C Vitamini, D Vitamini ve Arjinin İçeren Yenilikçi Yumuşak Şeker Tablet Takviye Edici Gıdanın Geliştirilmesi ve Değerlendirilmesi: Önformülasyon Çalışması
Öz
Modern yaşamın hayatımızda etkisini artırması, beslenme alışkanlıklarındaki değişim ve sağlık bilincinin yükselmesiyle bağışıklık sisteminin güçlendirilmesi, kemik sağlığının korunması ve yaşam kalitesinin artırılması amacıyla özellikle çocuklar ve özel hasta grupları başta olmak üzere yetişkinlerde vitamin takviyeleri, mineral takviyeleri ve esansiyel aminoasit takviyeleri sıklıkla kullanılmaktadır. Oral yol; invazif olmaması, basit ve güvenli olması, dozlama sıklığı ile istenen etkinin elde edilebilmesi gibi avantajları nedeniyle gıda takviyeleri için sıklıkla tercih edilen bir uygulama yoludur. Yumuşak şeker tabletler; tatlarının uygun olması, farklı boyut ve şekillerde hazırlanabilmeleri ve düşük maliyetleri sayesinde başta vitamin ve gıda takviyeleri alanında olmak üzere ilaç çalışmalarında da son yıllarda ilgi çeken bir dozaj şekli haline gelmiştir. Bu çalışmada, oral yolla kullanılmak üzere gıda takviyesi amacıyla C vitamini, D vitamini ve arjinin içeren yeni yumuşak şeker tabletler ısıtma-soğutma yöntemi kullanılarak geliştirilmiştir. Jel yapıcı polimer olarak iki farklı polimer (jelatin ve arap zamkı), plastikleştirici (propilen glikol), tatlandırıcı (aspartam), aromatizan (portakal aroması) ve koruyucu (metil paraben) kullanılmış olup hazırlanan yumuşak şeker tabletlerde morfolojik kontroller, ağırlık, çap ve kalınlık kontrolü, distile suda dağılma süresi, yapay tükürük sıvısında dağılma süresi, mide sıvısında dağılma süresi ve pH ölçümü gibi in vitro kontroller yapılmıştır. Karakterizasyon çalışmaları sonucunda optimum formülasyon CDAGummyF4 olarak belirlenmiştir. CDAGummyF4; 1.53±0.03 gram ağırlık, 16.18±0.35 mm çap, 11.90±0.29 mm yükseklik, 37 saniyede distile suda dağılma, 70 saniyede tükürük sıvısında dağılma, 54 saniyede mide sıvısında dağılma ve 4.45±0.00 pH değeri göstermiştir. Sonuç olarak, C vitamini, D vitamini ve arjinin kombinasyonu içeren yumuşak şeker tablet formülasyonların daha ileri in vitro ve in vivo çalışmalarla geliştirilmesi öngörülmektedir.
Anahtar Kelimeler
C vitamini Isıtma-dökme-soğutma tekniği Katı dozaj şekilleri Yumuşak şeker tablet
Etik Beyan
Bu çalışma için etik kurul onayı gerekmemektedir.
Destekleyen Kurum
Bu makalenin araştırma, yazarlık ve/veya yayınlanması için araştırmacı(lar) herhangi bir mali destek almamıştır.
Proje Numarası
-
Teşekkür
Yazarlar, C vitamini, D vitamini ve portakal aromasını sağladığı için TAB İlaç'a (İstanbul, Türkiye) teşekkür ederler.
Kaynakça
- 1. Gülbağ Pınar S. Nutrasötiklerde güncel formülasyon yaklaşımları. Hişmioğulları ŞE, editör. Nutrasötikler. 1. Baskı. Ankara: Türkiye Klinikleri: 2021: 102-106.
- 2. Keservani RK, Kesharwani RK, Vyas N, Jain S, Raghuvanshi R, Sharma AK. Nutraceutical and functional food as future food: A review. Der Pharmacia Lettre. 2010;2(1):106-116.
- 3. Puri V, Nagpal M, Singh I, et al. A comprehensive review on nutraceuticals: therapy support and formulation challenges. Nutrients. 2022;14(21):4637.
- 4. Sachdeva V, Roy A, Bharadvaja N. Current prospects of nutraceuticals: a review. Curr Pharm Biotechnol. 2020;21(10):884-896.
- 5. Aghajanian P, Hall S, Wongworawat MD, Mohan S. The roles and mechanisms of actions of Vitamin C in bone: new developments. J Bone Miner Res. 2015;30(11):1945-1955.
- 6. Lykkesfeldt J, Tveden-Nyborg P. The Pharmacokinetics of Vitamin C. Nutrients. 2019;11(10):2412.
- 7. Wagner CL, Shary JR, Nietert PJ, Wahlquist AE, Ebeling MD, Hollis BW. Bioequivalence studies of Vitamin D gummies and tablets in healthy adults: results of a cross-over study. Nutrients. 2019;11(5):1023.
- 8. Terli EP, Mucuk F, Uluçay C, et al. D vitamini: yapısı, sentezi ve çeşitli hastalıklardaki önemi. Türk Tıp Öğrencileri Araştırma Dergisi. 2019:1(1):1-6.
- 9. Martí I Líndez AA, Reith W. Arginine-dependent immune responses. Cell Mol Life Sci. 2021;78(13):5303-5324.
- 10. Wijnands KA, Castermans TM, Hommen MP, Meesters DM, Poeze M. Arginine and citrulline and the immune response in sepsis. Nutrients. 2015;7(3):1426-1463.
- 11. Merlo Pich LM, Ziogas A, Ferreira AV, et al. Arginine metabolism supports metabolic reprogramming in trained immunity. J Leukoc Biol. 2025;117(7):qiaf080.
- 12. Institute of Medicine (US) Panel on Dietary Antioxidants and Related Compounds. Dietary Reference Intakes for Vitamin C, Vitamin E, Selenium, and Carotenoids. Washington (DC): National Academies Press (US); 2000.
- 13. Pludowski P, Takacs I, Boyanov M, et al. Clinical practice in the prevention, diagnosis and treatment of Vitamin D deficiency: a central and eastern european expert consensus statement. Nutrients. 2022;14(7):1483.
- 14. McNeal CJ, Meininger CJ, Wilborn CD, Tekwe CD, Wu G. Safety of dietary supplementation with arginine in adult humans. Amino Acids. 2018;50(9):1215-1229.
- 15. Asan Ş, Özakar E, Sevinç Özakar R. Gummies and gel tablets: new approaches to oral drug delivery. J Res Pharm. 2025:29(3):1301-1317.
- 16. Thivya P, Durgadevi M, Sinija VRN. Biodegradable medicated chewing gum: a modernized system for delivering bioactive compounds. Future Foods. 2021:4:100054.
- 17. Sunil S, Sharma UK, Arathy SA. Pharmaceutical jellies: a novel way of drug delivery. Journal of Pharmaceutical Sciences and Research. 2020:12(7):904-909.
- 18. Manali RM, Shah DP. Oral medicated jelly: A recent advancement in formulation. Pharma Science Monitor. 2016:7(2):13-20.
- 19. Maggi L, Conte U, Nhamias A, Grenier P, Vergnault G. Evaluation of accelerated stability test conditions for medicated chewing gums. Drug Dev Ind Pharm. 2013;39(10):1500-1507.
