Ekolojik Ayak İzi ve Küreselleşme Etkileşimi: Türkiye için Ekonometik Bir Analiz
Öz
Bu çalışmada küreselleşme ve ekolojik ayak izi ilişkisi Türkiye için, Augmented ARDL ve Hacker Hatemi J (2006) nedensellik analizi kullanılarak 1990-2021 dönemi veri seti kapsamında incelenmiştir. Bu doğrultuda öncelikle serilerin durağanlık mertebeleri belirlenmiştir. Değişkenler arasındaki uzun dönemli ilişkinin varlığı Augmented ARDL analizi ile incelenmiş ve değişkenler arasında uzun dönemli pozitif bir ilişkinin varlığı tespit edilmiştir. Katsayı tahmin sonuçları değerlendirildiğinde küreselleşme endeksinde meydana gelen artışlar ekolojik ayak izini artırmaktadır. Nedensellik analizi sonucunda ise küreselleşme endeksinden ekolojik ayak izine doğru tek yönlü bir nedensellik ilişkisinin varlığı belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akın, F. (2024). D-8 Ülkelerinde İhracat Çeşitliliği, Ekonomik Büyüme ve Ekolojik Ayak İzi İlişkisi: Ampirik Bir Analiz, Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (37), 384-405.
- Akın, F. & Şen, A. (2024). Ekolojik Ayak İzi İle OECD Ülkelerine Yönelik Çevresel Kuznets Eğrisinin Araştırılması. İnönü Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, (INIJOSS), 13(2), 307-333.
- Alper, A. E., Alper, F. O., Ozayturk, G., & Mike, F. (2022). Testing the Long-Run Impact of Economic Growth, Energy Consumption, and Globalization on Ecological Footprint: New Evidence from Fourier Bootstrap ARDL and Fourier Bootstrap Toda–Yamamoto Test Results, Environmental Science and Pollution Research, 1-16. Apergis, N. & Payne, E., 2010. The Emissions, Energy Consumption, and Growth Nexus: Evidence From the Commonwealth of Independent States, Energy Policy, 38,650–655.
- Ateş, H., & Şen, A. (2024). 2008 Küresel Finansal Krizinin Türkiye Dış Ticaretine Etkileri Üzerine Bir İnceleme. Uluslararası Ticaret ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 8(1), 1-25. https://doi.org/10.30711/utead.1468795 Borucke, M., Moore, D., Cranston, G., Gracey, K., Iha, K., Larson, J.,Lazarus, E., Carlos J. Morales, Wackernagel, M. & Galli., A.(2013). Accounting For Demand And Supply Of The Biosphere’s Regenerative Capacity: The National Footprint Accounts’ Underlying Methodology And Framework, Ecological Indicatiors, 518-533.
- Daştan, M. (2024). Enerji Güvenliği ve Jeopolitik Riskin Türkiye'nin Çevre Kalitesi Üzerindeki Rolü: Yeni Nesil Fourier Terimli Genişletilmiş ARDL Modelinden Kanıtlar. Uluslararası Ekonomi, İşletme Ve Politika Dergisi, 8(2), 262-284.
- Dickey, D. A. & Fuller, W. A. (1979). Distribution of the Estimators for Autoregressive Time Series with A Unit Root. Journal of The American Statistical Association, 74(366a), 427-431.
- Du, J., Rasool, Y. & Kashif, U. (2025).Asymmetric Impacts of Environmental Policy, Financial, and Trade Globalization on Ecological Footprints: Insights From G9 Industrial Nations, Sustainability, 17, 1568. https://Doi.Org/10.3390/ Su17041568
- Duman, E. (2023). Seçilmiş Ekonomik Değişkenlerin Ekolojik Ayak İzine Etkisinin Analizi: BRICS-T Ülkeleri Örneği. Sosyoekonomi, 31(58), 277-288.
- Ehigiamusoe, K. U., Shahbaz, M., & Vo, X. V. (2023). How Does Globalization İnfluence The İmpact Of Tourism On Carbon Emissions And Ecological Footprint? Evidence From African Countries. Journal Of Travel Research, 62(5), 1010-1032.
- Figge, L., Oebeles, K. & Offermans, A. (2017). The Effects Of Globalization On Ecological Footprints: an Emprical Analysis. Environment, Development And Sustainability: A Multidisciplinary Approach To The Theory And Practice Of Sustainable Development, 19(3), 863-876.