Pamuğun Çeşitli Çevre Şartlarında Yanma Durumunun İncelenmesi

Öz

Başta tekstil sektörü olmak üzere birçok sektörde hammadde olarak kullanılan pamuk son derece yanıcıdır. Pamuk lifli bir yapıya sahiptir ve her lifli yapı küçük kıvılcımla yanabilen bir yapıya sahip olup yandıktan sonra zor kontrol altına alınır. Yapılan bu çalışmada farklı ortam şartlarında aynı ağırlıkta farklı hacme sahip pamuk numuneleri yakılmıştır. Yakılan pamuk numunelerinden İstanbul ilinde yapılan deneyler baz alındığında yüzey alanı arttırılmış olan pamuğun yüzey alanı azaltılmış olan pamuğa göre daha uzun sürede yandığı gözlemlenmiştir. Rüzgâr şiddetinin artmasına bağlı olarak yanma hızı artarak yanma süresi kısalmıştır. Adana ilinde yapılan deneylerde ise yüksek sıcaklıklara ve rüzgâr hızının az olmasına paralel olarak yanma süreleri uzun seyretmiştir. Her iki lokasyonda yapılan deneyler incelendiğinde koşullarında %70 ve üzeri nem oranına maruz kalan pamuk numuneleri ele aldığımızda, çapı 12 cm olan pamuk numunesi nem oranının yüksek olması sebebi ile çapı 6 cm olana göre daha kısa sürede sönümlenmiştir. Yanma sonrası yanmayan ürün miktarı yüzey alanı az olana göre daha fazla olduğu gözlemlenmiştir. Yanma olayında nem oranının, hava sıcaklığının, rüzgâr şiddetinin ve hissedilen sıcaklığın büyük etkisi bulunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Pamuk Yangını
• Çevre Şartlarının Yangın Üzerinde Etkisi
• Rüzgâr Hızı ve Pamuk Yangını
• Hava Durumu ve Pamuk Yangını

Examination of Combustion Characteristics of Cotton in Various Environmental Conditions

Öz

Cotton, which is used as a raw material in many sectors, especially in the textile sector, is extremely flammable. Cotton has a fibrous structure and every fibrous structure has a structure that can burn with a small spark and is difficult to control after burning. In this study, cotton samples of the same weight and different volumes were burned in different environmental conditions. When the experiments conducted in Istanbul province were taken as the basis of the burned cotton samples, it was observed that the cotton with an increased surface area burned longer than the cotton with a reduced surface area. The burning speed increased and the burning time shortened due to the increase in wind intensity. In the experiments conducted in Adana province, the burning times were long in parallel with the high temperatures and low wind speed. When the experiments conducted in both locations were examined, when we considered the cotton samples exposed to 70% and above humidity in the conditions, the cotton sample with a diameter of 12 cm extinguished in a shorter time than the one with a diameter of 6 cm due to the high humidity rate. Humidity rate, air temperature, wind intensity and perceived temperature have a great effect on the burning event.

Anahtar Kelimeler

• Cotton Fire
• Effect of Environmental Conditions on Fire
• Wind Speed and Cotton Fire
• Weather and Cotton Fire.

Kaynakça

1. [1] Cevheri C.İ, Şahin M. (2020) Dünya’da ve Türkiye’de Pamuk Üretiminin Tekstil Sektörü Açısından Önemi, Harran Üniversitesi Mühendislik Dergisi, 5(2): 71-81
2. [2] Gülten Güzel (2010) Tekstilde Pamuğun Standardizasyonunun Önemi Üzerine Bir Araştırma Tekstil Mühendisliği Ana Bilim Dali,
3. [3] İstanbul Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Daire Başkanlığı Yangın ve Kazalarla Mücadele Eğitim Kitabı
4. [4] Hakan Serhad Soyhan, Cemil Özkalay, Kadir Can, Onur Mammacıoğlu (2018) Yangın ve Yaşam, Cenevre Fikir Sanat, İstanbul.
5. [5] Yangın Tedbirleri Türkiye Büyük Millet Meclisi Destek Hizmetleri Başkanlığı
6. [6] Xie Q., Lin S. and Huang X., Qu Y. (2020) Smoldering Fire of high – Density Cotton Bale Under Concurrent Wind Fire Technology ,56 2241-2256, Springer Science + Business Media LLC. Part of Springer Nature Manufactured in The United States
7. [7] He M., Ding L., Yu L., Ji J. (2021) Effect of density on the smoldering charecteristics
8. [8] Yanzhao Zhou, Wanfu Liu, Zhaopeng Ni, Lu Wang, Bo Gao (2017) Effects of Different Packing Materials on Cotton Fires, China

9. [9] Cotton Processing Property Risk Consulting Guidelines A Publication of AXA XL Risk Consulting
10. [10] Pamuklu lisanslı Depo Tebliği (12 Nisan 2013) Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Resmî Gazete Sayı: 28616
11. [11] Zhuo. (1986) Open air storage and storage technology of cotton[J], Commercial technology.
12. [12] A. Patlar (2016) Pamuklu Kumaş Üretiminde Yangın Risklerinin Değerlendirilmesi, İş Sağlığı ve Güvenliği Uzmanlık Tezi, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü, Ankara, 2016.
13. [13] İbrahim Utku Başyazıcı VII. Ulusal Tesisat Mühendisliği Kongresi Tekstil üretim ve depo alanlarındaki söndürme sistemleri uygulamaları Syf:505-521
14. [14] 19.12.2007 tarih ve 26735 sayılı Resmî Gazete ’de yayımlanmış olan Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik
15. [15] Wen-hui Ju (2016) Study on Fire Risk and Disaster Reducing Factors of Cotton Logistics Warehouse Based on Event and Fault Tree Analysis, ScienceDirect, Procedia Engineering 135 Pages: 418 – 426
16. [16] Prof. Dr. Abdurrahman Kılıç, Duman Kontrol Gerekliliği, Dumanın Etkileri