Türkiye’de Yaşanan 6 Şubat Depremlerinin Dış Ticarete Yansıması

Öz

6 Şubat 2023 tarihinde meydan gelen ve Türkiye'yi etkisi altına alan depremler, sadece insan yaşamı üzerinde değil, aynı zamanda ülkenin ekonomik dokusu üzerinde de derin etkiler bırakmıştır. Bu depremler, özellikle etkilenen bölgelerdeki ekonomik faaliyetleri durma noktasına getirerek, ulusal ve global ticaret dinamiklerini önemli ölçüde değiştirmiştir. Bu araştırma, depremden etkilenen 11 ilin ekonomik durumunu ve bu olayın Türkiye'nin dış ticaretine olan etkilerini detaylı bir şekilde incelemektedir. Araştırmanın amacı, deprem öncesi ve sonrası dönemlerdeki dış ticaret verilerini karşılaştırarak, ekonomik yapı üzerindeki etkileri net bir şekilde ortaya koymaktır. Bu süreçte, niteliksel değerlendirme yöntemleri kullanılarak, elde edilen veriler ışığında, depremin ihracat ve ithalat üzerindeki etkilerini gözler önüne sermekte ve bu etkilerin yerel ile ulusal ekonomi üzerindeki sonuçlarını değerlendirmektedir. Ayrıca, etkilenen bölgenin sektörel bazda ve ülkelerle olan ticaret rakamlarının yerel ekonomik yapıya nasıl yansıdığı analiz edilmektedir. Bu çalışma, depremlerin ekonomi üzerindeki etkilerini anlamaya yönelik literatüre önemli katkılarda bulunmakta ve gelecekteki benzer araştırmalar için temel referans niteliği taşımaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Dış Ticaret
• Deprem
• Ekonomik Sonuçlar

The Reflection of the February 6 Earthquakes Experienced in Turkey on Foreign Trade

Öz

The earthquakes of 6 February 2023, which struck Turkey, had a profound impact not only on human life but also on the economic fabric of the country. These earthquakes brought economic activities to a standstill, especially in the affected regions, and significantly changed national and global trade dynamics. This study analyses in detail the economic situation of 11 earthquake-affected provinces and the effects of this event on Turkey's foreign trade. The aim of the research is to clearly reveal the effects on the economic structure by comparing the foreign trade data before and after the earthquake. In this process, by using qualitative evaluation methods, it reveals the effects of the earthquake on exports and imports in the light of the data obtained and evaluates the consequences of these effects on the local and national economy. In addition, it is analysed how the trade figures of the affected region on sectoral basis and with countries are reflected on the local economic structure. This study makes important contributions to the literature on the effects of earthquakes on the economy and serves as a basic reference for future similar studies.

Anahtar Kelimeler

• Foreign Trade
• Earthquake
• Economic Outcomes

Kaynakça

1. AFAD, (2019). Deprem nedir? Erişim adresi: https://www.afad.gov.tr/deprem-nedir (Erişim tarihi: 12.10.2023)
2. Akar, S. (2013). Doğal afetlerin kamu maliyesine ve makro ekonomiye etkileri: Türkiye değerlendirmesi. Journal of Management and Economics Research, 11(21), 185-206.
3. Aktürk, İ., ve Albeni, M. (2002). Doğal afetlerin ekonomik performans üzerine etkisi: 1999 yılında Türkiye'de meydana gelen depremler ve etkileri. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 7(1).
4. Altun, F. (2018). Afetlerin ekonomik ve sosyal etkileri: Türkiye örneği üzerinden bir değerlendirme. Sosyal Çalışma Dergisi, 2(1), 1-15.
5. Anadolu Ajansı. (2023). Depremden etkilenen 6 ilde bazı yerleşim yerleri "Genel Hayata Etkili Afet Bölgesi" kabul edildi. Erişim adresi: https://www.aa.com.tr/tr/asrin-felaketi/depremden-etkilenen-6-ilde-bazi-yerlesim-yerleri genel-hayata-etkili-afet-bolgesi-kabul-edildi/2862372# (Erişim tarihi: 14.11.2023)
6. Aydınbaş, G. (2023). Sosyoekonomik boyutuyla Türkiye’de depremler üzerine bir inceleme: Kahramanmaraş depremi örneği. Sosyal Bilimlere Çok Yönlü Yaklaşımlar: Tarih, Turizm, Eğitim, Ekonomi, Siyaset ve İletişim. İçinde (s. 177-2012). Özgür Yayınları.
7. Aytöre, O. S. (2005). Depolama ve üretim biçimleri açılarından seri üretilen mobilyaların deprem karşısında insan üzerindeki etkileri. Deprem Sempozyumu (23-25 Mart 2005), 1251-1260.
8. Bardakçı, H., ve Demirtaş, F. (2023). Doğal afetlerin dış ticarete etkisi: 2023 Türkiye depremleri ve sonuçlarının değerlendirilmesi. Avrasya Dosyası, 14(1), 171-191.

