Araştırma Makalesi

Türkiye Kadın Futbol Liglerinde Bağıl Yaş Etkisi: Lig Düzeylerine Göre Karşılaştırma

Cilt: 6 22 Ekim 2026
PDF İndir
TR EN

Türkiye Kadın Futbol Liglerinde Bağıl Yaş Etkisi: Lig Düzeylerine Göre Karşılaştırma

Öz

Bu araştırma, 2023-2024 sezonunda Türkiye Kadınlar Süper Lig, Kadınlar 1. Lig ve Kadınlar 2. Ligde yer alan takımların kadro planlaması içerisinde bağıl yaş etkisinin (BYE) varlığını ve bu etkinin lig düzeylerine göre dağılımını incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın örneklemini, 2023-2024 sezonu boyunca ilgili liglerde en az bir defa müsabaka listesinde yer alan toplam 1,126 kadın futbolcu oluşturmaktadır. Bu sporcuların lig düzeylerine göre dağılımı; Kadınlar Süper Lig’de 305 (%27,1), Kadınlar 1. Lig’de 292 (%25,9) ve Kadınlar 2. Ligde 529 (%47,0) şeklindedir. Araştırma, betimsel tarama modelinde tasarlanmıştır. Veriler, Türkiye Futbol Federasyonu (TFF) resmi web sitesi ve Futbolcu Bilgi Bankası üzerinden toplanmıştır. Sporcuların doğum tarihleri; Q1 (Ocak–Mart), Q2 (Nisan–Haziran), Q3 (Temmuz–Eylül) ve Q4 (Ekim–Aralık) olmak üzere dört çeyreklik dilimde sınıflandırılmıştır. İstatistiksel analizlerde verilerin tanımlayıcı özelliklerinin yanı sıra Pearson ki-kare bağımsızlık testi, Cramer’s V etki büyüklüğü ve Q4 referans kategorisine göre Odds Ratio (OR) ile %95 güven aralığı hesaplamaları yapılmıştır. Analizler Jamovi (Version 2.4) yazılımı ile gerçekleştirilmiştir. Toplam örneklemde sporcuların doğum çeyreği dağılımı; Q1 %25,4, Q2 %26,8, Q3 %25,9 ve Q4 %21,8 olarak belirlenmiştir. Yapılan analizler sonucunda, incelenen hiçbir lig düzeyinde doğum çeyrekleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmamıştır (Süper Lig: p=0,85; 1. Lig: p=0,18; 2. Lig: p=0,32). Odds Ratio sonuçlarına göre, Q1 doğumlu oyuncuların temsil edilme olasılığı Q4 doğumlulara kıyasla Süper Lig’de %8, 1. Lig’de %18 ve 2. Lig’de %24 daha yüksek bulunmuş olsa da, güven aralıklarının 1 değerini kapsaması bu farkların istatistiksel olarak anlamsız olduğunu göstermiştir. Araştırma sonucunda, Türkiye Kadın Futbol Liglerinin (Süper Lig, 1. Lig ve 2. Lig) kadro yapılanmalarında doğum çeyreğine bağlı belirgin bir bağıl yaş etkisinin bulunmadığı tespit edilmiştir. Bu bulgu, Türkiye'deki kadın futbolu ekosisteminde oyuncu seçimi ve takım kadrolarının oluşturulması süreçlerinde bağıl yaşın belirleyici bir faktör olmadığını göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Kadın Futbolu, Bağıl Yaş Etkisi, Lig Düzeyi, Yetenek Seçimi

Etik Beyan

Araştırma kapsamında Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi Girişimsel Olmayan Klinik Araştırmalar Etik Kurulu’ndan etik kurul onayı alınmıştır (Toplantı Sayısı: 12, Karar Sayısı: 29, Toplantı Tarihi: 11.12.2025).

