Yaşam Kalitesi ve Fonksiyonel Besinler

Şebnem Özgen Özkaya

Yaşam Kalitesi ve Fonksiyonel Besinler

Öz

Günümüzde birçok ülkede yaşam standartlarının iyileşmesi, besinlerin spesifik fizyolojik etkileri ve hastalıklarla olan ilişkilerinin ortaya çıkması, insanların besin seçimlerini ve beslenme alışkanlıklarını değiştirmektedir. Artık, besinlerin enerji ve temel besin ögeleri gereksinimlerini karşılamalarının ötesinde, her bir besinin sağlık için yararları daha çok sorgulanır olmuştur. Son yıllarda yapılan çalışmalarla besin ögelerinin tek başına veya birlikte sağlığı koruduğu, bazı hastalıkları önlediği ve tedavi ettiğinin ortaya konması, fonksiyonel besin kavramı ya da biliminin gelişmesiyle sonuçlanmıştır. Fonksiyonel besin, besinin doğal formunda bulunan aktif bir bileşen ya da teknolojik işlemlerle biyoaktif unsurlarla veya metabolitlerle zenginleştirilmiş besinler olarak tanımlanır. Epidemiyolojik ve klinik çalışmalar bu besinlerin antioksidan, antiinflamatuar, antitoksik, antialerjik, antikarsinojenik, immünomodülatör ve antihipertansif etkilerinin olduğunu göstermektedir. Bu derlemede, bitkisel ve hayvansal kaynaklı fonksiyonel besinler sunulacaktır. Anahtar kelimeler: Fonksiyonel besinler, beslenme, sağlık, fitokimyasallar, fermente süt ürünler

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Al-Sheraji, S. H., Ismail, A., Manap, M. Y., Mustafa, S., Yusof, R. M., & Hassan, F. A. (2013). Prebiotics as functional foods: A review. Journal of functional foods, 5(4), 1542-1553. doi: https://doi.org/10.1016/j.jff.2013.08.009
Bermudez-Brito, M., Plaza-Díaz, J., Muñoz-Quezada, S., Gómez-Llorente, C., & Gil, A. (2012). Probiotic mechanisms of action. Annals of Nutrition and Metabolism, 61(2), 160-174. doi: https://doi.org/10.1159/000342079
Boluda I.K., Capill I.K. (2017). Consumer attitudes in the election of functional foods. Spanish Journal of Marketing-ESIC, 21, 65-79. https://doi.org/10.1016/j.sjme.2017.05.002
Büyüktuncer Z. (2018). Beslenme, Fonksiyonel Besinler ve Mikrobiyota. Türkiye Klinikleri Beslenme ve Diyetetik-Özel Konular, 4(2), 9-15.
Castillo, M., Iriondo-DeHond, A., and Martirosyan, D. M. (2018). Are functional foods essential for sustainable health? Annals of Nutrition & Food Science, 2(1), 1015.
Crowe, K. M., and Francis, C. (2013). Position of the academy of nutrition and dietetics: functional foods. Journal of the Academy of Nutrition and Dietetics, 113(8), 1096-1103.
Çiçek, B. (2016). Fitokimyasallar ve İmmün Sistem. Türkiye Klinikleri Beslenme ve Diyetetik-Özel Konular, 2(2), 36-41.
Food and Agriculture Organization (2002). WHO working group report on drafting guidelines for the evaluation of probiotics in food. London, Ontario, Canada, 30. Erişim adresi: https://www.who.int/foodsafety/fs_management/en/probiotic_guidelines.pdf Erişim tarihi: 8 Ocak 2021.

