Siyasi Gelişmeler Işığında Nüfus Ve Göç Hareketlerinin Mimari Yapı Üzerine Etkisi: Sinasos/Mustafapaşa Örneği

Öz

Toplumlar ve toplum içerisinde yaşayan bireyler yaşadıkları süreç içerisinde kimi zaman tercihen kimi zamana ise isteği dışında yaşadığı alanı terk etmek ve yeni yaşam alanlarında yaşamak durumunda kalmıştır. Toplumlar ve bireyler zaman içerisinde değişimine uğramaktadır. Günün şartları ve ihtiyaçları içerisinde ve gelişen teknoloji nedeniyle kullanılan ekipmanlar ve hayat tarzlarında değişiklikler ortaya çıkmaktadır. Bu durum yaşanılan mekanlara da doğrudan yansımakta ve değişim kaçınılmaz olmaktadır. Bu durum kişilerin ilgili alana ve kültüre uyum sağlaması durumunu ortaya çıkarmak ile aynı zamanda ilgili mekânında yeni gelenlere uyum sağlaması gerçeğini ortaya koymuştur. Anadolu coğrafyası binlerce yıllık tarihi ve kadim medeniyetlere ev sahipliği yapması nedeniyle bu durum bile tarihsel süreç içerisinde birçok kez karşılaşmıştır. İlgili çalışma bu kapsamda Anadolu’nun önemli tarihi ve turistik mekanlarından birisi olan Kapadokya bölgesinde bulunan Sinasos/Mustafapaşa bölgesinin göç ve nüfus hareketleri neticesinde mimari anlamda ortaya çıkan değişimini ve bu durumun mimari yapı üzerine etkilerini ortaya koymayı amaçlamıştır. Yapılan çalışma neticesinde zorunlu göç ve nüfus hareketleri genellikle bölgelerin geleneksel kimliklerinde değişiklikler ortaya ve koymakta ve belki karar alıcılar tarafından bu istenmektedir. Her ne kadar bu değişiklik durumu ortaya çıkıyor olsa da kültürlerin zaman içerisinde birbirleri ile olan kaynaşmaları ve benzeşmeleri nedeniyle yapısal ve mimari değişim kökten bir değişim olmuyor ve doğal benzerlikler ve devamlılıklar ortaya koymaya devam ediyor.

Anahtar Kelimeler

• Göç
• Zorunlu Göç
• Mimari
• Siyaset Bilimi
• Türk Siyasi Hayatı.

In Light of Political Developments, The Impact of Population and Migration Movements on Architectural Structures: The Case of Sinasos/Mustafapaşa

Öz

Individuals living in societies and societies have been forced to leave their territory and live in new areas of life, sometimes, preferably for some time, unwillingly. Societies and individuals change over time. There are changes in the conditions and needs of the day, as well as in the equipment and lifestyles used as a result of evolving technology. This is a direct reflection of where things are happening, and change is inevitable. This revealed the fact that people adapted to the area and culture concerned, but also to newcomers in the area concerned. The Anatolian geography has been home to ancient civilizations for thousands of years, and this has happened many times in history. In this context, the study was aimed at highlighting the architectural change in the region of Sinasos/Mustafapaşa, one of the important historical and tourist sites of Anatolia, as a result of migration and population movements, and the effects of this situation on the architecture. As a result of this work, forced migration and population movements often bring about changes in the traditional identities of the regions, and this is what decision-makers are asking for. Although this change is occurring, because of the combinations and similarities of cultures over time, structural and architectural change is not a radical change, and continues to create natural similarities and continuities.

Anahtar Kelimeler

• Migration
• Forced Migration
• Architecture
• Political Science
• Turkish Political Life.

