ERKEN CUMHURİYET DÖNEMİ’NDE EĞİTİM ALANINDA YAPILAN REFORMLARIN KARŞILAŞTIRMALI KARİKATÜRLERE YANSIMASI

Yasemin İmir; Zahide Kıcır

ERKEN CUMHURİYET DÖNEMİ’NDE EĞİTİM ALANINDA YAPILAN REFORMLARIN KARŞILAŞTIRMALI KARİKATÜRLERE YANSIMASI

Öz

Öz: Büyük kitlelere kısa sürede ulaşabilen karikatür sanatı, toplumsal değişimi ve yapılan yenilikleri iletmede önemli rol oynamaktadır. Karikatür sanatının, yapılan anlık değişimleri aktardığı ve döneme tanıklık ettiği için insanlık tarihini yansıtan kaynaklar olduğunu söylemek mümkündür. Bu makalenin amacı, ‘Akbaba Karikatür ve Mizah Dergisi’ ve ‘Karikatür Dergisi’nde 1938 yılında yayınlanmış karşılaştırmalı sanat karikatürleri üzerinden eğitim alanında yapılan yenilikleri incelemektir. Çalışmada, 1938 yılında yayınlanan karşılaştırmalı karikatürlerin seçilmesinin nedeni, 1923-1938 yılları arasını kapsayan, Türkiye tarihinde ‘Erken Cumhuriyet Dönemi’ olarak bilinen bu dönemde, Mustafa Kemal Atatürk’ün ölümüne kadar ara verilmeden eğitim reformlarının sürdürülmesidir. Bu çalışma nitel bir araştırma olup, verilere doküman incelemesi yaklaşımıyla ulaşılmıştır. Analiz için seçilen iki süreli yayından, karikatürist Cemal Nadir Güler ve Salih Erimez tarafından çizilmiş, eğitim alanında yapılan yenilikleri ele alan sadece iki adet karşılaştırmalı karikatüre rastlanmıştır. Bu karikatürler, düzanlam ve yananlam olmak üzere iki aşamadan oluşan göstergebilimsel analizden yararlanılarak incelenmiştir. Çalışmanın sonucu olarak, karşılaştırmalı karikatürler aracılığıyla Erken Cumhuriyet Dönemi’nde eğitim alanında gelinen nokta ele alınmıştır. İki farklı karikatüristin kaleminden çıkan çizimlere, bilime yaklaşımdaki, pedagojik yöntemlerde ve sınıfların fiziki yapısındaki değişimin yansıdığı görülmüştür. Söz konusu yılda yayınlanan bu karşılaştırmalı karikatürler esasen Cumhuriyetin ilk 15 yılında eğitim alanında katedilen aşamayı eski-yeni kıyaslamasıyla birlikte özetler niteliktedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Akyüz, Y. (2006), Türk Eğitim Tarihi M.Ö. 1000- MS. 2006, Pegem A Yayıncılık, Ankara.
Akyüz, Y. (2011), “Osmanlı Döneminden Cumhuriyete Geçilirken Eğitim-Öğretim Alanında Yaşanan Dönüşümler”, Pegem Eğitim ve Öğretim Dergisi, 1(2): 9-22.
Alsaç, Ü. (1994), Türkiye’de Karikatür, Çizgi Roman ve Çizgi Film. İletişim Yayınları, İstanbul.
Aşıcıoğlu, E. A. (2001), Yazısız Karikatürlerin Grafik Sanatındaki Yeri Yazısız Karikatür Uygulamaları, Yayınlanmamış Yüksek lisans tezi, Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
Balcıoğlu, S. ve Öngören, F. (1973), 50 Yılın Türk Mizah ve Karikatürü, İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul.
Barthes, R. (2016), Göstergebilimsel Serüven (Çev. Mehmet Rıfat & Sema Rıfat). 8. Baskı. Yapı Kredi Yayınları, İstanbul.
Berkes, N. (2012), Türkiye’de Çağdaşlaşma, Yapı Kredi Yayınları, İstanbul.
Bowen, G. A. (2009), “Document Analysis as a Qualitative Research Method”, Qualitative Research Journal, 9(2), 27-40.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Yasemin İmir Bu kişi benim
0000-0001-6058-4173
Türkiye