García-Burgos, M., Moreno-Fernández, J., Alférez, M. J., Díaz-Castro, J., & López-Aliaga, I. (2020). New perspectives in fermented dairy products and their health relevance. Journal of Functional Foods, 72, 104059. doi: https://doi.org/10.1016/j.jff.2020.104059
Guarner, F., Khan, A. G., Garisch, J., Eliakim, R., Gangl, A., Thomson, A., ... & Kim, N. (2012). World gastroenterology organisation global guidelines: probiotics and prebiotics october 2011. Journal of clinical gastroenterology, 46(6), 468-481.
Heim, K. E., Tagliaferro, A. R., & Bobilya, D. J. (2002). Flavonoid antioxidants: chemistry, metabolism and structure-activity relationships. The Journal of nutritional biochemistry, 13(10), 572-584. doi: 10.1016/s0955-2863(02)00208-5.
Iwatani, S., and Yamamoto, N. (2019). Functional food products in Japan: A review. Food Science and Human Wellness, 8(2), 96-101. Doi: https://doi.org/10.1016/j.fshw.2019.03.011
İnanç, N., & Tuna, Ş. (2005). Fitoöstrojenler ve Sağlıktaki Etkileri. Erciyes Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, 2(2), 91-95.
Kaur, S., & Das, M. (2011). Functional foods: an overview. Food Science and Biotechnology, 20(4), 861.
Rao, A. V., & Rao, L. G. (2007). Carotenoids and human health. Pharmacological research, 55(3), 207- 216. doi: https://doi.org/10.1016/j.jnutbio.2019.03.009
Schunck, W. H., Konkel, A., Fischer, R., & Weylandt, K. H. (2018). Therapeutic potential of omega-3 fatty acid-derived epoxyeicosanoids in cardiovascular and inflammatory diseases. Pharmacology & therapeutics, 183, 177-204. doi: 10.1016/j.pharmthera.2017.10.016
Shandilya, U. K., & Sharma, A. (2017). Functional foods and their benefits: an overview. J. Nutr. Health Food Eng, 7, 247. doi: 10.15406/jnhfe.2017.07.00247
Torres, S., Verón, H., Contreras, L., & Isla, M. I. (2020). An overview of plant-autochthonous microorganisms and fermented vegetable foods. Food Science and Human Wellness. 9;112-123. doi: https://doi.org/10.1016/j.fshw.2020.02.006
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı, 5179 Sayılı Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanun, madde 3. Erişim adresi: https://www.tbmm.gov.tr/kanunlar/k5179.html Erişim tarihi: 10.01.2021
Türk Gıda Kodeksi. (2009). Türk gıda kodeksi fermente süt ürünleri tebliği. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, Ankara, Türkiye, 25, 2009. Erişim adresi: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2009/02/20090216-8.htm Erişim tarihi: 8 Ocak 2021
Uyar, B. B., & Sürücüoğlu, M. S. (2010). Besinlerdeki Biyolojik Aktif Bileşenler. Beslenme ve Diyet Dergisi, 38(1-2), 69-76.
Valcheva, R., & Dieleman, L. A. (2016). Prebiotics: Definition and protective mechanisms. Best Practice & Research Clinical Gastroenterology, 30(1), 27-37.
Versalovic, J. (2013). The human microbiome and probiotics: implications for pediatrics. Annals of Nutrition and Metabolism, 63(Suppl. 2), 42-52. doi: 10.1159/000354899.
Yalçın, S. (2016). İnsan Sağlığı Açısından Fonksiyonel Gıdanın Önemi. Türkiye Klinikleri Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları-Özel Konular, 2(3), 1-10.
Yiğit, G. G., Cerit, İ., and Demirkol, O. (2018). Fonksiyonel kakao ve kakao ürünleri. Gıda/The Journal of FOOD, 43(4). doi: 10.15237/gida.GD18045
Zhang, L., Virgous, C., & Si, H. (2019). Synergistic anti-inflammatory effects and mechanisms of combined phytochemicals. The Journal of nutritional biochemistry, 69, 19-30.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Beslenme ve Diyetetik

Bölüm

Derleme

Yazarlar

Şebnem Özgen Özkaya ^*
0000-0002-4358-8321
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

20 Nisan 2021

Gönderilme Tarihi

27 Ocak 2021

Kabul Tarihi

16 Nisan 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 1 Sayı: 1

IZ

https://izlik.org/JA67MZ44KG

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Özgen Özkaya, Ş. (2021). Yaşam Kalitesi ve Fonksiyonel Besinler. Fenerbahçe University Journal of Health Sciences, 1(1), 62-68. https://izlik.org/JA67MZ44KG

AMA

1.Özgen Özkaya Ş. Yaşam Kalitesi ve Fonksiyonel Besinler. FBU-JOHS. 2021;1(1):62-68. https://izlik.org/JA67MZ44KG

Chicago

Özgen Özkaya, Şebnem. 2021. “Yaşam Kalitesi ve Fonksiyonel Besinler”. Fenerbahçe University Journal of Health Sciences 1 (1): 62-68. https://izlik.org/JA67MZ44KG.

EndNote

Özgen Özkaya Ş (01 Nisan 2021) Yaşam Kalitesi ve Fonksiyonel Besinler. Fenerbahçe University Journal of Health Sciences 1 1 62–68.

IEEE

[1]Ş. Özgen Özkaya, “Yaşam Kalitesi ve Fonksiyonel Besinler”, FBU-JOHS, c. 1, sy 1, ss. 62–68, Nis. 2021, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA67MZ44KG

ISNAD

Özgen Özkaya, Şebnem. “Yaşam Kalitesi ve Fonksiyonel Besinler”. Fenerbahçe University Journal of Health Sciences 1/1 (01 Nisan 2021): 62-68. https://izlik.org/JA67MZ44KG.

JAMA

1.Özgen Özkaya Ş. Yaşam Kalitesi ve Fonksiyonel Besinler. FBU-JOHS. 2021;1:62–68.

MLA

Özgen Özkaya, Şebnem. “Yaşam Kalitesi ve Fonksiyonel Besinler”. Fenerbahçe University Journal of Health Sciences, c. 1, sy 1, Nisan 2021, ss. 62-68, https://izlik.org/JA67MZ44KG.

Vancouver

1.Şebnem Özgen Özkaya. Yaşam Kalitesi ve Fonksiyonel Besinler. FBU-JOHS [Internet]. 01 Nisan 2021;1(1):62-8. Erişim adresi: https://izlik.org/JA67MZ44KG