- 20. Gomaa E, Ayoub MM. Vardenafil oral jellies as a potential approach for management of pediatric irritable bowel syndrome. Saudi Pharm J. 2021;29(9):955-962.
- 21. Imbriano A, Fratini C, Bondi G, et al. 3D-printed chewable gummy tablets: A new tool for oral amoxicillin administration in paediatric population. International Journal of Pharmaceutics. 2025:677:125645.
- 22. Sabri LA, Khasraghi AH, Sulaiman HT. Preparation and evaluation of oral soft chewable jelly containing flurbiprofen. J Adv Pharm Technol Res. 2022;13(4):306-311.
- 23. Esentürk İ, Abdo L, Topuzoğlu S, Yıldız C, Yılmaz FN, Döşler S. Natural ingredients included antimicrobial lozenge formulations for oral care. J. Res. Pharm. June 2025;28(1):248-257.
- 24. Pan XM, Li J, Gan R, Hu XN. Preparation and in vitro evaluation of enteric-coated tablets of rosiglitazone sodium. Saudi Pharm J. 2015;23(5):581-586.
- 25. Saha D, Bhattacharya S. Hydrocolloids as thickening and gelling agents in food: a critical review. J Food Sci Technol. 2010;47(6):587-597.
- 26. Vojvodić Cebin A, Bunić M, Mandura Jarić A, Šeremet D, Komes D. Physicochemical and sensory stability evaluation of gummy candies fortified with mountain germander extract and prebiotics. Polymers (Basel). 2024;16(2):259.
- 27. Zhou XY, Yu JH, Yu H. Effect of gelatin content and oral processing ability on vitamin C release in gummy jelly. J Food Sci Technol. 2022;59(2):677-685.
- 28. Rani KC, Jayani NIE, Setaratika M. Optimization of sucrose and propylene glycol concentration in the formulation of chewable gummy tablets of Moringa Leaf Extract (Moringa oleifera L.). Bioeduscience. 2023:7(1):73-87.
- 29. Goudie KJ, McCreath SJ, Parkinson JA, Davidson CM, Liggat JJ. Investigation of the influence of pH on the properties and morphology of gelatin hydrogels. Journal of Polymer Science. 2023:61(19):2316-2332.
- 30. Adeleke OA, Abedin S. Characterization of prototype gummy formulations provides ınsight into setting quality standards. AAPS PharmSciTech. 2024;25(6):155.
- 31. Veselý M, Záruba D, Elbl J. Development of 3D-printed chewable gummy tablets with adjustable ondansetron content for the treatment of pediatric patients. Pharmaceutics. 2025;17(4):458.
- 32. Ganea M, Georgiana Ioana PC, Ghitea TC, et al. Development and evaluation of gelatin-based gummy jellies enriched with oregano oil: ımpact on functional properties and controlled release. Foods. 2025;14(3):479.
Development and Evaluation of Innovative Gummy Tablet Supplement Containing Vitamin C, Vitamin D, and Arginine: Preformulation Study
Öz
With the increasing influence of modern life, changes in dietary habits, and rising health awareness, vitamin, mineral, and essential amino acid supplements are frequently used, particularly in children and specific patient groups, as well as adults, to strengthen the immune system, protect bone health, and improve quality of life. Oral administration is frequently preferred for food supplements due to its advantages, such as being non-invasive, simple, and safe, and its ability to achieve the desired effect with frequent dosing. Gummy tablets have become a popular dosage form in recent years, especially in the field of vitamins and food supplements, due to their suitable taste, availability in different sizes and shapes, and low cost. In this study, new gummy tablets containing vitamin C, vitamin D, and arginine for oral use as food supplements were developed using a heating-pouring-cooling method. Two different gelling polymers (gelatin and gum arabic) were used, with a plasticizer (propylene glycol), a sweetener (aspartame), a flavoring agent (orange flavor), and a preservative (methyl paraben). Morphological controls, weight, diameter, and thickness measurements, dispersion time in distilled water, artificial saliva, and gastric fluid, as well as pH were performed on the gummy tablets. Based on the characterization studies, the optimum formulation was determined to be CDAGummyF4. CDAGummyF4 showed 1.53±0.03 grams of weight, 16.18±0.35 mm of diameter, 11.90±0.29 mm of height, 37 seconds of disintegration in distilled water, 70 seconds of disintegration in saliva, 54 seconds of disintegration in gastric fluid, and 4.45±0.00 pH. In conclusion, it is foreseen that gummy tablet formulations containing a combination of vitamin C, vitamin D, and arginine will be further developed through in vitro and in vivo studies.
Anahtar Kelimeler
Gummy tablet Heating-pouring-cooling method Solid dosage forms Vitamin C
Etik Beyan
Ethics committee approval is not required for this study.
Destekleyen Kurum
The researcher(s) received no financial support for the research, authorship and/or publication of this article.
Proje Numarası
-
Teşekkür
The authors are thankful to TAB Pharmaceuticals (İstanbul, Turkey) for providing Vitamin C, Vitamin D, and orange flavour.
Kaynakça
- 1. Gülbağ Pınar S. Nutrasötiklerde güncel formülasyon yaklaşımları. Hişmioğulları ŞE, editör. Nutrasötikler. 1. Baskı. Ankara: Türkiye Klinikleri: 2021: 102-106.
- 2. Keservani RK, Kesharwani RK, Vyas N, Jain S, Raghuvanshi R, Sharma AK. Nutraceutical and functional food as future food: A review. Der Pharmacia Lettre. 2010;2(1):106-116.
- 3. Puri V, Nagpal M, Singh I, et al. A comprehensive review on nutraceuticals: therapy support and formulation challenges. Nutrients. 2022;14(21):4637.
- 4. Sachdeva V, Roy A, Bharadvaja N. Current prospects of nutraceuticals: a review. Curr Pharm Biotechnol. 2020;21(10):884-896.
- 5. Aghajanian P, Hall S, Wongworawat MD, Mohan S. The roles and mechanisms of actions of Vitamin C in bone: new developments. J Bone Miner Res. 2015;30(11):1945-1955.
- 6. Lykkesfeldt J, Tveden-Nyborg P. The Pharmacokinetics of Vitamin C. Nutrients. 2019;11(10):2412.
- 7. Wagner CL, Shary JR, Nietert PJ, Wahlquist AE, Ebeling MD, Hollis BW. Bioequivalence studies of Vitamin D gummies and tablets in healthy adults: results of a cross-over study. Nutrients. 2019;11(5):1023.
- 8. Terli EP, Mucuk F, Uluçay C, et al. D vitamini: yapısı, sentezi ve çeşitli hastalıklardaki önemi. Türk Tıp Öğrencileri Araştırma Dergisi. 2019:1(1):1-6.
- 9. Martí I Líndez AA, Reith W. Arginine-dependent immune responses. Cell Mol Life Sci. 2021;78(13):5303-5324.
- 10. Wijnands KA, Castermans TM, Hommen MP, Meesters DM, Poeze M. Arginine and citrulline and the immune response in sepsis. Nutrients. 2015;7(3):1426-1463.
