Gençlerin Sportif Faaliyetlerine Etki Eden Kentsel Etmenler: Ayazağa'da Sosyolojik Bir Araştırma

Yıl 2025, Cilt: 5 Sayı: 2, 116 - 136, 31.12.2025

Ali Mert Karakoyun , Ferhat Değer

https://doi.org/10.58620/fbujoss.1576463

Öz

Araştırmanın temel inceleme konusu Ayazağa bölgesinde ikamet eden genç yetişkin bireylerin sportif
faaliyetlere olan katılımı, erişimi ve spor alanlarının kent sakinleri için ne anlam ifade ettiği gibi
birçok etmenin kent ölçeğinde ele alınarak ortaya çıkarmaktır. Araştırma kapsamında Ayazağa’da
ikamet eden genç yetişkin olarak kabul edilen bireyler ile derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Spor
alanlarının kentteki işlevi, özel ve kamusal kurumların spor alanındaki kentte yapmış oldukları
eylemler gibi birçok etmene araştırmada değinilmiştir. Araştırmanın kuramsal çerçevesi
oluşturulurken spor ve kent sosyolojisi literatüründen faydalanılmıştır. Aynı zamanda araştırmanın
ana kuramsal çerçevesi Bourdieu’nun “Habitus” kuramına dayandırılmıştır. Bu araştırma neticesinde
spor-kent, kent-birey, spor-birey etkileşimi ortaya koymaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Spor , Kent , Spor Alanı

Urban Factors Affecting Youth's Sportive Activities: A Sociological Research in Ayazağa

Öz

The main subject of the research is to reveal many factors such as the participation and access of
young adult individuals residing in the Ayazağa region to sports activities and what the meaning of
sports areas for the residents of the city is by considering them at the urban scale. Within the scope of
the research, in-depth interviews were conducted with individuals accepted as young adults residing
in Ayazağa. Many factors such as the function of sports fields in the city and the actions of private
and public institutions in the city in the field of sports were mentioned in the research. While creating
the theoretical framework of the research, the literature of sports and urban sociology was used. At the
same time, the main theoretical framework of the research is based on Bourdieu's "Habitus" theory.
As a result of this research, it was tried to reveal the interaction of sport-city, city-individual, sportindividual.

