19. Yüzyıl Osmanlı Devletinde Kentleşme: Yönetsel Reformlar ile Osmanlı Aydınlarının Kent Üzerine İzlenimlerine Yönelik Karşılaştırmalı Bir İnceleme

Öz

Öz: 19. yüzyıl, Osmanlı Devletinde ekonomik, toplumsal, siyasal ve hukuksal alanda pek çok reformun yapıldığı ve topyekûn toplumsal bir dönüşümün yaşandığı önemli bir süreçtir. Batı ile ilişkilerin geliştiği bu dönemde Osmanlı Devleti, dış ticarete ve sermayeye kapılarını açmış, Batı ile ticaret yoluyla ekonomik ilişkileri geliştirmiştir. Değişen sosyo-ekonomik ilişkiler, kent alanını da etkilemiştir. Osmanlı devletinde kent üzerine izlenimlerini aktaran Osmanlı aydınlarının kullandığı araçlardan biri de romanlar olmuştur. Bu tarihsel kaynaklar, kurgusal da olsa gündelik hayata ilişkin ipuçları taşımaktadır. Çalışma yönetsel reformlarla roman yazarlarının düşünceleri üzerinde karşılaştırmalar yaparken, aynı zamanda dönemin kentsel reformlarının gelişimini inceleyecektir.

 

Anahtar Kelimeler: Kentleşme, roman, tanzimat dönemi, modernleşme, kentsel dönüşüm

Anahtar Kelimeler

• kentleşme,roman,modernleşme

Kaynakça

1. Aktüre, S. (1978a), 19.yüzyıl Sonunda Anadolu Kenti Mekânsal Yapı Çözümlemesi, ODTÜ Mimarlık Fakültesi Baskı Atölyesi, Ankara.
2. Aktüre, S. (1985b), Osmanlı Devleti’nde Taşra Kentlerindeki Değişimler, Tanzimattan Cumhuriyete Türkiye Ansiklopedisi, İletişim, 3: 891-904.
3. Cansever, T. (1999), Osmanlı Şehri, Osmanlı C:5, Yeni Türkiye Yayınları, Ed. Güler Eren, Ankara. ss: 509-527.
4. Çadırcı, M. (1991), Tanzimat Döneminde Anadolu Kentleri’nin Sosyal ve Ekonomik Yapıları, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara.
5. Eryılmaz, B. (1992), Tanzimat Ve Yönetimde Modernleşme, İşaret, Ankara.
6. Göktaş, U. (1994), “Mesireler”, Dünden Bugüne İstanbul Ansiklopedisi, Kültür Bakanlığı ve Tarih Yayınları, İstanbul, s:407-408, http://www.g idb.itu.edu.tr /staff /kongre/kongre%20pdf/41_%20t-%20timur.pdf, Erişim Tarihi: 12.11.2011.
7. Gülersoy, Ç. (1985), İstanbul Estetiği, Tanzimattan Cumhuriyete Türkiye Ansiklopedisi, (3): 905-912.
8. İnalcık, H. (2014), Devlet-i 'Aliyye Osmanlı İmparatorluğu Üzerine Araştırmalar-II, Türkiye İş Bankası, İstanbul.

9. Kaya, E. (2007), “Kent, Kentleşme ve Kent Yönetimi”, Modern Kent Yönetimi 1, http://www.yerelsiyaset.com/v4/medya/kentyonetimi.pdf, Erişim Tarihi: 13.05.2012
10. Keleş, R. (1997), Kentleşme Politikası, İmge Yayınevi, Ankara.
11. Kestelli, R. N. (2001), Osmanlı İmparatorluğunun Batışı (Uful) Edirne Savunması, Arma, İstanbul.
12. Keyder, Ç. (2007), Türkiye’de Devlet ve Sınıflar, İletişim, İstanbul.