- 11. Merlo Pich LM, Ziogas A, Ferreira AV, et al. Arginine metabolism supports metabolic reprogramming in trained immunity. J Leukoc Biol. 2025;117(7):qiaf080.
- 12. Institute of Medicine (US) Panel on Dietary Antioxidants and Related Compounds. Dietary Reference Intakes for Vitamin C, Vitamin E, Selenium, and Carotenoids. Washington (DC): National Academies Press (US); 2000.
- 13. Pludowski P, Takacs I, Boyanov M, et al. Clinical practice in the prevention, diagnosis and treatment of Vitamin D deficiency: a central and eastern european expert consensus statement. Nutrients. 2022;14(7):1483.
- 14. McNeal CJ, Meininger CJ, Wilborn CD, Tekwe CD, Wu G. Safety of dietary supplementation with arginine in adult humans. Amino Acids. 2018;50(9):1215-1229.
- 15. Asan Ş, Özakar E, Sevinç Özakar R. Gummies and gel tablets: new approaches to oral drug delivery. J Res Pharm. 2025:29(3):1301-1317.
- 16. Thivya P, Durgadevi M, Sinija VRN. Biodegradable medicated chewing gum: a modernized system for delivering bioactive compounds. Future Foods. 2021:4:100054.
- 17. Sunil S, Sharma UK, Arathy SA. Pharmaceutical jellies: a novel way of drug delivery. Journal of Pharmaceutical Sciences and Research. 2020:12(7):904-909.
- 18. Manali RM, Shah DP. Oral medicated jelly: A recent advancement in formulation. Pharma Science Monitor. 2016:7(2):13-20.
- 19. Maggi L, Conte U, Nhamias A, Grenier P, Vergnault G. Evaluation of accelerated stability test conditions for medicated chewing gums. Drug Dev Ind Pharm. 2013;39(10):1500-1507.
- 20. Gomaa E, Ayoub MM. Vardenafil oral jellies as a potential approach for management of pediatric irritable bowel syndrome. Saudi Pharm J. 2021;29(9):955-962.
- 21. Imbriano A, Fratini C, Bondi G, et al. 3D-printed chewable gummy tablets: A new tool for oral amoxicillin administration in paediatric population. International Journal of Pharmaceutics. 2025:677:125645.
- 22. Sabri LA, Khasraghi AH, Sulaiman HT. Preparation and evaluation of oral soft chewable jelly containing flurbiprofen. J Adv Pharm Technol Res. 2022;13(4):306-311.
- 23. Esentürk İ, Abdo L, Topuzoğlu S, Yıldız C, Yılmaz FN, Döşler S. Natural ingredients included antimicrobial lozenge formulations for oral care. J. Res. Pharm. June 2025;28(1):248-257.
- 24. Pan XM, Li J, Gan R, Hu XN. Preparation and in vitro evaluation of enteric-coated tablets of rosiglitazone sodium. Saudi Pharm J. 2015;23(5):581-586.
- 25. Saha D, Bhattacharya S. Hydrocolloids as thickening and gelling agents in food: a critical review. J Food Sci Technol. 2010;47(6):587-597.
- 26. Vojvodić Cebin A, Bunić M, Mandura Jarić A, Šeremet D, Komes D. Physicochemical and sensory stability evaluation of gummy candies fortified with mountain germander extract and prebiotics. Polymers (Basel). 2024;16(2):259.
- 27. Zhou XY, Yu JH, Yu H. Effect of gelatin content and oral processing ability on vitamin C release in gummy jelly. J Food Sci Technol. 2022;59(2):677-685.
- 28. Rani KC, Jayani NIE, Setaratika M. Optimization of sucrose and propylene glycol concentration in the formulation of chewable gummy tablets of Moringa Leaf Extract (Moringa oleifera L.). Bioeduscience. 2023:7(1):73-87.
- 29. Goudie KJ, McCreath SJ, Parkinson JA, Davidson CM, Liggat JJ. Investigation of the influence of pH on the properties and morphology of gelatin hydrogels. Journal of Polymer Science. 2023:61(19):2316-2332.
- 30. Adeleke OA, Abedin S. Characterization of prototype gummy formulations provides ınsight into setting quality standards. AAPS PharmSciTech. 2024;25(6):155.
- 31. Veselý M, Záruba D, Elbl J. Development of 3D-printed chewable gummy tablets with adjustable ondansetron content for the treatment of pediatric patients. Pharmaceutics. 2025;17(4):458.
- 32. Ganea M, Georgiana Ioana PC, Ghitea TC, et al. Development and evaluation of gelatin-based gummy jellies enriched with oregano oil: ımpact on functional properties and controlled release. Foods. 2025;14(3):479.
Ayrıntılar
| Birincil Dil | İngilizce |
|---|---|
| Konular | İlaç Dağıtım Teknolojileri |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Proje Numarası | - |
| Gönderilme Tarihi | 22 Aralık 2025 |
| Kabul Tarihi | 18 Ocak 2026 |
| Yayımlanma Tarihi | 31 Ocak 2026 |
| DOI | https://doi.org/10.59518/farabimedj.1846703 |
| IZ | https://izlik.org/JA96WX37UJ |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2026 Cilt: 5 Sayı: 1 |
Amaç ve Kapsam
Farabi Tıp Dergisi (Farabi Med J), Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi’nin resmi, bilimsel, açık erişimli yayın organıdır. Dergi; Tıp ve sağlık bilimlerinin
tüm alanlarında (Temel, Dahili ve Cerrahi Tıp Bilimleri) hazırlanan özgün klinik ve deneysel araştırma makaleleri, olgu sunumları, davet usulü derlemeler,
editöre mektuplar ve editöryal yorumları kabul etmektedir.
Dergi, bilimsel yayıncılıkta şeffaflığı ve kaliteyi esas alır. Değerlendirme süreci çift kör hakemlik (double-blind peer review) ilkelerine göre yürütülür. Farabi
Tıp Dergisi, "Elmas Açık Erişim" (Diamond Open Access) modelini benimsemiştir; makale gönderim, değerlendirme veya yayımlama süreçlerinin
hiçbirinde yazarlardan ücret talep edilmez.
Derginin temel amacı; etik kurallara tam uyumlu, metodolojik olarak güçlü ve bilimsel katkısı yüksek çalışmalara ev sahipliği yaparak, ulusal ve
uluslararası düzeyde araştırmacılar, hekimler ve sağlık profesyonelleri için güvenilir bir akademik platform oluşturmaktır.
Yayın Modeli: Sürekli Yayın (Makaleler kabul edildikten sonra, sayı beklenmeksizin online olarak yayımlanır).
Yayın Dili: İngilizce (Tam metin). (Not: Makalelerde İngilizce ve Türkçe özetler birlikte yer alır. Türkçe bilmeyen yazarlar için Türkçe özet çeviri desteği
Editörlük Ofisi tarafından sağlanır).
Farabi Tıp Dergisi; sağlık sisteminin gelişimine katkı sunmayı, klinik ve akademik tıbbın ihtiyaçlarına bilimsel temelli çözüm önerileri getirmeyi ve tıp
literatürüne nitelikli veri sağlamayı amaçlayan, hakemli, akademik bir dergidir.
