Sekiz Ülke Politikasında Sporun Performanstan Toplumsal Refaha Evriminde Sosyolojik Analiz

Yıl 2025, Cilt: 5 Sayı: 2, 3 - 13, 30.12.2025

Mustafa Narin

Öz

Bu çalışma, 21. yüzyılın başından itibaren sporun devlet politikalarındaki konumunda yaşanan dönüşümü incelemektedir. Geleneksel olarak rekabet ve performans odaklı bir faaliyet alanı olarak görülen sporun, güncel kalkınma anlayışında halk sağlığı, toplumsal uyum ve sürdürülebilir kalkınma hedefleriyle ilişkilendirilen çok boyutlu bir sosyal politika aracına dönüştüğü görülmektedir. Araştırma kapsamında ABD, Çin, Almanya, İngiltere, Fransa, İtalya, İspanya ve Türkiye’nin güncel kalkınma planları ve ulusal strateji belgeleri, nitel araştırma yöntemlerinden belge analizi tekniği kullanılarak karşılaştırmalı biçimde değerlendirilmiştir. Veriler, Yapısal-Fonksiyonalizm, Çatışma Kuramı, Sembolik Etkileşimcilik, Yapılaşma Kuramı ve Yeni Kurumsalcılık çerçevesinde tümdengelimsel tematik analize tabi tutulmuştur. Bulgular, farklı toplumsal, siyasal ve ekonomik yapılara sahip ülkelerde sporun kamusal hizmet niteliğinin benzer biçimde güçlendiğini göstermektedir. Sporun artık yalnızca fiziksel performansa dayalı bir alan değil toplum sağlığını geliştirme, sosyal eşitsizlikleri azaltma, riskleri yönetme ve toplumsal kimliği destekleme süreçlerinde etkili bir politika aracı olarak konumlandığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak çalışma, sporun modern devlet stratejilerinde toplumsal refahı artırmayı ve sürdürülebilir sosyal gelişimi desteklemeyi amaçlayan bütüncül bir kamu politikası bileşeni haline geldiğini ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Politika , sürdürülebilirlik , kalkınma , refah

Etik Beyan

Bu çalışma yöntemi itibariyle etik kurul onayı gerektirmemektedir.

Kaynakça

• Bowen, G. A. (2009). Document analysis as a qualitative research method. Qualitative Research Journal, 9(2), 27–40. https://doi.org/10.3316/qrj0902027
• Brady, H. E., & Collier, D. (2010). Rethinking social inquiry: Diverse tools, shared standards. Rowman & Littlefield.
• Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77–101. https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa
• Bundesregierung. (2020). Bewegungsoffensive: Aktionsprogramm für mehr Bewegung und Gesundheit in Deutschland. Berlin.
• Coakley, J. (2021). Sports in Society: Issues and Controversies. McGraw-Hill Education.
• CONI. (2019). Piano Nazionale dello Sport. Roma.
• DiMaggio, P. J., & Powell, W. W. (1983). "The Iron Cage Revisited: Institutional Isomorphism and Collective Rationality in Organizational Fields". American Sociological Review, 48(2), 147-160. https://doi.org/10.2307/2095101
• European Commission. (2021).
• EU Work Plan for Sport (2021-2024). Brussels.
• Fereday, J., & Muir-Cochrane, E. (2006). Demonstrating rigor using thematic analysis: A hybrid approach of inductive and deductive coding. International Journal of Qualitative Methods, 5(1), 80–92. https://doi.org/10.1177/160940690600500107
• Giddens, A. (1991). Modernity and Self-Identity: Self and Society in the Late Modern Age. Stanford University Press.
• Giulianotti, R. (2015). Sport: A Critical Sociology. Polity.
• Ministerio de Cultura y Deporte. (2020). Estrategia del Deporte Español 2020–2030.
• OECD. (2020). Local Development and Job Creation: The Social Impact of Sport. Paris: OECD Publishing.
• Palinkas, L. A., Horwitz, S. M., Green, C. A., Wisdom, J. P., Duan, N., & Hoagwood, K. (2015). Purposeful sampling for qualitative data collection and analysis in mixed method implementation research. Administration and Policy in Mental Health and Mental Health Services Research, 42(5), 533–544. https://doi.org/10.1007/s10488-013-0528-y
• Schwandt, T. A. (2014). The Sage dictionary of qualitative inquiry (4th ed.). Sage.
• Scott, J. (1990). A matter of record: Documentary sources in social research. Polity Press.
• State Council of China. (2016). “Healthy China 2030” Planning Outline. Beijing.
• Strateji ve Bütçe Başkanlığı. (2023). On İkinci Kalkınma Planı (2024–2028).
• UK Government. (2015). Sporting Future: A New Strategy for an Active Nation. London: Cabinet Office.
• UNDP. (2022). Human Development Report 2021/2022: Uncertain Times, Unsettled Lives. New York.
• UNESCO. (2017). Kazan Action Plan (MINEPS VI). Paris: UNESCO.
• US Department of Health and Human Services. (2018). Physical Activity Guidelines for Americans (2nd edition). Washington, DC.
• US Department of Health and Human Services. (2021). Physical Activity Guidelines for Americans (2nd ed.).
• WHO. (2018). Global Action Plan on Physical Activity 2018–2030: More Active People for a Healthier World. Geneva.
• WHO. (2022). Global Status Report on Physical Activity 2022. Geneva.
• Yin, R. K. (2014). Case study research: Design and methods (5th ed.). Sage