Zahide Kıcır Bu kişi benim
0000-0002-8313-6370
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2021

Gönderilme Tarihi

25 Nisan 2020

Kabul Tarihi

4 Haziran 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 12 Sayı: 1

IZ

https://izlik.org/JA98JU63KW

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

İmir, Y., & Kıcır, Z. (2021). ERKEN CUMHURİYET DÖNEMİ’NDE EĞİTİM ALANINDA YAPILAN REFORMLARIN KARŞILAŞTIRMALI KARİKATÜRLERE YANSIMASI. LAÜ Sosyal Bilimler Dergisi, 12(1), 98-111. https://izlik.org/JA98JU63KW

AMA

1.İmir Y, Kıcır Z. ERKEN CUMHURİYET DÖNEMİ’NDE EĞİTİM ALANINDA YAPILAN REFORMLARIN KARŞILAŞTIRMALI KARİKATÜRLERE YANSIMASI. LAÜ Sosyal Bilimler Dergisi. 2021;12(1):98-111. https://izlik.org/JA98JU63KW

Chicago

İmir, Yasemin, ve Zahide Kıcır. 2021. “ERKEN CUMHURİYET DÖNEMİ’NDE EĞİTİM ALANINDA YAPILAN REFORMLARIN KARŞILAŞTIRMALI KARİKATÜRLERE YANSIMASI”. LAÜ Sosyal Bilimler Dergisi 12 (1): 98-111. https://izlik.org/JA98JU63KW.

EndNote

İmir Y, Kıcır Z (01 Haziran 2021) ERKEN CUMHURİYET DÖNEMİ’NDE EĞİTİM ALANINDA YAPILAN REFORMLARIN KARŞILAŞTIRMALI KARİKATÜRLERE YANSIMASI. LAÜ Sosyal Bilimler Dergisi 12 1 98–111.

IEEE

[1]Y. İmir ve Z. Kıcır, “ERKEN CUMHURİYET DÖNEMİ’NDE EĞİTİM ALANINDA YAPILAN REFORMLARIN KARŞILAŞTIRMALI KARİKATÜRLERE YANSIMASI”, LAÜ Sosyal Bilimler Dergisi, c. 12, sy 1, ss. 98–111, Haz. 2021, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA98JU63KW

ISNAD

İmir, Yasemin - Kıcır, Zahide. “ERKEN CUMHURİYET DÖNEMİ’NDE EĞİTİM ALANINDA YAPILAN REFORMLARIN KARŞILAŞTIRMALI KARİKATÜRLERE YANSIMASI”. LAÜ Sosyal Bilimler Dergisi 12/1 (01 Haziran 2021): 98-111. https://izlik.org/JA98JU63KW.

JAMA

1.İmir Y, Kıcır Z. ERKEN CUMHURİYET DÖNEMİ’NDE EĞİTİM ALANINDA YAPILAN REFORMLARIN KARŞILAŞTIRMALI KARİKATÜRLERE YANSIMASI. LAÜ Sosyal Bilimler Dergisi. 2021;12:98–111.

MLA

İmir, Yasemin, ve Zahide Kıcır. “ERKEN CUMHURİYET DÖNEMİ’NDE EĞİTİM ALANINDA YAPILAN REFORMLARIN KARŞILAŞTIRMALI KARİKATÜRLERE YANSIMASI”. LAÜ Sosyal Bilimler Dergisi, c. 12, sy 1, Haziran 2021, ss. 98-111, https://izlik.org/JA98JU63KW.

Vancouver

1.Yasemin İmir, Zahide Kıcır. ERKEN CUMHURİYET DÖNEMİ’NDE EĞİTİM ALANINDA YAPILAN REFORMLARIN KARŞILAŞTIRMALI KARİKATÜRLERE YANSIMASI. LAÜ Sosyal Bilimler Dergisi [Internet]. 01 Haziran 2021;12(1):98-111. Erişim adresi: https://izlik.org/JA98JU63KW