Derginin kapsamı şu temel başlıkları içerir:
- Sağlık alanındaki temel sorunları saptayan ve kanıta dayalı çözüm modelleri geliştiren araştırmalar,
- Güncel klinik ve toplumsal sağlık problemlerini inceleyen, analiz eden ve değerlendiren bilimsel çalışmalar,
- Sağlık profesyonellerinin eğitimine (Tıp eğitimi vb.) yönelik ulusal ve uluslararası modelleri değerlendiren veya yenilikçi eğitim metotları öneren araştırmalar,
- Sağlık hizmetlerinin kalitesine ve tıbbi uygulamaların gelişimine katkı sağlayacak teknolojik ve inovatif çalışmalar.
Yayın Hakları ve Etik Dergide yayımlanan tüm içerikler, uluslararası akademik yayıncılık ilkeleri (ICMJE, COPE) çerçevesinde hazırlanır. Yazıların yayımlanıp
yayımlanmamasına ilişkin nihai karar yetkisi Editör Kurulu’na aittir.
Lisanslama ve Telif Hakkı Farabi Tıp Dergisi, Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası (CC BY-NC 4.0) lisansı ile lisanslanmıştır. Bu lisans
kapsamında, üçüncü şahıslar, orijinal esere uygun şekilde atıfta bulunmak ve ticari amaç gütmemek kaydıyla içeriği paylaşabilir ve çoğaltabilirler.
Yayımlanan yazıların telif hakları Farabi Tıp Dergisi’ne aittir.
Yazım Kuralları
DERGİ YAZIM KURALLARI ve YAYIN İLKELERİ
Farabi Tıp Dergisi, tıp, eczacılık, diş hekimliği ve sağlık bilimleri alanlarında; klinik ve deneysel özgün araştırmalar, olgu sunumları, editör yazıları ve editöre mektuplar yayımlayan, uluslararası, hakemli ve açık erişimli bir bilimsel dergidir. Derleme türündeki yazılar yalnızca Editör Kurulu davetiyle değerlendirmeye alınır.
Yayın Modeli ve Dili: Farabi Tıp Dergisi, Sürekli Yayın (Continuous Publication) modelini benimsemiştir; kabul edilen makaleler sayı beklenmeksizin online olarak yayımlanır. Dergiye yalnızca yazım dili İngilizce olan yazılar kabul edilmektedir. (Not: Makalelerde Türkçe ve İngilizce özetler birlikte yer alır. Türkçe bilmeyen yazarlar için özet çeviri desteği Editörlük Ofisi tarafından sağlanır).
Başvurudan yayına kadar olan süreçte gönderilen çalışmalar dil bilgisi ve yazım kuralları açısından incelenir. Bu nedenle makalelerin gönderilmeden önce bir dil uzmanı tarafından gözden geçirilmesi önerilir.
Derginin yazım ve editoryal süreçlerinde, Uluslararası Tıp Dergileri Editörler Kurulu’nun (ICMJE) belirlediği ilke ve yönergeler esas alınmaktadır. Dergiye gönderilen yazılar, öncelikle Editörlük Ofisi tarafından dil ve teknik yeterlilik açısından değerlendirmeye tabi tutulur. Bu aşamada, çalışmanın dergi yönergelerine uygun biçimde hazırlanıp gönderildiği kontrol edilir. Yönergelere uymayan yazılar, gerekçeli biçimde reddedilebilir veya düzeltme yapılmak üzere sorumlu yazara geri gönderilir. Teknik incelemeden geçen yazılar, çift-kör hakemlik ilkesi doğrultusunda, alanında uzman en az iki bağımsız hakem tarafından bilimsel değerlendirmeye alınır. Hakem değerlendirme raporlarının yeterliliğine göre bu sayı artırılabilir. Tüm başvurularla ilgili nihai karar, Editör’ün yetki ve sorumluluğundadır.
1. Başvuru Belgeleri:
Başvuru sırasında aşağıdaki belgeler elektronik dergi sistemine bağımsız dosyalar halinde yüklenmelidir.
I. Kapak Yazısı ve Başlık Sayfası,
II. Tam Metin Dosyası: Yazar(lar) bilgisi içermeyen, Microsoft Word formatında hazırlanmış dosya.
III. Telif Hakkı ve Çıkar Çatışması: Yayımlanan yazıların bilimsel ve hukuki sorumluluğu yazarlara aittir. Yazar(lar), makaleye ilişkin tüm yayın haklarını Farabi Tıp Dergisi’ne devrettiklerini kabul eder. Telif Hakkı Devir Formu ve Çıkar Çatışması Beyan Formu, tüm yazarlar tarafından imzalanmalı ve sisteme yüklenmelidir.
IV. Makale benzerlik raporu: Farabi Tıp Dergisi, yayın etiği ilkeleri doğrultusunda, yayımlanmak üzere gönderilen tüm makaleleri benzerlik (intihal) denetiminden geçirmektedir. Bu amaçla intihal.net üzerinden alınan benzerlik raporu talep edilmektedir. Makale gönderim sürecinin 3. adımında tam metin dosyası sisteme yüklendiğinde, dosya intihal.net sistemine yönlendirilir. Raporun hazırlanması zaman alabileceği için işlem tamamlandığında yazar(lar)a e-posta yoluyla bilgilendirme yapılır.
Son aşamada, benzerlik raporu incelendikten sonra gönderim süreci tamamlanabilir ya da gerekli görülürse 3. adıma dönülerek işlem tekrarlanabilir. Birden fazla dosya yüklenip benzerlik raporu alınması durumunda, tüm raporlar editöre iletilir. Editör(ler), gerekli gördüklerinde iThenticate, Turnitin gibi farklı benzerlik denetim araçlarını da kullanabilir.
Makalede kullanılan şekil, tablo, grafik, görsel vb. materyallerin telif hakkı, kaynak alınan makalenin sorumlu yazarı veya yayıncısına devredilmiş olabilir. Ulusal ve uluslararası telif hakları ve yayın etiği kuralları gereği, bu tür materyallerin kullanımında, ilgili kaynaktan yazılı izin alınması zorunludur. Alternatif olarak, söz konusu materyalin benzeri yazar(lar) tarafından yeniden oluşturulmalı ya da doğrudan kullanılmadan, yalnızca yazılı atıf yapılarak yorumlanmalıdır.
V. Yazar Bilgileri: Tüm yazarların bilgileri (ORCID ID dahil) sisteme başvuru sırasında eksiksiz olarak girilmelidir.
Değerlendirme sürecinin herhangi bir aşamasında belgeleri ve/veya bilgileri eksik olan başvurular değerlendirme dışı bırakılabilir.
2. Etik Kurul Onayı:
Etik kurul onayı gerektiren çalışmalarda, bu onayın alınmış olması zorunludur. Etik kurulun adı, onay tarihi ve sayısı makalenin "Yöntem" (Methods) bölümünde açıkça belirtilmelidir. Ayrıca olgu sunumlarında hastalardan "Aydınlatılmış Onam" alındığı metin içinde beyan edilmelidir. Yazar(lar), çalışmada 1964 Helsinki Deklarasyonu ve sonraki güncellemeleri ile T.C. Sağlık Bakanlığı tarafından yayımlanan ilgili yönetmelik hükümlerine uygun hareket ettiklerini belirtmelidir.
