EN
TR
ENDOMETRİOZİSTE EBELERİN ROL VE SORUMLULUKLARI
Öz
Endometriozis, uterin kavite dışında endometriyal gland ve stromanın varlığı olarak tanımlanır. Kadınları menarş öncesi, üreme ve menopoz sonrası hormonal evrelerde etkileyen östrojene bağımlı, iyi huylu ve inflamatuar bir hastalıktır. Endometriozis üreme çağındaki kadınların yaklaşık %10'unda görülmektedir. Ülkemizde yaklaşık 2,4 milyon kadında endometriozis olduğu düşünülmektedir. Lezyonlar tipik olarak pelviste bulunur, ancak bağırsak, diyafram ve plevral boşluk dahil olmak üzere birçok bölgede ortaya çıkabilir. Endometriozis yaygın ve malign olmayan bir süreç olmakla birlikte, ektopik endometriyal doku ve bunun sonucunda oluşan inflamasyon, menoraji, disparoni, infertilite ve kronik pelvik ağrıya neden olabilir. Hastalığa ilişkin bu semptomlar, kadınların günlük yaşam aktivitelerini ve yaşam kalitelerini olumsuz yönde etkilemektedir. Endometriozisli kadınlarda yaşam kalitesinin artırılması ve endometriozis semptomlarının azaltılması amacıyla bireylere multidisipliner bir ekip yaklaşımı uygulanmalıdır. Kadın sağlığıyla her yönden ilgilenen ebelere bu noktada önemli rol ve sorumluluklar düşmektedir. Ebelik faaliyetleri, endometriozis ile ilişkili belirti ve semptomların tanımlanmasını ve yönetimini, diğer sağlık profesyonellerine veya servislerine sevk edilmesini, doğrudan hasta bakımını, tedavinin uygulanmasını, bakımın koordinasyonunu, ağrı yönetimini, sağlık eğitimini, tedavi uygulanmasını, tedavi sonuçlarının değerlendirilmesini ve hasta savunuculuğunu içerir. Endometriozis tanısında ve yönetiminde ebelerin aktif rol alabilmesi için hastalığın belirti, bulgularını, risk faktörlerini tanıyabilmesi ve bakım-tedavi konularında kanıta dayalı bilgiler ışığında hizmet sunması gerekmektedir. Bu derlemede, endometrioziste ebelerin rol ve sorumluluklarının açıklanması amaçlanmıştır.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Yoktur.
Proje Numarası
Yoktur.
Teşekkür
Yoktur.
Kaynakça
- Abercrombie, P.D., Learman, L.A. (2012). Providing holistic care for women withchronic pelvic pain. Journal of Obstetric, Gynecologic & Neonatal Nursing, 41(5),668–679. https://doi.org/10.1111/j.1552-6909.2012.01403.x
- Altman, G., Wolcyzk, M. (2010). Overview And Recommendations For Primary Care Nurse Practitioners. The Journal for Nurse Practitioners, 6(6), 427-434. https://doi.org/10.1016/j.nurpra.2009.07.022
- American Society of Anesthesiologists Committee. (2011). Practice Guidelines for Preoperative Fasting and the Use of Pharmacologic Agents to Reduce the Risk of Pulmonary Aspiration: Application to Healthy Patients Undergoing Elective Procedures. Anesthesiology, 114:495–511 doi: https://doi.org/10.1097/ALN.0b013e3181fcbfd9
- Anglesio, M.S., Papadopoulos, N., Ayhan, A., Nazeran, T.M., Noë, M., Horlings, H.M., et al. (2017). Cancer-Associated Mutations in Endometriosis without Cancer. N Engl J Med, 376:1835. doi: 10.1056/NEJMoa1614814.
- Arnold, J., Barcena de Arellano, M.L., Rüster, C., et al. (2012). Imbalance between sympathetic and sensory innervation in peritoneal endometriosis. Brain Behav Immun, 26(1):132-41. doi: 10.1016/j.bbi.2011.08.004.
- Arnold, J., Vercellino, G.F., Chiantera, V., et al. (2013). Neuroimmunomodulatory alterations in non-lesional peritoneum close to peritoneal endometriosis. Neuroimmunomodulation, 20(1):9-18. doi: 10.1159/000342163.
- As-Sanie, S., Harris, R.E., Napadow, V., et al. (2012). Changes in regional gray matter volume in women with chronic pelvic pain: a voxel-based morphometry study. Pain, 153(5):1006-1014. doi: 10.1016/j.pain.2012.01.032.
- Ban, K.A., Minei, J.P., Laronga, C., Harbrecht, B.G., Jensen, E.H., Fry, D.E., et al. (2016). American College of Surgeons and Surgical Infection Society: Surgical Site Infection Guidelines, Update. J Am Coll Surg, 224(1):59-74. doi: 10.1016/j.jamcollsurg.2016.10.029.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sağlık Kurumları Yönetimi
Bölüm
Derleme
Yayımlanma Tarihi
26 Nisan 2022
Gönderilme Tarihi
4 Ocak 2022
Kabul Tarihi
5 Nisan 2022
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2022 Cilt: 2 Sayı: 1
APA
Turan, A., & Kaya, C. (2022). ENDOMETRİOZİSTE EBELERİN ROL VE SORUMLULUKLARI. Fenerbahçe University Journal of Health Sciences, 2(1), 345-358. https://izlik.org/JA48AP32BX
AMA
1.Turan A, Kaya C. ENDOMETRİOZİSTE EBELERİN ROL VE SORUMLULUKLARI. FBU-JOHS. 2022;2(1):345-358. https://izlik.org/JA48AP32BX
Chicago
Turan, Ayşenur, ve Cihan Kaya. 2022. “ENDOMETRİOZİSTE EBELERİN ROL VE SORUMLULUKLARI”. Fenerbahçe University Journal of Health Sciences 2 (1): 345-58. https://izlik.org/JA48AP32BX.
EndNote
Turan A, Kaya C (01 Nisan 2022) ENDOMETRİOZİSTE EBELERİN ROL VE SORUMLULUKLARI. Fenerbahçe University Journal of Health Sciences 2 1 345–358.
IEEE
[1]A. Turan ve C. Kaya, “ENDOMETRİOZİSTE EBELERİN ROL VE SORUMLULUKLARI”, FBU-JOHS, c. 2, sy 1, ss. 345–358, Nis. 2022, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA48AP32BX
ISNAD
Turan, Ayşenur - Kaya, Cihan. “ENDOMETRİOZİSTE EBELERİN ROL VE SORUMLULUKLARI”. Fenerbahçe University Journal of Health Sciences 2/1 (01 Nisan 2022): 345-358. https://izlik.org/JA48AP32BX.
JAMA
1.Turan A, Kaya C. ENDOMETRİOZİSTE EBELERİN ROL VE SORUMLULUKLARI. FBU-JOHS. 2022;2:345–358.
MLA
Turan, Ayşenur, ve Cihan Kaya. “ENDOMETRİOZİSTE EBELERİN ROL VE SORUMLULUKLARI”. Fenerbahçe University Journal of Health Sciences, c. 2, sy 1, Nisan 2022, ss. 345-58, https://izlik.org/JA48AP32BX.
Vancouver
1.Ayşenur Turan, Cihan Kaya. ENDOMETRİOZİSTE EBELERİN ROL VE SORUMLULUKLARI. FBU-JOHS [Internet]. 01 Nisan 2022;2(1):345-58. Erişim adresi: https://izlik.org/JA48AP32BX