Is The Fear Of Childbirth The Pregnant Woman's Or The Health Professional's

Yıl 2025, Cilt: 5 Sayı: 3 , 448 - 458 , 31.12.2025

Ayşenur Gezer , Filiz Yarıcı

https://doi.org/10.56061/fbujohs.1521477

https://izlik.org/JA88XC37TN

Öz

Gebelik ve doğum, kadın hayatının duygusal ve fizyolojik açıdan değişime uğradığı bir süreçtir. Doğum sırasında meydana gelen fizyolojik olaylar, salgılanan hormonlar ve annenin psikolojik durumu, doğum eyleminin seyrini önemli ölçüde etkilemektedir. Tokofobi, adıyla bilinen doğum korkusu kişinin gebelik öncesi dönem, gebelik dönemi veya doğum anında yaşadığı aşırı korku durumu olarak tanımlanmaktadır. Yaşanılan bu korku durumuna kişinin daha önceki deneyimleri, sosyal medya ve çevresinden duyduğu olumsuz doğum öyküleri, dini inanışları sebep olabilmektedir. Literatürde doğum ağrısı ve doğum şekli ile ilgili pek çok çalışma yer almaktadır. Ancak sağlık profesyonellerinin doğuma bakış açıları, doğum korkusu ve doğum şekline yönelik kısıtlı çalışma yer almaktadır. Yapılan çalışmalarda, sağlık profesyonelinin doğum ile ilgili korkusu; vajinal doğumun zamansız ve öngörülemez olması, malpraktis davaları, anne-bebek sağlığının belirsizlik içinde ve risk altında bulunmasından kaynaklandığı bildirilmiştir. Bu derleme; doğum korkusunun nedenlerini ve sonuçlarını literatür ışığında güncellemek ve korkunun nedeni sağlık profesyonelleri mi yoksa gebeden kaynaklı mı sorusunu cevaplamayı amaçlamıştır.

Anahtar Kelimeler

gebe , gebe kadın , korku , sağlık profesyoneli

Is The Fear Of Childbirth The Pregnant Woman's Or The Health Professional's

https://izlik.org/JA88XC37TN

Öz

Pregnancy and birth is a process in which the woman's life undergoes emotional and physiological changes. Physiological events that occur at the time of birth, hormones secreted, the psychological state of the woman can affect the action. The fear of childbirth, known as tocophobia, is defined as a state of extreme fear experienced by the person in the pre-pregnancy period, pregnancy period or at the time of birth. This state of fear may be caused by the person's previous experiences, negative birth stories heard from social media and environment, and religious beliefs. In the literature, there are many studies on labour pain and mode of delivery. However, there are limited studies on health professionals' perspectives on birth, fear of birth and mode of delivery. In the studies, it has been reported that the fear of health professionals about birth is due to the untimely and unpredictable vaginal delivery, malpractice lawsuits, and the uncertainty and risk of mother-infant health. This review aimed to update the causes and consequences of fear of labour in the light of the literature and to answer the question of whether the fear is caused by health professionals or the pregnant woman.