3. Değerlendirme Süreci:
Dergiye sistem üzerinden gönderilen çalışmalar, Editörler Kurulu tarafından bilimsel içerik, etik uygunluk ve yazım kuralları açısından ön değerlendirmeye alınır. Bu süreç ortalama iki (2) hafta sürer. Ön değerlendirme sonucunda uygun bulunan çalışmalar, alanında uzman en az iki hakeme gönderilir. Hakem değerlendirme süresi en fazla bir buçuk (1,5) aydır. Hakemlerden düzeltme istenmesi durumunda, yazar(lar)ın gerekli düzeltmeleri en geç bir (1) ay içinde yaparak dergi sistemine yüklemesi gerekir. Yayımlanması kabul edilen çalışmalar, kabul tarihine göre yayımlanır.
4. Makale Şablonu ve Biçimsel Özellikler:
Tüm gönderimler, derginin örnek makale şablonuna uygun olarak hazırlanmalı ve Microsoft Word formatında (.doc veya .docx) olmalıdır. Yazılar Times New Roman yazı tipinde, 11 punto büyüklüğünde, 1,5 satır aralığında ve her kenardan 1 inç (2.54 cm) boşluk bırakılarak düzenlenmelidir.
5. Biçimsel Düzenleme:
Dergiye gönderilecek tüm çalışmalar, aşağıda belirtilen biçimsel kurallara uygun olarak düzenlenmelidir.
YAZIM KURALLARI
Başlık Sayfası:
Başlık Sayfası, dergiye gönderilen makalenin başlığı, yazar isimleri ve kurum bilgilerini içeren bölümdür. Bu sayfa, derginin ana sayfasında alt kısımda yer alan örnek Başlık Sayfası şablonuna uygun şekilde Microsoft Word formatında hazırlanmalı ve sistem üzerinden yüklenmelidir.
Başlık Sayfasında aşağıdaki bilgiler eksiksiz olarak yer almalıdır:
Makale türü (Özgün Araştırma, Derleme, Olgu Sunumu veya Editöre Mektup)
Makalenin Türkçe başlığı
Makalenin İngilizce başlığı
Yazar(lar)ın adı ve soyadı (yayın sırasına göre)
Yazar(lar)ın kurum bilgileri (Kurum adı, Anabilim/Bilim Dalı/Bölüm, Şehir, Ülke), telefon numarası ve e-posta adresi
Yazışmadan sorumlu yazarın adı-soyadı, kurum ve açık adres bilgisi, telefon numarası ve e-posta adresi
Yazarların ORCID numaraları (sıralı şekilde) — örnek: 0000-0002-1863-6280
Desteklenen araştırmalar için destekleyen kurumun adı
Başlık: Makalede kullanılan başlık kalın ve ilk harfleri büyük olacak şekilde ortalanarak yazılmalıdır.
- Bir kongrede tebliğ edilmiş ve özeti yayımlanmış çalışmalar için organizasyonun adı, yeri ve tarihi belirtilmelidir.
- Türkçe ve İngilizce kısa başlık en fazla 50 karakter (boşluk dâhil) olmalıdır.
- Yazarların herhangi başka bir yazar ile ilgili bir çıkar çatışması içinde olup olmadıkları açıkça belirtilmelidir.
Ana Metin:
Ana metin, derginin ana sayfasında alt kısımda yer alan örnek şablona uygun şekilde Microsoft Word formatında hazırlanmalı ve sisteme yüklenmelidir.
1. Ana metin dosyasında yazar adı, kurum bilgisi veya kimliği belli edecek herhangi bir bilgi yer almamalıdır.
2. Metin içindeki tüm bölüm başlıkları kalın yazılmalıdır.
3. Ana bölüm başlıkları: TÜM HARFLER BÜYÜK
4. Alt bölüm başlıkları: Her Kelimenin İlk Harfi Büyük
5. İkincil alt başlıklar: Sadece İlk Kelimenin İlk Harfi Büyük
6. Başlıklarla metin arasında paragraf girintisi yapılmamalı, başlıkların hemen altına metin başlamalıdır. Ancak, başlık öncesindeki paragrafla başlık arasında bir satır boşluk bırakılmalıdır.
7. Özgün araştırma makaleleri, yapılandırılmış Türkçe Özet ve İngilizce Abstract bölümleri içermelidir.
8. Özet bölümü; Amaç (Objective), Yöntem (Methods), Bulgular (Results) ve Sonuç (Conclusion) alt başlıklarını içermeli fakat başlıksız yazılmalıdır.
9. Özet en fazla 250 sözcük olmalı; kaynak, tablo, atıf ve açıklanmamış kısaltma içermemelidir.
10. Özetin sonunda 3 ila 5 arasında Anahtar Kelime verilmelidir.
11. Ondalık ifadelerde Türkçe ve İngilizce metinlerde nokta (.) kullanılmalıdır (örn. p<0.05).
12. Yüzde işareti Türkçe’de sayı önünde (%52), İngilizce’de sayı arkasında (45%) yazılmalıdır.
Giriş: Çalışmanın konusu, önemi ve amacı literatüre atıf yapılarak açık şekilde verilmelidir.
Yöntemler (Methods): Kullanılan yöntemler ve istatistiksel analizler açık ve tekrarlanabilir şekilde yazılmalıdır. Etik kurul onayı gerektiren çalışmalarda, etik kurulun adı, onay numarası ve onay tarihi ana metin içerisinde açıkça belirtilmelidir.
Bulgular (Results): Elde edilen bulgular açık şekilde sunulmalı, gerekiyorsa tablo, şekil veya grafikle desteklenmelidir.
Tartışma (Discussion): Bulgular literatürle karşılaştırılarak yorumlanmalı, tekrarlardan kaçınılmalıdır.
Sonuç: Elde edilen sonuçlar, literatüre katkısı ve önerilerle birlikte özetlenmelidir.
Teşekkür: Bu bölüm yer alacaksa kısa tutulmalıdır.
Çalışma bir projeden destek aldıysa veya bir tez çalışmasından üretildiyse bu belirtilmelidir.
Kaynaklar, metin içinde kullanıldıkları sırayla, makale sonunda orijinal dilinde listelenmelidir.
Makalede geçen tüm kısaltmalar, ilk kullanıldığında açık haliyle yazılmalı ve ardından parantez içinde kısaltması verilmelidir.
Herhangi bir ilaç, ürün, cihaz veya yazılımdan bahsediliyorsa, ürün adı, üretici firma, üretim yeri ve ülke bilgisi parantez içinde belirtilmelidir.
ÖZGÜN MAKALE
En fazla 5000 kelime (özet ve kaynaklar hariç) olmalıdır ve aşağıdaki başlıkları sırasıyla içermelidir:
• Başlık (Türkçe ve İngilizce)
• Özet (Türkçe ve İngilizce)
• Anahtar Kelimeler (Türkçe ve İngilizce)
• Giriş
• Yöntem
• Bulgular
• Tartışma
• Sonuç
• Teşekkür, Finansal Destek (Varsa)
• Açıklamalar, Etik Standartlara Uygunluk, Çıkar Çatışması, Yazar Katkısı, Finansal Destek
• Kaynaklar (en fazla 50)
• Şekiller ve tablolar (en fazla 8) metin içerisinde geçtiği yerde verilmelidir. Ek dosya olarak yüklenmemelidir.