9. Çetin, K. Ö., Ilgaç, M., Can, G., ve Çakır, E. (2023). 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş-Pazarcık Mw=7.7 ve Elbistan Mw=7.6 Depremleri Ön Değerlendirme Raporu. Orta Doğu Teknik Üniversitesi. Deprem Mühendisliği Araştırma Merkezi. Rapor No: Metu/Eerc 2023-01. Erişim adresi: https://eerc.metu.edu.tr/tr/system/files/documents/DMAM_2023_Kahramanmaras-Pazarcik_ve_Elbistan_Depremleri_Raporu_TR_final.pdf (Erişim tarihi: 17.11.2023)
10. Dündar, H. Ç. (2023). 6 Şubat Kahramanmaraş depremlerinin iş dünyasına etkileri. Çevre Şehir ve İklim Dergisi, 2(4), 262-281.
11. Edemen, M., Okkay, M., Tugrul, R., Kurt, M. Ş., Bircan, O., Yoldaş, H., ... ve Aslan, A. (2023). Deprem nedir? Nasıl oluşur? Türkiye’de oluşmuş depremler ve etkileri nelerdir? Depremlere karşı alınabilecek tedbirler hususunda öneriler. International Journal of Social Humanities Sciences Research, 10(93), 719-734. Gassebner, M., Keck, A., ve Teh, R. (2006). The impact of disasters on international trade, WTO Staff Working Paper, 1–25, 2006.
12. Harmancı Seren, A. K., ve Dikeç, G. (2023). The earthquakes in Turkey and their effects on nursing and community health. International Nursing Review.
13. Hazine ve Maliye Bakanlığı. (2022). İller İtibarıyla Merkezi Yönetim Bütçe İstatistikleri (2004-2023). Erişim adresi: https://muhasebat.hmb.gov.tr/iller-itibariyle-merkezi-yonetim-butce-istatistikleri-2004-2019 (Erişim tarihi: 05.12.2023)
14. Gündüz, A., Türkmen, S., Eryiğit, U., Karaca, Y. ve Aydın, M. (2013). Türkiye deprem ülkesi mi? Akademik Acil Tıp Dergisi, 12,33-37.
15. İletişim Başkanlığı. (2023). 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş Depremleri: Asrın Felaketi. Erişim adresi: https://www.iletisim.gov.tr/images/uploads/dosyalar/Asrin-Felaketi-TR.pdf (Erişim tarihi: 08.12.2023) Kamel, N. M., ve Loukaitou-Sideris, A. (2004). Residential assistance and recovery following the Northridge earthquake. Urban Studies, 41(3), 533-562.
16. Kaygalak, İ. (2023). Kahramanmaraş depremlerinin demografik ve ekonomik etkilerinin coğrafi analizi. Türk Coğrafya Dergisi, (83), 101-114.
17. Ketboğa, M. (2024). 6 Şubat 2023 Tarihinde Yaşanan İki Büyük Depremin Malatya İlinde Faaliyet Gösteren Dış Ticaret Firmalarının Faaliyetleri Üzerindeki Etkileri ve Yaşanan Sorunlara Çözüm Önerileri. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (35), 493-505.
18. Khan, M. T. I., Anwar, S., Sarkodie, S. A., Yaseen, M. R., ve Nadeem, A. M. (2023). Do natural disasters affect economic growth? The role of human capital, foreign direct investment, and infrastructure dynamics. Heliyon, 9(1).