Kaynakça

  1. Andrew, M., Finnegan, L., Datson, N., & Dugdale, J. H. (2022). Men are from quartile one, women are from? Relative age effect in European soccer and the influence of age, success, and playing status. Children, 9(11), 1747. https://doi.org/10.3390/children9111747
  2. Arslan, Y., Köklü, Y., Alemdaroğlu, U., & Gökçe, H. (2020). The relative age effect in Turkish professional soccer. European Journal of Human Movement, 44, 19-33. https://doi.org/10.21134/eurjhm.2020.44.560
  3. Augste, C., & Lames, M. (2011). The relative age effect and success in German elite U-17 soccer teams. Journal of Sports Sciences, 29(9), 983–987. https://doi.org/10.1080/02640414.2011.574719
  4. Barreira, J., Bueno, B., & Chiminazzo, J. G. C. (2021). Relative age effect and age of peak performance: An analysis of women's football players in the Olympic games (1996-2016). Motriz: Revista de Educação Física, 27, e1021006921. https://doi.org/10.1590/s1980-65742021006921
  5. Bayarslan, B., Özsoy, D., & Dokuzoğlu, G. (2023). Relative age effect in Turkish women football. The Online Journal of Recreation and Sports (TOJRAS), 12(4), 596–602. https://doi.org/10.22282/tojras.1324079
  6. Bilgiç, M. & Işın, A. (2023). Investigation of relative age effect in female soccer: born to play? Spor Bilimleri Dergisi, 34(2), 88-97. https://doi.org/10.17644/sbd.1227529
  7. Çevik, A., &  Bayarslan, B. (2023). Kadın futbolcuların göreceli yaş etkisinin belirlenmesi: 2022-2023 sezonu Türkiye Turkcell Kadın Futbol Süper Ligi play-off grubu örneği. Ulusal Kinesyoloji Dergisi, 4(1), 9-16. https://doi.org/10.5281/zenodo.8000338
  8. Çetindemir, A., Can, İbrahim., Atlı, A., Cihan, H., Kaya, S., Tuncel, O., & Subak, G. E. (2025). Elit Türk kadın futbolcularda bazı performans parametrelerinin incelenmesi. Anatolia Sport Research, 6(3), 126–136. https://www.anatoliasr.org/index.php/asr/article/view/172
  9. Dixon, J., Horton, S., Chittle, L., &  Baker, J. (Eds.). (2020). Relative Age Effects in Sport: International Perspectives (1st ed.). Routledge. https://doi.org/10.4324/9781003030737
  10. Figueiredo, P., Seabra, A., Brito, M., Galvão, M., & Brito, J. (2021). Are soccer and futsal affected by the relative age effect? The Portuguese football association case. Frontiers in Psychology, 12, 679476. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2021.679476

Kaynak Göster

APA
Işıkdemir, E., & Aksu, A. (2026). Türkiye Kadın Futbol Liglerinde Bağıl Yaş Etkisi: Lig Düzeylerine Göre Karşılaştırma. Fenerbahçe Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 6. https://izlik.org/JA28MC83JK
AMA
1.Işıkdemir E, Aksu A. Türkiye Kadın Futbol Liglerinde Bağıl Yaş Etkisi: Lig Düzeylerine Göre Karşılaştırma. Fenerbahçe Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi. 2026;6. https://izlik.org/JA28MC83JK
Chicago
Işıkdemir, Erhan, ve Ayşe Aksu. 2026. “Türkiye Kadın Futbol Liglerinde Bağıl Yaş Etkisi: Lig Düzeylerine Göre Karşılaştırma”. Fenerbahçe Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi 6 (Ekim). https://izlik.org/JA28MC83JK.
EndNote
Işıkdemir E, Aksu A (01 Ekim 2026) Türkiye Kadın Futbol Liglerinde Bağıl Yaş Etkisi: Lig Düzeylerine Göre Karşılaştırma. Fenerbahçe Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi 6
IEEE
[1]E. Işıkdemir ve A. Aksu, “Türkiye Kadın Futbol Liglerinde Bağıl Yaş Etkisi: Lig Düzeylerine Göre Karşılaştırma”, Fenerbahçe Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, c. 6, Eki. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA28MC83JK
ISNAD
Işıkdemir, Erhan - Aksu, Ayşe. “Türkiye Kadın Futbol Liglerinde Bağıl Yaş Etkisi: Lig Düzeylerine Göre Karşılaştırma”. Fenerbahçe Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi 6 (01 Ekim 2026). https://izlik.org/JA28MC83JK.
JAMA
1.Işıkdemir E, Aksu A. Türkiye Kadın Futbol Liglerinde Bağıl Yaş Etkisi: Lig Düzeylerine Göre Karşılaştırma. Fenerbahçe Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi. 2026;6. Available at https://izlik.org/JA28MC83JK.
MLA
Işıkdemir, Erhan, ve Ayşe Aksu. “Türkiye Kadın Futbol Liglerinde Bağıl Yaş Etkisi: Lig Düzeylerine Göre Karşılaştırma”. Fenerbahçe Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, c. 6, Ekim 2026, https://izlik.org/JA28MC83JK.
Vancouver
1.Erhan Işıkdemir, Ayşe Aksu. Türkiye Kadın Futbol Liglerinde Bağıl Yaş Etkisi: Lig Düzeylerine Göre Karşılaştırma. Fenerbahçe Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi [Internet]. 01 Ekim 2026;6. Erişim adresi: https://izlik.org/JA28MC83JK