DIŞ POLİTİKA OLUŞUM SÜRECİNDE SİVİL TOPLUMUN ROLÜNE TEORİK BİR BAKIŞ

Bu çalışmada dış politika oluşum sürecinin nasıl ilerlediği ve hangi aktörlerin bu süreçte ne kadar etkin olduğu uluslararası ilişkiler teorileri kapsamında değerlendirilmiştir. Dış politika oluşum sürecinde bir aktör olduğu iddia edilen sivil toplum tanımı yapılmıştır. Ulus-devletin egemenliğinin dönüşümü, sivil toplumla ilişkili olarak, uluslararası ilişkiler literatüründeki ortaya çıkan tartışmalar karşılaştırılarak incelenmiştir. Uluslararası ilişkiler teorilerinin dış politika analizinde ve karar oluşum sürecinde aktör kavramına bakışları ve inşacı (konstrüktivist) teorinin özne-yapı-kimlik konuları uluslararası ilişkilerde sivil toplumla ilişkili olarak ele alınmıştır. Dış politikada yeni aktörlerin yer aldığı iddiasının sebepleri değerlendirilmiş, özel olarak küreselleşme, neo-liberal politikalar, ulus-devletin egemenliği ve bunun güç kaybetmesi ve kazanması, bir uluslararası aktör olarak Avrupa Birliği gibi bir kurumun etkisi örneği üzerinden açıklığa kavuşturulmuştur. Çalışmada özellikle 1990’lı yıllardan sonra artan küreselleşmenin de etkisiyle dış politika oluşum sürecinde devlet yerini ve önemini korusa da ulusal ve uluslararası sivil toplum örgütleri etkisini arttırdığı/arttırmakta olduğu vurgusu yapılmıştır.

In this study, how the foreign policy formation process progresses, and which actors are effective in this process are evaluated within the scope of international relations theories. Civil society, which is claimed to be an actor in the foreign policy formation process, has been defined. The transformation of the sovereignty of the nation-state, in relation to civil society, is examined by comparing the emerging debates in the international relations literature. The perspectives of international relations theories on the concept of actor in the foreign policy analysis and decision-making process and the subjectstructure-identity issues of the constructivist theory are discussed in relation to civil society in international relations. The reasons for the claim that new actors are involved in foreign policy, specifically globalization, neo-liberal policies, the sovereignty of the nation-state and its loss and gaining power, are evaluated, and related issues are explained through the example of the impact of an institution such as the European Union as an international actor. This article emphasizes that although the state maintains its place and importance in the foreign policy formation process, especially with the effect of increasing globalization after the 1990s, national and international non-governmental organizations have increased their influence.