19. Marangoz, M., ve İzci, Ç. (2023). Doğal afetlerin ekonomik, sosyal ve çevresel etkilerinin 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremler bağlamında girişimciler açısından değerlendirilmesi. Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırmaları Dergisi, 24(52), 1-30.
20. Özbey, Ö., ve Bayraktar, B. (2023). 6 Şubat 2023 Tarihinde Yaşanan Depremin Türkiye’deki Makroekonomik Etkisi. Balıkesir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 4(2), 121-138.
21. Özceylan, D., ve Coşkun, E. (2012). Van depremi sonrası yaşananlar ışığında sosyal ve ekonomik zarar görebilirlik çalışmalarının önemi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Dergisi, 7(1), 167-186.
22. Strateji ve Bütçe Başkanlığı. (2023). 2023 Kahramanmaraş ve Hatay Depremleri Raporu. Erişim adresi: https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2023/03/2023-Kahramanmaras-ve-Hatay-Depremleri-Raporu.pdf (Erişim tarihi: 12.12.2023)
23. Şahin, İ., ve Kılınç, T. (2016). Türkiye’de 1980-2014 yılları arasında görülen depremlerin ekonomik etkileri. İktisadi Yenilik Dergisi, 4(1), 33-42.
24. Şen, S. (2023). Kahramanmaraş Depremlerinin Ekonomiye Etkisi. Diplomasi ve Strateji Dergisi, 4(1), 1-55. Taşdemir, S. (2016). 1944 Ayvalık Depremi ve Sosyo-Ekonomik Sonuçları. CTAD: Journal of Modern Turkish History Studies, 12(24).
25. Tetik, N. ve Öner, A. (2023). “6 Şubat 2023’te Yaşanan Depremin Ekonomik ve Finansal Etkileri: İhracat Üzerinden Bir İnceleme”, Kahramanmaraş Merkezli Depremler Sonrası için Akademik Öneriler (93-103), Özgür Yayınları, Gaziantep.
26. TRT Haber. (2023). Depremde can kaybı 50 bin 783. Erişim adresi: https://www.trthaber.com/haber/gundem/depremde-can-kaybi-50-bin-783-762132.html (Erişim tarihi: 09.11.2023)
27. Türkiye İhracatçılar Meclisi. (2023). İhracat Rakamları. Erişim adresi: https://tim.org.tr/tr/ihracat-rakamlari (Erişim tarihi: 15.01.2024)
28. Türkiye İstatistik Kurumu. (2022). İl bazında gayrisafi yurt içi hasıla, 2022. Erişim adresi: https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Il-Bazinda-Gayrisafi-Yurt-Ici-Hasila-2022-45867 (Erişim tarihi: 18.12.2023)
29. Türkiye İstatistik Kurumu. (2023). Dış ticaret istatistikleri. Erişim adresi: https://biruni.tuik.gov.tr/disticaretapp/menu.zul (Erişim tarihi: 20.01.2024)
30. Yaman, M., ve Düger, Y. (2017). Afet yönetiminde kavramsal çerçeve ve Türkiye’de afet yönetiminin genel tarihsel gelişimi. Afet Yönetimi, 1-26.
31. World Bank. (2023). Earthquake Damage in Türkiye Estimated to Exceed $34 billion: World Bank Disaster Assessment Report. Erişim adresi: https://www.worldbank.org/en/news/press-release/2023/02/27/earthquake-damage-in-turkiye-estimated-to-exceed-34-billion-world-bank-disaster-assessment-report (Erişim tarihi: 09.11.2023)