DERLEME
En fazla 8000 kelime (özet ve kaynaklar hariç) olmalıdır ve aşağıdaki alt başlıkları sırasıyla içermelidir:
• Başlık (Türkçe ve İngilizce)
• Özet (Türkçe ve İngilizce)
• Anahtar Kelimeler (Türkçe ve İngilizce)
• Giriş
• Ana Metin
• Sonuç ve Öneriler
• Kaynaklar (en fazla 120)
• Şekil ve tablolar (mevcutsa) metin içerisinde geçtiği yerde verilmelidir. Ek dosya olarak yüklenmemelidir.
OLGU SUNUMU
En fazla 2000 kelime (özet ve kaynaklar hariç) olmalıdır ve aşağıdaki başlıkları sırasıyla içermelidir:
• Başlık (Türkçe ve İngilizce)
• Özet (Türkçe ve İngilizce)
• Anahtar Kelimeler (Türkçe ve İngilizce)
• Giriş
• Olgu sunumu
• Tartışma
• Açıklamalar, Etik Standartlara Uygunluk, Çıkar Çatışması, Yazar Katkısı, Finansal Destek
• Kaynaklar (en fazla 10)
• Şekiller ve tablolar (mevcutsa) metin içerisinde geçtiği yerde verilmelidir. Ek dosya olarak yüklenmemelidir. Not: Olgu sunumlarında hastalardan aydınlatılmış onam formu alınmalı ve metin içerisinde aydınlatılmış onam formu alındığı bilgisine yer verilmelidir.
EDİTÖRE MEKTUP
En fazla 2000 kelime (özet ve kaynaklar hariç) olmalıdır ve aşağıdaki alt başlıkları sırasıyla içermelidir:
• Başlık (Türkçe ve İngilizce)
• Anahtar Kelimeler (Türkçe ve İngilizce)
• Ana metin
• Kaynaklar (en fazla 10)
Tablo ve Şekiller
• Tüm tablolar, ana metinde sıralı tablo numaraları (küçükten büyüğe doğru) ile birlikte metin içinde geçtiği yerlerde ilgili cümlenin sonunda parantez içinde belirtilmelidir.
• Tablolar, tablo başlığının altında ve üstünde ve en alt satırın altında yatay kenarlık ve ilk sütunun sağında dikey kenarlık olacak şekilde düzenlenmelidir.
• Varsa sembollerin açıklaması tablonun altında yer almalıdır.
• Tablolar, şekiller, grafikler ve fotoğraflar metin içerisinde geçtikleri yerde verilmelidir.
• Şekiller. jpg, .jpeg, .tiff, .png, .doc formatlarından biri ile sunulmalıdır.
• Dijital kamera ile çekilmiş fotoğraflar ve taramalar en az 300 dpi çözünürlükte, 1280x960 piksel boyutunda çekilmiş, .jpg, .jpeg, .png veya .tiff formatlarında kaydedilmiş olmalıdır.
• Varsa sembollerin açıklaması şekillerin altında yer almalıdır.
• Kullanılan herhangi bir fotoğraf için hastadan ve/veya yasal temsilcisinden yazılı aydınlatılmış onam alınmalıdır ve fotoğrafta hastanın tanınmasına izin verilmemelidir.
Kaynak Gösterimi
• Dergide, kaynak gösteriminde AMA (American Medical Association) stili kullanılmalıdır.
• Yazar/yazarlar aşağıda yer alan bağlantıdaki AMA kaynak gösterim linkinden faydalanabilirler:
http://www.citethisforme.com/citation-generator/ama
Metin İçinde Kaynak Gösterimi• Kaynaklar, metin içinde geçtikleri sıraya göre numaralandırılmalıdır. Kaynak numaraları, cümle sonundaki noktalama işaretinden hemen sonra üst simge olarak verilmelidir. Aynı kaynak tekrar kullanılıyorsa aynı numara verilmelidir.Örnek: … belirtilmektedir.8
• Birden fazla kaynak varsa, araları virgül ile ayrılmalıdır.
Örnek: … bildirilmektedir.8,13,18
• Ardışık kaynaklar – işaretiyle belirtilmelidir.
Örnek: ... yer almaktadır.13-16
• Birden fazla yazar isminin geçtiği cümlelerde yazarın hemen üstüne kaynak atıfı yapılmalıdır.
Örnek: …… Acar ve ark.7 çalışmasında yüksek bulunmuşken, Balcı ve ark.12 daha düşük tespit etmiştir.
Metin Sonunda Kaynakların Listelenmesi
Makale sonunda kaynaklar, metin içindeki ilk geçiş sırasına göre listelenmelidir.
6 ve daha az yazar varsa tümü yazılmalı, 6'dan fazla yazar varsa ilk üç yazar yazılmalı, devamına "et al." eklenmelidir.
Tek yazar: Soyadı AA.
İki yazar: Soyadı AA, Soyadı BB.
6 yazar: Soyadı AA, Soyadı BB, Soyadı CC, Soyadı DD, Soyadı EE, Soyadı FF.
6'dan fazla: Soyadı AA, Soyadı BB, Soyadı CC, et al.
Kaynak Örnekleri:
a. Basılı Dergi Makalesi
Yazar(lar). Makale başlığı. Dergi kısaltması. Yayın yılı;Cilt(sayı):sayfa numaraları.
Dergi adı Index Medicus/Medline/PubMed kısaltmalarına uygun olmalıdır. NLM kataloğunda olmayan dergiler açık yazılmalıdır.
Örnek 1: Ozturk I, Deger O, Yigit E. Investigation of oxidative status in patients with metabolic syndrome. Farabi Med J. 2022;1(1):8-14.
Örnek 2: Stuewig J, Tangney JP, Kendall S, Folk JB, Meyer CR, Dearing RL. Children’s proneness to shame and guilt predict risky and illegal behaviors in young adulthood. Child Psychiatry Hum Dev. 2015;46(2):217-227.
Örnek 3: Isomaa B, Almgren P, Tuomi T, et al. Cardiovascular morbidity and mortality associated with the metabolic syndrome. Diabetes Care. 2001;24(4):683-689.
b. Web Sitesi
Örnek: World Health Organization. Equitable access to essential medicines: a framework for collective action. http://whqlibdoc.who.int/hq/2004/WHO_EDM_2004.4.pdf. Yayın tarihi: Mart 2004. Erişim tarihi: 6 Aralık 2005.
c. Kitap
Yazar(lar). Kitap adı. Baskı sayısı. Yayın yeri: Yayınevi; Yıl.
Örnek: Altuntaş B. Mendile, simite, boyaya, çöpe... Ankara sokaklarında çalışan çocuklar. 1. Baskı. İstanbul, Türkiye: İletişim Yayınları; 2003.
Örnek: Harmening D. Modern Blood Banking & Transfusion Practices. 6th ed. Philadelphia, PA: F.A. Davis Company; 2012.
d. Kitap Bölümü
Bölüm yazarı. Bölüm başlığı. İçinde: Editör(ler). Kitap adı. Baskı sayısı. Yayın yeri: Yayınevi; Yıl: Sayfalar.