Kaynakça

1. Affairs, M. o. (2024). Lausanne Peace Treaty. https://www.mfa.gov.tr/lausanne-peace-treaty-part-i_-political-clauses.en.mfa adresinden alındı
2. Akman, S. (1985). The preservation and rehabilitation project of "Yeni Mahalle", Mustafapaşa. Ankara.
3. Ardıç Yeşil, Ş. (2015). Kapadokya Yemek Kültürü ve Mustafapaşa Beldesi (Sinasos) Örneği. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, s. 12-19.
4. Arel, A. (1982). Osmanlı Konut Geleneğinde Tarihsel Sorunlar. İzmir: EÜ Güzel Sanatları.
5. Arı, K. (2003). Büyük Mübadele, Türkiye'ye Zorunlu Göç (1923-1925). İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları.
6. Berk, Ö. (1990). Ev Pansiyonlarında Standart Oda Üretimi Araştırması ve Mustafapaşa (Sinasos) Örneği. İstanbul: İstanbul Teknik Üniversitesi.
7. Bıyıklıoğlu, T. (1987). Trakya'da Milli Mücadele I. Cilt. Ankara: Türk Tarih Kurumu.
8. Bozdağlıoğlu, Y. (2014, Ocak). Türk-Yunan Nufüs Mübadelesi ve Sonuçları. TSA Özel Sayı , s. 9-32.

9. Çimen, H. (2023). Göç Hareketlerinin Kentsel Mekan Üzerine Etkisi. Kapadokya Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim, Öğretim ve Araştırma Enstitüsü, Kent, Çevre ve Yerel Yönetimler Anabilim Dalı.
10. Demirkol, F. (2023). Türkiye'de Siyasi Fikir Hareketleri. Ankara: Nobel Bilimsel Eserler.
11. Demirkol, R. S. (2016). Sinasos'daki konutlarda işlev ve mekan ilişkisi. Beykent Üniversitesi.
12. Eldem, S. H. (1954). Türk Evi Plan Tipleri. İstanbul: Pulhan Matbaası.
13. Emgili, F. (2017). Türk-Yunan Nüfus Mübadelesi Hakkındaki Araştırmalara Bir Bakış. Atatürk ve Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Dergisi, s. 29-54.
14. Fidan, G. M. (2023). 1923 Nüfus Mübadelesinde Göç Psikolojisinin Kültürel Yansımaları: NEA Sinasos Örneği. Kapadokya Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim, Öğretim ve Araştırma Enstitüsü, Kültürel Çalışmalar Anabilim Dalı.
15. Güner, Z. (2007). Türkiye-Yunanistan Nüfus Mübadelesinde Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin İskân Politikası. Uluslararası Asya ve Kuzey Afrika Çalışmaları Kongresi ICENAS, (s. 1453-1466).
16. IOM, U. (2009). Göç Terimleri Sözlüğü. Cenevre: Uluslararası Göç Örgütü.
17. İdaresi, G. (2024). Göç Terimler Sözlüğü. www.goc.gov.tr: https://www.goc.gov.tr/kurumlar/goc.gov.tr/files/goc_terimleri_sozlugu(1).pdf adresinden alındı
18. Karataş, A. İ. (2007). Bursa’daki Uygulamalar Işığında Osmanlı Devleti’nde Gayrimüslimlerin Meskenleriyle İlgili Düzenlemeler. Uludağ Üniversitesi İlahiyet Fakültesi Dergisi, s. 123-154.
19. Özkan, K. (2020). İmparatorluktan Ulus-Devlete Geçişte Göçlerin Rolü (1918-1923). Eskişehir: Anadolu Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Tarih Anabilim Dalı.
20. Pekak, M. S. (2009). Osmanlı İmparatorluğu Döneminde Gayrimüslim Vatandaşların İmar Faaliyetleri ve Mustafapaşa (Sinasos). Bilig, s. 171-204.
21. Ulubay, S., & Önal, F. (2021). Mübadele Sürecinin Yer(leşim) Kurma Pratiği: Sinasos (Mustafapaşa) - Nea Sinasos. Mimarlık 422, s. 70-76.
22. Yıldırım Gönül, B., & Demirkol, R. S. (2019). Sinasos/Mustafapaşa Konutlarında Bozulmalar. Türk İslâm Medeniyeti Akademik Araştırmalar Dergisi, s. 371-386.
23. Yıldırım, Z. Ö. (2003, Şubat). Sinasos Yöresel Mimarisi ve 19. yy Batılılaşma Hareketlerinin Konut Mimarisine Etkileri. İstanbul: İstanbul Teknik Üniversitesi Fen Bilimler Enstitüsü.