Anahtar Kelimeler

Sports , City , Sports Field

Kaynakça

• Afacan, E. Bal, H. Gümüşdağ, H. & Çobanoğlu, G. (2015). Sosyolojik Açıdan Futbol ve Profesyonellik. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7 (2), s. 525- 542.
• Aksu, A. (2012). Stadyumlar: Kentsel Bağlamda Spor Eksenli Dönüşüm Öğeleri. Mimarlık 364.
• Akşit, B. (1998). İçgöçlerin Nesnel ve Öznel Toplumsal Tarihi Üzerine Gözlemler: Köy Tarafından Bir Bakış. Türkiye’de İçgöç, Bolu-Gerede, 6-8 Haziran 1997, Tarih Vakfı Yayını, İstanbul, s.25.
• Altıntaş, S. (2016). Kültürel Etkinlikler Aktörü Olarak Yeni Orta Sınıf ve Soylulaştırma İlişkisi Üzerine Bir Tartışma. Sosyoloji Konferansları 2016-2.
• Balinan, R. (2020). İkinci Yer Mücadelesi Olarak: Habitus. Mardin Artuklu Üniversitesi,Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Felsefe Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi.
• Birol, S.Ş. Aydın, E. & Karaküçük, S. (2018). Gençlik Hizmetleri ve Spor İl Müdürlüğü Çalışanlarının Kent Merkezlerinde Halka Sunulan Sportif Rekreasyon Tesis ve Hizmetlerin Belirlenmesine İlişkin Görüş ve Önerileri. Gazi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi (Gazi Journal of Physical Education and Sport Sciences) 23(4), 253.
• Bourdieu, P. (2019). Sosyoloji Meseleleri. Heretik Yayınları. 4. Baskı, Ankara.
• Boylak, H.M. & Taş, B. (2021). Kentleşmede İşlevsel Yaklaşım ve Aksaray Kenti. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12 (1) , 120-140.
• Bozkurt, V. (2014). Değişen Dünyada Sosyoloji Temeller Kavramlar Kuramlar. 10. Baskı, Ekin Basın Yayım Dağıtım, Bursa
• Bozlu, B. (2020). Pierre Bourdieu Sosyolojisi ve Spor Alanının İnşası. Sosyolojik Bağlam Dergisi. 1 (1). 13-26.
• Bulgu, N. (2015). Spor Belleğine Toplumsal Muhafazakar Diyebilir Miyiz? Oyunun Ötesinde Spor Sosyolojisi Çalışmaları, NotaBene Yayınları, Ankara.
• Capoeria Türkiye. Capoeria. Erişim: 26.02.2022 http://www.capoeiraturkiye.com/capoeira/
• Coştu, Y. (2009). Toplumsallaşma Kavramı Üzerine Sosyolojik Bir Değerlendirme. Din Bilimleri Akademik Araştırma Dergisi, 9(3).
• Çoban, F. (2016). “Kentsel Mekanını Dikey Örgütlenişi: Gökdelenler”. Toplumsal Analiz Ekseninde Kent Fragmanları, Phoenix Yayınevi, Ankara.
• Dever, A. (2014). Sosyolojik Bir Teori Olarak Dramatürjik Teorinin Futbola Uygulanması. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi. 7 (32).
• Edwards, Peggy ve Tsouros, Agis. (2006). Kentsel Ortamlarda fiziksel Aktiviteyi ve Aktif Yaşamı Teşvik Etmek: Yerel Yönetimlerin Rolü. Dünya Sağlık Örgütü. Av rupa Bölge Ofisi Ertürk, H. (1997). Kent Ekonomisi. Ekin Kitabevi, Bursa Giddens, A. (2000). Sosyoloji. Kırmızı Yayınları.
• Gill, D.L. Gross J.B. & Huddleston, S. (1983). Participation Motivation in Youth Sports. International Journal of Sport Psychol, 14, 1-14.
• Gökulu, G. (2019). Sembolik Etkileşimci Teorinin Gündelik Yaşam Sosyolojisine Katkıları. Ekev Akademi Dergisi. 23 (80).
• Güvenç, B. (2015). Kültürün ABC’si. 7. Baskı, YKY Yayınları, İstanbul.
• Gül, A. & Küçük, V. (2001). Kentsel Açık Alanlar ve Isparta Kenti Örneğinde İrdelenmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi A(2).
• Karaçar, E. Paslı, M.M. (2014). Turizm ve Otel İşletmeciliği Programı Öğrencilerinin Rekreasyonel Eğilimleri ve Rekreasyonel Etkinliklere Katılımına Engel Olan Faktörler, Turizm Akademik Dergisi, 1 (1), 29-38.
• Karakoyun, A. M. (2022). Gençlerin Sportif Faaliyetlerine Etki Eden Kentsel Etmenler: Ayazağa’da Sosyolojik Bir Araştırma. Yüksek Lisans Tezi. Maltepe Üniversitesi.
• Kargılaroğlu, Ş. (2019). Rekreasyon Faaliyetlerinin Destinasyon Markalaşmasına Etkisi. Spor ve Rekreasyon Araştırmaları Kitabı 2, Çizgi Kitabevi, E-kitap.
• Kılıç, M. (2015). Dramatürjik Teori Ekseninde Spor. Sosyoloji Araştırmaları Dergisi. 18 (1).
• Kırmızıoğlu, P.G., Çeviker, A. (2017). Sportı̇f Rekreasyon Kavramına Antropolojı̇k Bı̇r Bakış. Journal of Scial and Humanities Sciences Researche. 4(12).
• Kurt, A. (2012). Anadolu’dan İstanbul’a Göç ve Kente Tutunma Sürecinde Göçmenler İçin “Kahvehaneler”in Önemini 1950 Sonrası Türk Romanı’ndan Okuma, DPUSS, 32 (11).
• Layder, D. (2019). Sosyal Teoriye Giriş. Küre Yayınları, 5. Baskı, İstanbul.
• Lefebvre H. (2017). Kentsel Devrim. Sel Yayıncılık. 5. Baskı, İstanbul.
• Lüschen, G. & Weis, K. (1976). Die Soziologie des Sports, Darmstadt und Neuwied Yayımları, Ankara-1993
• Menevşe, M. (2020). Spor Endüstrilerinde Spora Katılımın (Talebin) Temel Belirleyicileri: Tekirdağ İli Saha Araştırması. Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İktisat Anabilim Dalı Doktora Tezi.
