Araştırma Makalesi

“Ya Saçın Ya Takım!”: Türkiye’de Kadın Futbolunda Beden Politikaları ve Direniş Olanakları

Cilt: 14 Sayı: 1 10 Haziran 2022
PDF İndir
EN TR

“Ya Saçın Ya Takım!”: Türkiye’de Kadın Futbolunda Beden Politikaları ve Direniş Olanakları

Öz

Bu araştırma Türkiye’deki kadın futbolunda normalize edilen beden ile uyumlu olmayan sporcuların futbol alanındaki deneyimlerini Foucault’nun kavramsal araçları ile irdelemeyi amaçlıyor. Futbolu sporda toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin en görünür olduğu alanlardan biri olması sebebiyle araştırma sahası olarak ele aldık. Bu özelliği nedeniyle kadın futbolu heteronormatif kadınsılığı idealize eder. Niteliksel araştırma yöntemi ile kurgulanan araştırmanın verilerini derinlemesine görüşmeler yoluyla topladık. Futbol yaşamları devam eden dokuz kadın futbolcu ile Mayıs 2020 – Ocak 2021 arasında ortalama bir buçuk saat süren yüz yüze ve online bireysel görüşmeler gerçekleştirdik. Elde ettiğimiz verileri tematik analiz yöntemi ile analiz ettik. Araştırmanın bulguları Türkiye’deki kadın futbolundaki “ideal” kadın futbolcunun uzun saçlı, kadınsı, güzel ve bakımlı olmak gibi özelliklere sahip olmak anlamına geldiğini ortaya koymaktadır. Bu idealin dışında futbolcu olmak ise futbol kulüplerinde ve milli takımdaki kariyerlerinin önünde bir engel olarak deneyimlenmektedir. Futbol alanındaki aktörler tarafından çeşitli disiplin pratikleriyle kısa saçlı ve erkeksi olarak nitelendirilen futbolculara saçlarını uzatmaları ve daha kadınsı olmaları dikte edilmektedir. Bu disipline etme çabalarıyla nedeniyle sporcular beden görünümleri ve öznellikleri ile futbol kariyerlerini sürdürmek arasında ciddi gerilimler yaşamaktadır. Fakat bununla birlikte beden görünümleri nedeniyle ayrımcılık yaşamamak adına geliştirdikleri stratejiler onların güçlenmelerinde motive edici bir rol oynamaktadır. Sonuç olarak kadın futbolu, heteronormatif kadınsılıkla uyumlu olmayan sporcular için normalleştirme ve cezalandırma pratiklerinin hâkim olduğu, fakat yaşadıkları gerilimlere rağmen sporcuların güçlenmeyi deneyimledikleri bir alandır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Ashton-Shaeffer, Candace, Gibson, Heather, Holt, Marieke ve Willming, Cynthia. "Women's Resistance and Empowerment Through Wheelchair Sport." World Leisure Journal. 43/4 (2001): 11-21.
  2. Aşçı, Hülya, Koca, Canan ve Bulgu, Nefise. Türkiye’de kadınların fiziksel aktiviteye katılımlarının toplumsal sınıf ve toplumsal cinsiyet ekseninde analizi: Fiziksel aktiviteye katılım kadının toplumsal konumunu güçlendirici bir etkiye sahip olabilir mi?, TÜBİTAK (2008): 106 K 345.
  3. Banerjee, Tanmoyee ve Chandralekha Ghosh. "What Factors Play a Role in Empowering Women? A Study Of SHG Members From India." Gender, Technology and Development. 16/3 (2012): 329-355.
  4. Bhasin, Kamla. "Education for women's empowerment: Some reflections." Adult Education and Development. 39 (1992): 11-24.
  5. Blinde, Elaine M., Diane E. Taub ve Lingling Han. "Sport Participation and Women's Personal Empowerment: Experiences of The College Athlete." Journal of Sport and Social Issues. 17/1 (1993): 47-60.
  6. Caudwell, Jayne. "Women’s Experiences of Sexuality Within Football Contexts: A Particular and Located Footballing Epistemology." Football Studies. 5/1 (2002): 24-45.
  7. Caudwell, Jayne. "Women Playing Football at Clubs in England With Socio‐Political Associations." Soccer & Society. 7/4 (2006): 423-438.
  8. Caudwell, Jayne. "Gender, Feminism And Football Studies." Soccer & Society. 12/3 (2011): 330-344.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Kadın Araştırmaları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

10 Haziran 2022

Gönderilme Tarihi

2 Şubat 2022

Kabul Tarihi

31 Mayıs 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 14 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Kavasoğlu, İ., & Bozok, M. (2022). “Ya Saçın Ya Takım!”: Türkiye’de Kadın Futbolunda Beden Politikaları ve Direniş Olanakları. Fe Dergi, 14(1), 92-106. https://doi.org/10.46655/federgi.1067184
AMA
1.Kavasoğlu İ, Bozok M. “Ya Saçın Ya Takım!”: Türkiye’de Kadın Futbolunda Beden Politikaları ve Direniş Olanakları. Fe Dergi. 2022;14(1):92-106. doi:10.46655/federgi.1067184
Chicago
Kavasoğlu, İrem, ve Mehmet Bozok. 2022. “‘Ya Saçın Ya Takım!’: Türkiye’de Kadın Futbolunda Beden Politikaları ve Direniş Olanakları”. Fe Dergi 14 (1): 92-106. https://doi.org/10.46655/federgi.1067184.
EndNote
Kavasoğlu İ, Bozok M (01 Haziran 2022) “Ya Saçın Ya Takım!”: Türkiye’de Kadın Futbolunda Beden Politikaları ve Direniş Olanakları. Fe Dergi 14 1 92–106.
IEEE
[1]İ. Kavasoğlu ve M. Bozok, “‘Ya Saçın Ya Takım!’: Türkiye’de Kadın Futbolunda Beden Politikaları ve Direniş Olanakları”, Fe Dergi, c. 14, sy 1, ss. 92–106, Haz. 2022, doi: 10.46655/federgi.1067184.
ISNAD
Kavasoğlu, İrem - Bozok, Mehmet. “‘Ya Saçın Ya Takım!’: Türkiye’de Kadın Futbolunda Beden Politikaları ve Direniş Olanakları”. Fe Dergi 14/1 (01 Haziran 2022): 92-106. https://doi.org/10.46655/federgi.1067184.
JAMA
1.Kavasoğlu İ, Bozok M. “Ya Saçın Ya Takım!”: Türkiye’de Kadın Futbolunda Beden Politikaları ve Direniş Olanakları. Fe Dergi. 2022;14:92–106.
MLA
Kavasoğlu, İrem, ve Mehmet Bozok. “‘Ya Saçın Ya Takım!’: Türkiye’de Kadın Futbolunda Beden Politikaları ve Direniş Olanakları”. Fe Dergi, c. 14, sy 1, Haziran 2022, ss. 92-106, doi:10.46655/federgi.1067184.
Vancouver
1.İrem Kavasoğlu, Mehmet Bozok. “Ya Saçın Ya Takım!”: Türkiye’de Kadın Futbolunda Beden Politikaları ve Direniş Olanakları. Fe Dergi. 01 Haziran 2022;14(1):92-106. doi:10.46655/federgi.1067184

Cited By