Anahtar Kelimeler

pregnancy , pregnant women , fear , health personnel

Kaynakça

• Adams, R., Fraser, W., & Keogh, R. (2012). The impact of maternal anxiety on labor and delivery. Journal of Obstetrics and Gynecology*, 120(4), 876–882. https://doi.org/10.1097/AOG.0b013e318269fd03
• Akşit, M. A. (2019). Doğumda sağlık personelinden algılanan desteğin doğum memnuniyetine etkisi (Yüksek lisans tezi, Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü). Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp
• Alanyalı, M. (2016). Antik dönem ve Orta Çağ’da doğum gelenekleri. *Tarih ve Medeniyet*, 4(2), 45–58.
• Alessandra, S., & Roberta, G. (2013). Catecholamines and labor: Implications for maternal and neonatal health. *European Journal of Obstetrics & Gynecology and Reproductive Biology*, 167(2), 88–95. https://doi.org/10.1016/j.ejogrb.2012.12.006
• Arak, N. A. (2020). Doğumda sağlık personelinden algılanan desteğin doğum memnuniyetine etkisi (Yüksek lisans tezi, Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü). Ulusal Tez Merkezi.https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezDetay.jsp?id=U6JIkz0m6aq5NGYVi1N5yw&no=4ZWbnj_zqN29N9-5FbEkrQ
• Arms, S. (1994). The historical and sociological evolution of birth practices. *Birth*, 21(1), 45–50.
• Arslantaş, H., Çoban, A., Dereboy, F., Sari, E., Şahbaz, M., & Kurnaz, D. (2020). Son trimester gebelerde doğum korkusunu etkileyen faktörler ve doğum korkusunun postpartum depresyon ve maternal bağlanma ile ilişkisi. *Cukurova Medical Journal*, 45(1), 239–250. https://doi.org/10.17826/cumj.647253
• Bayırlı, R. (2019). Antik Çağdan Milenyuma doğum felsefesi. *Türk Dünyası Uygulama ve Araştırma Merkezi Yenidoğan Dergisi*, 4(2), 324–333.
• Bilge, Ç., Dönmez, S., Olgaç, Z., & Pirinçci, F. (2022). Gebelikte doğum korkusu ve etkileyen faktörler. *Sağlık Bilimlerinde Değer*, 12(2), 330–335. https://doi.org/10.33631/sabd.1067958
• Boz, M., & Akgün, E. (2020). Birth outcomes and complications associated with birth fear. *Journal of Obstetrics and Gynaecology*, 40(2), 115–123. https://doi.org/10.1080/0167482X.2019.1689950
• Boz, İ., & Akgün, M. (2020). Psychoeducation programme and pre-application results based on Human Caring Theory at fear of birth management. *Journal of Education and Research in Nursing*. https://doi.org/10.5222/HEAD.2020.92300
• Bülbül, T., Özen, B., Çopur, A., & Kayacık, F. (2016). Gebelerin doğum korkusu ve doğum şekline karar verme durumlarının incelenmesi. *Journal of Health Sciences*. https://doi.org/10.34108/eujhs.552894
• Cunningham, F., Leveno, K. J., Bloom, S. L., Dashe, J. S., Hoffman, B. L., Casey, B. M., & Spong, C. Y. (Eds.). (2018). *Williams Obstetrics* (25th ed.). McGraw-Hill Education. https://obgyn.mhmedical.com/content.aspx?bookid=1918§ionid=138822591
• Dahlen, H. G., Homer, C. S., Leap, N., & Tracy, S. K. (2011). From social to surgical: Historical perspectives on perineal care during labour and birth. *Women and Birth*, 24(3), 105–111. https://doi.org/10.1016/j.wombi.2010.09.002
• Değirmenciler, B. (2020). Sağlık personelinin doğum şekli tercihi, tercih nedenleri ve etkileyen faktörlerin incelenmesi (Yüksek lisans tezi, Pamukkale Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü). Pamukkale Üniversitesi Kurumsal Akademik Arşiv Sistemi. https://gcris.pau.edu.tr/handle/11499/35043
• Fenwick, J., Toohill, J., Gamble, J., Creedy, D. K., Buist, A., Turkstra, E., Sneddon, A., Scuffham, P. A., & Ryding, E. L. (2015). Effects of a midwife psycho-education intervention to reduce childbirth fear on women’s birth outcomes and postpartum psychological wellbeing. *BMC Pregnancy and Childbirth*, 15, 284. https://doi.org/10.1186/s12884-015-0721-y
• Geissbuehler, V., & Eberhard, J. (2002). The impact of childbirth pain on cesarean section rates. BJOG: An International Journal of Obstetrics & Gynaecology*, 109(7), 675–680. https://doi.org/10.1111/j.1471-0528.2002.01004.x
• Geldi, B. N. (2020). Gebe kadınlarda stres ve doğum korkusu ilişkisi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Ordu Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü]. Ordu Üniversitesi Açık Arşiv. https://earsiv.odu.edu.tr/jspui/handle/11489/297
• Gökçek, A. İ. (2022). Önemli bir sorun: Doğum korkusu ve ebelik bakımı. *KTO Karatay Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi*, 3(1), 93–104. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ktokusbd/issue/69608/1023166
