M. (2019). “İş Sağlığı-Güvenliği, İş Tatmini ve Örgütsel Bağlılık Arasındaki İlişkinin İncelenmesi: Erzurum ve İstanbul Uygulaması”. İş ve Hayat, 5(9), 231-247.
19. Creswell, J. W. (2003). Research design: Qualitative, Quantitative, and Mixed Methods Approaches (2nd ed.). Thousand Oaks, CA: Sage.
20. Creswell, J.W. (2006). “Understanding Mixed Methods Research, (Chapter 1)”. Available at: http://www.sagepub.com/upm-data/10981_Chapter_1.pdf
21. Danju, İ., Demir, B., Çağlar, B. B., Özçelik, C. D., Coruhlu, E. K., & Özturan, S. (2020). “Comparative Content Analysis of Studies on New Approaches in Education”. Laplage em Revista, 6, 128-142.
22. Demir, B., & Tatar, A. (2022). “The Relationship between Future Perception Tendency and Sustainable Consumption Behaviors”. Moldavian Journal for Education and Social Psychology, 6(1), 15-34.
23. Demir, S. (2020). “The Role of Self-Efficacy in Job Satisfaction, Organizational Commitment, Motivation and Job Involvement”. Eurasian Journal of Educational Research, 20(85), 205-224.
24. Dubbelt, L., Demerouti, E., & Rispens, S. (2019). “The Value of Job Crafting for Work Engagement, Task Performance, and Career Satisfaction: Longitudinal and Quasi-Experimental Evidence”. European Journal of Work and Organizational Psychology, 28(3), 300-314.
25. Eliyana, A., ve Ma’arif, S. (2019). “Job Satisfaction and Organizational Commitment Effect in the Transformational Leadership towards Employee Performance”. European Research on Management and Business Economics, 25(3), 144-150.
26. Gheitani, A., Imani, S., Seyyedamiri, N., & Foroudi, P. (2019). “Mediating Effect of Intrinsic Motivation on the Relationship between Islamic Work Ethic, Job Satisfaction, and Organizational Commitment in Banking Sector”. International Journal of Islamic and Middle Eastern Finance and Management, 12(1), 76-95.
27. Han, B. , Dağlı, A. & Elçiçek, Z. (2018). “Örgütsel Bağlılık Ölçeği’nin Türkçeye Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 17 (68), 1788-1800 . DOI: 10.17755/esosder.445932
28. Idiegbeyan-Ose, J., Opeke, R., Aregbesola, A., Owolabi, S., & Eyiolorunshe, T. A. (2019). “Relationship between Motivation and Job Satisfaction of Staff in Private University Libraries, Nigeria”. Academy of Strategic Management Journal, 18(1).
29. Johnson, B., & Turner, L. A. (2003). “Data Collection Strategies in Mixed Methods Research”. In A. Tashakkori & C. Teddlie (Eds.), Handbook of Mixed Methods in Social And Behavioral Research (pp. 297-319). Thousand Oaks, CA: Sage.
30. Keser, A. & Öngen Bilir, K. B. (2019). “İş Tatmini Ölçeğinin Türkçe Güvenilirlik ve Geçerlilik Çalışmasi”. Kırklareli Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 3 (3) , 229-239 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/kusbder/issue/51331/654568
31. Lopes, J., & Oliveira, C. (2020). “Teacher and School Determinants of Teacher Job Satisfaction: A Multilevel Analysis”. School Effectiveness and School Improvement, 31(4), 641-659.
32. Mwesigwa, R., Tusiime, I., ve Ssekiziyivu, B. (2020). “Leadership Styles, Job Satisfaction and Organizational Commitment among Academic Staff in Public Universities”. Journal of Management Development.
33. Olofinkua, V. K. (2020). Academic Staff’s Job Satisfaction and Motivation in Catholic Universities in Nigeria (Doctoral dissertation, Fordham University).
34. Öcal, Ç. (2020). Türkçe Öğretmenlerinin Iş Doyumu ve Örgütsel Bağlılıkları Arasındaki Ilişkinin Incelenmesi, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı, İstanbul.
35. Öznacar, B., Tatar, A., Demir, B., Şişik, E., & Yiğiter, Ş. (2023). “The Effect of Perceived Organizational Support on Organizational Identification”. The Online Journal of New Horizons in Education-April, 13(2).
36. Öznacar, B., Tatar, A., Demir, B., Şişik, E., & Yiğiter, Ş. (2023). “The Effect of Organizational Uncertainty on the Intention to Leave the Job”. The Online Journal of New Horizons in Education-April, 13(2).
37. Öztürk, B. Sağlık Hizmetleri Alanı Meslek Dersleri Öğretmenlerinin Örgütsel Bağlılık ve İş Tatmin Düzeylerinin İncelenmesi: Ankara Örneği, Yüksek Lisans Tezi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
38. Serttaş, Z., & Kasabali, A. (2020). “Determining the English Preparatory School Students' Readiness for Online Learning”. Near East University Online Journal of Education, 3(2), 67-78.
39. Soomro, B. A., & Shah, N. (2019). “Determining the Impact of Entrepreneurial Orientation and Organizational Culture on Job Satisfaction, Organizational Commitment, and Employee’s Performance”. South Asian Journal of Business Studies.
40. Szromek, A. R., & Wolniak, R. (2020). “Job Satisfaction and Problems among Academic Staff in Higher Education”. Sustainability, 12(12), 4865.
41. Varışlı, N., ve Bayar, M. (2023). “Akademisyenlerde İş Tatmini ve Örgütsel Yaratıcılık Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”. İstanbul Gelişim Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10(1), 246-261.
42. Wang, P., Chu, P., Wang, J., Pan, R., Sun, Y., Yan, M., & Zhang, D. (2020). “Association Between Job Stress and Organizational Commitment in Three Types of Chinese University Teachers: Mediating Effects of Job Burnout and Job Satisfaction”. Frontiers in psychology, 11, 576768.
43. Zeynel, E., ve İlker, H. Ç. (2015). “Mesleki Motivasyonun, İş Tatmini ve Örgütsel Bağlılık Üzerine Etkisi: Akademisyenler Üzerine Görgül Bir Araştırma”. Suleyman Demirel University Journal of Faculty of Economics & Administrative Sciences, 20(3).