Araştırma Makalesi

Afganistan’da Dijital Bankacılığın Gelişimi: Finansal Kapsayıcılık, Altyapı Zorlukları ve Gelecek Perspektifleri

Cilt: 11 Sayı: 1 2 Eylül 2025
PDF İndir
TR EN

Afganistan’da Dijital Bankacılığın Gelişimi: Finansal Kapsayıcılık, Altyapı Zorlukları ve Gelecek Perspektifleri

Öz

Bu çalışma, dijital bankacılığın Afganistan’ın finansal sistemi içerisindeki mevcut rolünü ve geleceğe yönelik potansiyelini çok boyutlu bir çerçevede ele almaktadır. Afganistan’ın uzun yıllardır süregelen ekonomik istikrarsızlığı, güvenlik sorunları, sınırlı bankacılık altyapısı ve düşük finansal kapsayıcılık oranı, dijital finansal hizmetlerin önemini daha da artırmıştır. Özellikle 2015–2024 yılları arasında dijital bankacılık göstergelerinde kaydedilen artışlar – mobil ödeme sistemlerinin yaygınlaşması, ATM ve POS cihazlarının sayısındaki yükselme ve banka kartı kullanım oranlarının artması ülkedeki dijital dönüşümün ivme kazandığını göstermektedir. Bu gelişmelere rağmen, dijital okuryazarlık seviyesinin düşüklüğü, teknik altyapı eksiklikleri, yasal düzenlemelerdeki boşluklar ve siber güvenlik riskleri dijital bankacılığın yaygınlaşmasının önünde önemli engeller oluşturmaktadır. Çalışmada, güncel istatistiksel veriler ve eğilimler ışığında dijital bankacılık uygulamalarının etkinliği analiz edilmekte, karşılaşılan zorluklara çözüm önerileri sunulmakta ve bu alanda yapılması gereken yapısal reformlar tartışılmaktadır. Sonuç olarak, dijital bankacılığın doğru politikalar, yatırım ve eğitim programları ile desteklenmesi halinde, Afganistan’da finansal kapsayıcılığın artırılmasında ve ekonomik kalkınmanın hızlandırılmasında dönüştürücü bir rol üstlenebileceği sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Akhavan, P., & Mohammadzadeh, M. (2012). E-banking service quality and customer satisfaction. Management Science Letters, 2(1), 37–44.
  2. Arner, D. W., Barberis, J., & Buckley, R. P. (2016). The evolution of Fintech: A new post-crisis paradigm? Georgetown Journal of International Law, 47(4), 1271–1319.
  3. Asian Development Bank (ADB). (2020). Afghanistan: Financial sector assessment. https://www.adb.org
  4. Bossone, B. (2000). What makes banks special? A study of banking, finance, and economic development. World Bank Working Paper No. 2408. https://documents.worldbank.org
  5. Castro, D. (2014). The impact of digital banking on customer satisfaction. Digital Economy Journal, 2(3), 20–29.
  6. Da Afghanistan Bank (DAB). (2021). Mobile Money Annual Report 2021. https://dab.gov.af
  7. Demirgüç-Kunt, A., Klapper, L., Singer, D., Ansar, S., & Hess, J. (2018). The Global Findex Database 2017: Measuring financial inclusion and the fintech revolution. World Bank.
  8. European Banking Authority. (2020). Report on the impact of FinTech on payment institutions' and e-money institutions' business models. https://www.eba.europa.eu

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Maliye Kuramı, Maliye Çalışmaları (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

2 Eylül 2025

Gönderilme Tarihi

20 Temmuz 2025

Kabul Tarihi

12 Ağustos 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 11 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Durmuş, H., & Sajaya, B. (2025). Afganistan’da Dijital Bankacılığın Gelişimi: Finansal Kapsayıcılık, Altyapı Zorlukları ve Gelecek Perspektifleri. Maliye Araştırmaları Dergisi, 11(1), 34-64. https://izlik.org/JA95WX67ZW
AMA
1.Durmuş H, Sajaya B. Afganistan’da Dijital Bankacılığın Gelişimi: Finansal Kapsayıcılık, Altyapı Zorlukları ve Gelecek Perspektifleri. MAD. 2025;11(1):34-64. https://izlik.org/JA95WX67ZW
Chicago
Durmuş, Hasan, ve Behishta Sajaya. 2025. “Afganistan’da Dijital Bankacılığın Gelişimi: Finansal Kapsayıcılık, Altyapı Zorlukları ve Gelecek Perspektifleri”. Maliye Araştırmaları Dergisi 11 (1): 34-64. https://izlik.org/JA95WX67ZW.
EndNote
Durmuş H, Sajaya B (01 Eylül 2025) Afganistan’da Dijital Bankacılığın Gelişimi: Finansal Kapsayıcılık, Altyapı Zorlukları ve Gelecek Perspektifleri. Maliye Araştırmaları Dergisi 11 1 34–64.
IEEE
[1]H. Durmuş ve B. Sajaya, “Afganistan’da Dijital Bankacılığın Gelişimi: Finansal Kapsayıcılık, Altyapı Zorlukları ve Gelecek Perspektifleri”, MAD, c. 11, sy 1, ss. 34–64, Eyl. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA95WX67ZW
ISNAD
Durmuş, Hasan - Sajaya, Behishta. “Afganistan’da Dijital Bankacılığın Gelişimi: Finansal Kapsayıcılık, Altyapı Zorlukları ve Gelecek Perspektifleri”. Maliye Araştırmaları Dergisi 11/1 (01 Eylül 2025): 34-64. https://izlik.org/JA95WX67ZW.
JAMA
1.Durmuş H, Sajaya B. Afganistan’da Dijital Bankacılığın Gelişimi: Finansal Kapsayıcılık, Altyapı Zorlukları ve Gelecek Perspektifleri. MAD. 2025;11:34–64.
MLA
Durmuş, Hasan, ve Behishta Sajaya. “Afganistan’da Dijital Bankacılığın Gelişimi: Finansal Kapsayıcılık, Altyapı Zorlukları ve Gelecek Perspektifleri”. Maliye Araştırmaları Dergisi, c. 11, sy 1, Eylül 2025, ss. 34-64, https://izlik.org/JA95WX67ZW.
Vancouver
1.Hasan Durmuş, Behishta Sajaya. Afganistan’da Dijital Bankacılığın Gelişimi: Finansal Kapsayıcılık, Altyapı Zorlukları ve Gelecek Perspektifleri. MAD [Internet]. 01 Eylül 2025;11(1):34-6. Erişim adresi: https://izlik.org/JA95WX67ZW

22819

Maliye Araştırmaları Dergisi  Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.