Örnek: Meltzer H, Lowy M. Neuroendocrine function in psychiatric disorders. In: Berger P, Brodie H, eds. American Handbook of Psychiatry. 2nd ed. New York, NY: Basic Books; 2001.
e. Çeviri Kitap
Yazar. Çevrilmiş kitap adı. Çeviri editörü, Çev. Ed. Şehir, Ülke: Yayınevi; Yıl.
Örnek: Liberman RP. From Disability to Recovery: A Handbook of Psychiatric Recovery. Yıldız M, Çev. Ed. Ankara, Türkiye: Sosyal Psikiyatri Derneği; 2011.
Örnek: Platon. Yasalar. Taylor EA, Çev. Ed. Londra, İngiltere: JM Dent & Sons Ltd; 1934:104-105.
f. Kongre Sunumları
Yazar(lar). Sunum başlığı. Sunulduğu yer: Kurum; gün.ay.yıl; Şehir, Ülke.
Örnek: Diamond M. Lenfatik sistem. Sunum yapıldı: University of California, Berkeley; 26 Eylül 2005; Berkeley, CA.
Örnek: Weber KJ, Lee J, Decresce R, Subjasis M, Prinz R. Intraoperative PTH monitoring in parathyroid hyperplasia requires stricter criteria for success. Bildiri sunuldu: 25th Annual American Association of Endocrine Surgeons Meeting; 6 Nisan 2004; Charlottesville, VA.
g. Tez
Yazar(lar). Başlık [Uzmanlık/Doktora Tezi]. Şehir, Ülke: Tezin yapıldığı Üniversite/Kurum; Yayın yılı.
Örnek: Fenster SD. Cloning and Characterization of Piccolo, a Novel Component of the Presynaptic Cytoskeletal Matrix [dissertation]. Birmingham, AL: University of Alabama; 2000.
Örnek: Undeman C. Fully Automatic Segmentation of MRI Brain Images Using Probabilistic Diffusion and a Watershed Scale-Space Approach [master's thesis]. Stockholm, Sweden: NADA, Royal Institute of Technology; 2001
Etik İlkeler ve Yayın Politikası
YAYIN POLİTİKASI
Farabi Tıp Dergisi (Farabi Med J) Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi'nin resmi dergisidir. Dergi kar amacı olmayan (gönderilen yazılardan başvuru
veya yayımlanma sürecinde herhangi bir ücret talep edilmez ve yayımlanan makaleler için yazar(lara) telif ücreti ödenmez), açık erişimli bilimsel bir
dergidir.
Derginin, yayım ve editoryal süreçlerinde, Uluslararası Tıp Dergileri Editörler Kurulu (ICMJE) yönergesi takip edilmektedir. Dergiye gönderilen
yazılar, ilk olarak derginin yazım kurallarına uygun olarak hazırlanma durumunu belirlemek üzere ön değerlendirme sürecinden geçer. Editör kurulu, yayın
kurallarına uymayan yazıları yayımlamamak, düzeltmek üzere yazara geri gönderme yetkisine sahiptir.
Gönderilen yazılar çift kör en az iki hakem tarafından değerlendirildikten sonra editör kurulu kararı ile yayımlanır. Dergide yayımlanmak üzere gönderilen
yazılar, daha önce başka bir yerde yayımlanmamış ve yayımlanmak üzere eşzamanlı olarak herhangi bir dergiye gönderilmemiş olmalıdır.
Editör ve Kurul Üyelerinin Yayın Gönderimi ve Kurumsal Kotalar
Farabi Tıp Dergisi, bilimsel yayıncılıkta tarafsızlığı, şeffaflığı ve kurumsal çeşitliliği (institutional diversity) güvence altına almak amacıyla, COPE
(Committee on Publication Ethics) yönergelerine uygun olarak aşağıdaki politikaları ve kotaları uygular:
1. Editörler ve Yayın Kurulu Üyelerinin Makale Gönderimi
Derginin editöryal kadrosunda görev alan araştırmacıların (Editör, Bölüm Editörleri, Yayın Kurulu Üyeleri) kendi dergilerine makale göndermeleri
durumunda, çıkar çatışmasını önlemek adına şu prosedürler işletilir:
• Sayı Sınırlaması: Editöryal dengenin korunması amacıyla, bir kurul üyesinin (yazar veya ortak yazar olarak) bir takvim yılı içerisinde dergide en fazla
1 (bir) makalesi yayımlanabilir.
• Değerlendirme Süreci (Kör Hakemlik): Editörler kurulu üyelerinden biri makale gönderdiğinde, ilgili makalenin değerlendirme süreci sistemsel olarak
yazarın erişimine kapatılır. Yazar olan kurul üyesi, kendi makalesinin hakem atama ve karar aşamalarına kesinlikle müdahil olamaz.
• Bağımsız Editör Ataması: Bu makalelerin işlemleri, yazar ile herhangi bir çıkar çatışması bulunmayan başka bir editör veya davet edilen bağımsız bir
"Misafir Editör" tarafından yürütülür.
• Şeffaflık: Makale yayımlandığında, makalenin künyesinde değerlendirme sürecinin yazarın editöryal görevinden bağımsız olarak yürütüldüğü beyan
edilir.
2. Kurumsal Çeşitlilik ve Yayın Kotası (Anti-Inbreeding Politikası)
Farabi Tıp Dergisi, ulusal ve uluslararası indekslerin (TR Dizin vb.) gereklilikleri doğrultusunda, dergide yayımlanan makalelerin yazar dağılımında kurumsal
çeşitliliği gözetir. Yayıncı kurum kaynaklı yayın yoğunluğunu dengelemek ve zengin bir yazar dağılımı sunabilmek amacıyla şu kota uygulanır:
• Yayıncı Kurum Kotası: Derginin yayıncı kurumu olan Karadeniz Teknik Üniversitesi bünyesinde görev yapan araştırmacıların, aynı cilt veya yıl
içerisinde yayın yoğunluğu oluşturmaması hedeflenir. Karadeniz Teknik Üniversitesi mensubu bir araştırmacının isminin yer aldığı (sorumlu yazar
veya yardımcı yazar fark etmeksizin), bir takvim yılı içerisinde en fazla 2 (iki) makale yayımlanabilir. Bu sayıyı aşan makaleler, hakem sürecinden
geçmiş olsalar dahi bir sonraki yıla veya cilde aktarılır.
YAZARLARIN ETİK SORUMLULUKLARI
Yayımlanan yazıların bilimsel ve hukuki sorumluluğu yazarlara aittir. Yazar(lar) yazının tüm yayın haklarının Farabi Tıp Dergisi’ne ait olduğunu kabul
ederler. ‘Telif Hakkı Devir Formu’ ve olası çıkar çatışmalarının bildirildiği ‘Çıkar Çatışması Beyan Formu’ bütün yazarlarca imzalanıp taranmış hali (Formun
ıslak imzalı hali daha sonra posta ile istenebilir, Telif Hakkı Devir ve Çıkar Çatışması Beyan Formu).