• Hildingsson, I., Haines, H., Karlström, A., & Nystedt, A. (2017). Presence and process of fear of birth during pregnancy—Findings from a longitudinal cohort study. *Women and Birth*, 30(5), e242–e247. https://doi.org/10.1016/j.wombi.2017.02.003
• Karabulutlu, Ö. (2012). Kadınların doğum şekli tercihlerini etkileyen faktörler. *İstanbul Üniversitesi Florence Nightingale Hemşirelik Dergisi*, 20(3), 210–218. https://doi.org/10.17025/iu.fn.2012.3.9008
• Karakaya, I., & Koç, Z. (2022). Doğumun fizyolojisi ve evreleri. *Obstetrik ve Jinekolojik Bilimler*, 15(1), 67–74. https://doi.org/10.21608/ogjb.2022.141721
• Klabbers, G., de Jonge, A., & Koster, E. (2016). The effect of socio-economic status on birth anxiety: A longitudinal study. *Social Science & Medicine*, 165, 46–53. https://doi.org/10.1016/j.socscimed.2016.06.012
• Kömürcü, N., & Gençalp, N. S. (2010). Geçmişten günümüze doğuma yardım. *Journal of Anatolia Nursing and Health Sciences*, 13(1), 58–64.
• Larsson, B., Karlström, A., Rubertsson, C., & Hildingsson, I. (2015). The effects of counseling on fear of childbirth. *Acta Obstetricia et Gynecologica Scandinavica*, 94(6), 629–636. https://doi.org/10.1111/aogs.12634
• Laursen, M., & Olesen, F. (2008). The relationship between gestational age and birth anxiety. *Journal of Obstetrics and Gynaecology*, 29(5), 551–556. https://doi.org/10.1080/01443610802130181
• Leon, I. (2008). Psychological changes during pregnancy. *International Journal of Childbirth Education*, 23(1), 12–18. https://www.ifwip.org/psychological-changes-during-pregnancy/
• Moghaddam Hassani, S., Tabrizi, S., & Mousavi, S. (2017). Effects of intimate partner violence on birth anxiety. *International Journal of Gynecology and Obstetrics*, 138(2), 156–162. https://doi.org/10.1002/ijgo.12028
• Onat, G., & Bay, F. (2020). Sağlık profesyoneli kadınların doğum korkularını nasıl dönüştürebilir? Holistik bakım örneği. *KTO Karatay Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi*, 1(2), 39–51. https://dergipark.org.tr/en/pub/kto-sbed/issue/70454/1049101
• Serçekuş, P., & Okumuş, H. (2009). Sezaryen tercihlerinin psikolojik nedenleri. *Kadın Doğum ve Psikiyatri Dergisi*, 22(1), 77–85.
• Somez-Sanches, T., & Çakmak, K. (2018). Depression and anxiety in pregnant women: Effects on labor outcomes. *Journal of Affective Disorders*, 229, 40–46.
• Sydsjö, G. (2013). The relationship between birth fear and cesarean delivery. *Acta Obstetricia et Gynecologica Scandinavica*, 92(4), 431–437. https://doi.org/10.1111/aogs.12034
• Toohill, J., Fenwick, J., Gamble, J., & Creedy, D. K. (2014). Prevalence of childbirth fear in an Australian sample of pregnant women. *BMC Pregnancy and Childbirth*, 14(1), 275. https://doi.org/10.1186/1471-2393-14-275
• Topaktaş, G., & Beylik, U. (2024). Türkiye sezaryen oranı durum analizi ve politika önerileri. *Jinekoloji-Obstetrik ve Neonatoloji Tıp Dergisi*. https://doi.org/10.38136/jgon.1482889
• Uçar, T., & Gölbaşı, Z. (2015). Nedenleri ve sonuçlarıyla doğum korkusu. *İnönü Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi*, 4(2), 54–58. https://dergipark.org.tr/tr/pub/annhealthscires/issue/65343/1006808
• Wigert, H., Nilsson, C., Dencker, A., Begley, C., Jangsten, E., Sparud-Lundin, C., Mollberg, M., & Patel, H. (2020). Women’s experiences of fear of childbirth: A metasynthesis of qualitative studies. *International Journal of Qualitative Studies on Health and Well-Being*, 15(1), 1704484. https://doi.org/10.1080/17482631.2019.1704484
• Yilmaz, M., & Yar, D. (2021). Gebelik ve postpartum dönemde kadın ruh sağlığı: Derleme çalışması. *Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi*, 5(1), 93–100. https://doi.org/10.46237/amusbfd.693233
• Yılmaz Esencan, T., & Daştan, K. (2023). Doğum eylemine yönelik girişimlerde ebelerin rolü. *Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi*, 7(2), 126–135. https://doi.org/10.34108/ahievran.1247973
• Zeybek Yılmaz, M., & Turan, J. (2022). Primary and secondary tokophobia: A review of current literature. *Women's Health Issues*, 32(3), 229–238.
• Çolak, İ. (2020). Tokofobi ve doğum korkusu: Tanım, nedenler ve müdahale stratejileri. *Psikiyatri Dergisi*, 22(2), 95–103. https://doi.org/10.34108/eujhs.552894
• Öztürk, G. (2020). Doğum korkusuyla baş etme rehberi geliştirme ve etkinliğini değerlendirme (Yayımlanmamış doktora tezi). Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü. https://doi.org/10.32708/uutfd.622187
• Şahin, E., Yılmaz, Y., & Gündoğdu, R. (2021). The psychological impact of birth fear on postpartum mental health. *Journal of Women's Health*, 30(4), 521–530.