• Munch, R. & Smelser, N. (1987). Relating the micro and macro. J. Alexander, B. Giesen, R. Munch and J. Smelser (ed.), Micro and Macro Link, Berkeley: University of California Press.
• Neuman, W.L. (2012). Toplumsal Araştırma Yöntemleri: Nicel ve Nitel Yaklaşımlar.
• Omak, A. (2021). Akdeniz Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Yerel Kalkınmada Spor Tesisleri (Hesemak Kayak Tesisi Örneği). Spor Yöneticiliği Yüksek Lisans Tezi.
• Önkal, G. (2016). “Kentlilik ve Kentsizlik”. Toplumsal Analiz Ekseninde Kent Fragmanları, Phoenix Yayınevi, Ankara.
• Özsoy, S.İ. (1982). Ayazağa Köyü ve Çevresindeki Araziden Faydalanma. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Beşeri ve İktisadi Coğrafya Mezuniyet Tezi.
• Roger, A. G. & Raoul, K. R. (2010) Cours d’Initiation a la Méthodologie de Recache, Ecole Pratique de la Chambre de Commerce et d’Industrie, Abidjan
• Ritzer. G. Stepnisky (2013). Çağdaş Sosyoloji Kuramları ve Klasik Kökleri, De Ki Yayın, İstanbul.
• Salman, M. N. (1992). Gençlik ve Spor Müdürlüğü’ne Ait Spor Salonu Yatırım Projelerinin Ekonomik Açıdan Değerlendirilmesi, Mevcut Durumun Tespiti. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Marmara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
• Sarıkoca, E. (2020). Spor ve Sosyoloji Bir Yaklaşım Denemesi. Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, (64), 261-270.
• Sayman, F. & Karbeyaz, G. (2018). Kağıthane’nin İstilası. Aura İstanbul- 2018 Güz Programı. Sarıyer Belediyesi (2020). Stratejik Plan 2020.
• Saydam, Ç. (2019). Kentsel Gelişmelerde Sporub Değişen Rolü: İstanbul’un Spor Coğrafyası. Mimar Sinan Üniversitesi Şehir ve Belediye Planlama Anabilim Dalı Şehircilik Programı Doktora Tezi.
• Selo, K. & Erdönmez, M.E. (2018). Spor Mekanı Olarak Stadyum’un Gelişimi Kent Akademisi, 11 36(4) 559-/574
• Solmaz, B. & Aydın, BO. (2012). Popüler Kültür ve Spor Merkezlerine Yönelik Bir Araştırma. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 1 (4).
• Şahin, M. Y., & Tunçkol, H. M. (2010). İşçi hareketlerinin futbolun tarihsel gelişim sürecine etkisi. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 1, 219-236.
• Şen, Y. D. D. B. (2012). Metropol kent merkezlerinde çöküntüleşme eğilimleri: İstanbul Eminönü-Süleymaniye bölgesi örneği. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 17(2), 293-323.
• Talimciler, A. (2005). Türkiye’de Futbol ve İdeoloji İlişkisi. Medyadaki Futbol Söylemi Üzerine Bir İnceleme. Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyoloji Ana Bilim Dalı Doktora Tezi.
• Talimciler A. (2018). Sporun Sosyolojisi Sosyolojinin Sporu. Bağlam Yayıncılık, 3. Baskı İstanbul. Tınaz, C. (2018). Türkiye’de 11-16 Yaş Arası Çocuk ve Gençlerin Spora Katılım Sürecinde Karşılaştıkları Engellerin İncelenmesi. Spor Yönetimi Yüksek Lisans Tezi. Bahçeşehir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Topal, A.K. (2004). Kavramsal Olarak Kent Nedir ve Türkiye’de Kent Neresidir? Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6 (1)
• Uçar, A. & Şemşit, S. (2019). Avrupa Kentsel Şartı Bağlamında Türkiye’deki Spor ve Rekreasyon Politikalarının Analizi. Şehir ve Şehir Yönetimi. Nobel Akademik Yayıncılık. 1. Baskı Ulusal Gençlik ve Spor Politikası Belgesi. (2013). Gençlik ve Spor Bakanlığı. Erişim: 03.05.2022 https://gsb.gov.tr/dosyalar/mevzuatlar/ulusal_genclik_ve_spor_politikasi.pdf
• Usta, A. (2012). Bilimsel Araştırmalarda Yapısal Etmenler ve Evreler. İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, İdari Bilimler 1(1).
• Ünlü, S. (2016). “Bir Kentsel Mekan Analizi: Stüdyo Daireler”. Toplumsal Analiz Ekseninde Kent Fragmanları, Phoenix Yayınevi, Ankara.
• Yazar, E. Önkal, G. (2019). Farklılaşma ve Ayrışmanın Sosyolojisi: Tarihselliği Açısından “Kent Deneyimi”. Ufuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8 (16).
• Yetim, A. (2000). Sporun Sosyal Görünümü, Gazi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 5 (1)
• Yetim, A. (2008). Sosyoloji ve Spor. Ankara: Bilge Ofset
• Yıldırım, M. (2017). Üniversite takımlarında mücadele eden sporcuların spora katılım motivasyonlarına etki eden faktörlerin belirlenmesi (Eskişehir Osmangazi Üniversitesi örneği). Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 18(1), 41-51.
• Yılmaz, O.K. (2019). Küresel Kentler ve Türkiye Kentlerinin Küresel Kentler Arasındaki Konumları. Sutad. (47).
• Yılmaz, N. (2004). Farklılaştıran ve ayrıştıran bir mekanizma olarak kentleşme. Sosyal Siyaset Konferansları Dergisi, (48).