Makale benzerlik raporu: Farabi Tıp Dergisi yayın etiği gereği, yayımlanmak üzere gönderilmiş her makaleyi intihal/benzerlik denetiminden geçirir. Farabi
Tıp dergisinde intihal.net benzerlik raporu istenmektedir. Makale gönderme aşamasının 3. adımında tam metin dosyası yüklendiğinde intihal.net'e
iletilecektir. Raporun hazırlanması zaman alabilir. Bu nedenle işlem tamamlandığında tarafınıza e-posta gönderilecektir. Son adımda sonuç raporuna
göre makale gönderimini tamamlayabilir ya da 3. adıma geri dönerek işlemi tekrarlayabilirsiniz. Birden fazla dosya yükleyip benzerlik raporu aldığınızda
tüm raporlar editöre iletilecektir. Benzerlik denetimi için editörler gerek görülmesi durumunda farklı bir benzerlik denetim programından da (iThenticate,
Turnitin vb) yararlanabilirler.
Değerlendirme sürecinin herhangi bir aşamasında belgeleri ve/veya bilgileri eksik olan başvurular değerlendirme dışı bırakılabilir.
Tüm yazarların bilgileri (ORCID ID dahil) sisteme başvuru sırasında eksiksiz olarak yüklenmelidir.
Etik kurul onayı gerektiren yazılar için etik kurul onayı alınmış, bu onaya ait bilgiler makalede belirtilmiş ve belgelendirilmiş olmalıdır. Yazar(lar) bu alanda
kabul edilen uluslararası kılavuzlara (1964 Helsinki Deklarasyonu ve bunun daha sonraki güncellemeleri) ve T.C. Sağlık Bakanlığı tarafından düzenlenen
yönetmeliklerin ilgili hükümlerine uyulduğunu belirtmelidir.
Farabi Tıp Dergisine gönderilen makalelerde etik kurul onayına ilişkin aşağıda belirtilen kriterler aranacak/uygulanacaktır.
1. Anket, yüz yüze görüşme, odak grup çalışması, gözlem ve deneysel teknikler kullanılarak katılımcılardan veri toplanmasını gerektiren nitel veya nicel
yaklaşımlarla yürütülen her türlü araştırma, insan ve hayvanların (malzeme/veri dahil) deneysel veya diğer bilimsel amaçlarla kullanıldığı araştırma,
geriye dönük çalışmalar için Etik Kurul onayı gerekmektedir.
2. Olgu sunumlarında “Bilgilendirilmiş Olur Formu” alındığı ana metin içinde belirtilmelidir.
3. Başkasına ait ölçek, anket ve fotoğrafların kullanılması için sahiplerinden izin alınmalı ve belirtilmelidir.
4. Dergide yayımlanmak üzere dergi sistemi üzerinden gönderilen eserler, Editörler Kurulu tarafından bilimsel, etik ve yazım kurallarına uygunluk yönünden
incelenerek değerlendirmeye alınır. Ön değerlendirme süresi iki (2) haftadır. Ön değerlendirme sonrası başvurusu kabul edilen eserler, alanında uzman en
az iki hakemin görüşüne sunulur.
Yazarlar, Farabi Tıp Dergisi’ne bir makale gönderirken makalelerinin telif hakkını dergiye vermeyi kabul etmiş sayılır. Eğer yazarın çalışmasının basılması
reddedilirse, yazının telif hakkı yazarlara geri verilir.
Başka kaynaklardan alınan şekiller, tablolar veya hem basılı hem de elektronik ortamdaki diğer materyaller için yazarların telif hakkı sahibinden izin
almaları gerekir. Bu husustaki hukuki, mali ve cezai sorumluluk yazarlara aittir.
Farabi Tıp Dergisi’nde yayımlanan yazılarda içerikle ilgili nihai sorumluluk yazarlara aittir. Editörler, editör kurulu ve yayıncı, bu yazılar için herhangi bir
sorumluluk kabul etmemektedir. BAŞLIK SAYFASI/TİTLE PAGE
HAKEMLERİN ETİK SORUMLULUKLARI
Alanıyla ilgili ve çıkar çatışması bulunmayan makalelerin değerlendirmesini kabul etmek.
Değerlendirmenin tüm aşamalarında ön yargısız, tarafsız, objektif olmak ve sadece çalışmanın içeriğini dikkate almak.
Makale değerlendirme sürecini zamanında tamamlamak.
Makalenin kalitesini artırmaya yardımcı olacak önerilerde bulunurken yapıcı bir dil kullanmak.
Değerlendirilen makaledeki ve makaleye ilişkin bilgilerin gizliliğini korumak.
EDİTÖRLERİN ETİK SORUMLULUKLARI
1. Editörler, yazarların, hakemlerin ve okuyucuların ilgili makale hakkında ihtiyaç duydukları bilgiyi kısa süre zarfında karşılamayı kabul eder.
2. Editörler, dergiye gönderilen makaleler hakkında olumlu ya da olumsuz karar verirken, makalelerin özgün değeri, alana katkısı, kullanılan araştırma
yönteminin geçerliliği ve güvenilirliği, ifadenin anlaşılırlığı gibi kriterlerin yanı sıra derginin amaç ve kapsamını da dikkate alır.
3. Editörler, kör hakemlik ve makale değerlendirme sürecini uygular, değerlendirmenin tüm aşamalarında ön yargısız, tarafsız, objektif davranılmasını
destekler.
4. Editörler, değerlendirilen makalelerde her türlü kişisel verilerin korunmasını sağlar.
5. Editörler dergiye gönderilen makalelerde insan ve hayvan haklarının gözetilmesine özen gösterirler. Etik kurul onayı ve gerekliyse izin belgesi olmayan
makaleleri çalışma için değerlendirmeye almazlar.
6. Editörler, makalelerin içerikleri üzerinde özgünlük-benzerlik kontrolü yapar veya talep eder.
Derginin Editör Kurulu, tüm itirazları Yayın Etik Komitesi (COPE) kuralları çerçevesinde ele alır. Bu gibi durumlarda, yazarlar temyiz ve şikayetleri ile ilgili
olarak editör kuruluyla doğrudan iletişime geçmelidir. Gerektiğinde, dahili olarak çözülemeyen sorunları çözmek için bir bilirkişi atanabilir. Baş Editör, tüm
temyiz ve şikayetler için karar verme sürecindeki nihai otoritedir.
Ücret Politikası
Dergimize makale gönderme/süreç işlemlerinin tamamı ücretsizdir.
Dergi Kurulları
İmtiyaz Sahibi
Editör
Editör Yardımcıları
Alan Editörleri
İstatistik Editörü
Dil Editörleri
Danışma Kurulu
Bibliyografik Danışman
Öğr.Gör. Beyhan KARPUZ
KARADENIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ
FAİK AHMET BARUTÇU KÜTÜPHANESİ
Tasarım
*Dergiye gönderilecek yazılar aşağıda verilen örnek dosyalara göre hazırlanmalıdır. Dergi formatına uygun hazırlanmayan yazılar Yazar(lar)a iade edilecektir.
1. ÖZGÜN MAKALE ŞABLONU/ORIGINAL ARTICLE TEMPLATE
2. OLGU SUNUMU ŞABLONU/CASE REPORT TEMPLATE
3. DERLEME ŞABLONU/REVIEW TEMPLATE
5. TELİF HAKKI TRANSFER FORMU/COPYRIGHT TRANSFER FORM
**Uluslararası Tıp Dergileri Editörler Kurulu (ICMJE) yönergesi