Sürdürülebilir Kalkınma ve Ekolojik Ayak İzi

Öz

Sürdürülebilir kalkınma gelecek nesillerin ihtiyaçlarını göz ardı etmeden bugünkü ekonomik gelişmenin sağlanması olarak tanımlanmaktadır. Sürdürülebilir kalkınmanın üç boyutu bulunmaktadır: Ekonomik, Sosyal ve Çevresel. Sürdürülebilir kalkınmayı ölçmek için farklı göstergeler mevcuttur. Son yıllarda en dikkat çekici göstergelerden biri ekolojik ayak izidir. Geleneksel enerji üretim ve tüketim alışkanlıklarının çevre ve doğal kaynaklar üzerinde yerel, bölgesel ve küresel ölçekte olumsuz etkilere neden olduğu bilinmektedir. Fosil yakıtların kullanımına bağlı olarak başta karbondioksit olmak üzere sera etkisi yaratan gazların atmosferde hızla artması insanlığın ekolojik ayak izini arttırmaktadır. Ekolojik ayak izinin biyolojik kapasite sınırını aşması sonucunda ekolojik açık sorunu ortaya çıkmaktadır. Bu çalışma sürdürülebilir kalkınmanın sağlanmasında önemli bir bilinç yaratan ekolojik ayak izini incelemeyi amaçlamaktadır. Bu bağlamda ekolojik ayak izinin türleri ve hesaplama yöntemi tanıtılmakta, güçlü ve zayıf yönleri tartışılmaktadır. Son olarak sürdürülebilir kalkınma için kritik öneme sahip bazı ülkelerin ekolojik ayak izi, biyolojik kapasite ve ekolojik açık göstergeleri karşılaştırılmaktadır

Anahtar Kelimeler

• Sürdürülebilir Kalkınma, Ekolojik Ayak İzi, Biyolojik Kapasite, Ekolojik Açık, Türkiye

Sustainable Development and Ecological Footprint

Öz

Sustainable development is defined as “development that meets the needs of the present without compromising the ability of future generations to meet their own needs”. There are three dimensions of sustainable development: Economic, Social and Environmental. Different indicators to measure sustainable development are available. In recent years, one of the most noticeable indicator is ecological footprint. Conventional energy production and consumption habits have negative effects on the scale of countries, regions and entirely the world. The use of fossil fuels as the main source of the energy production causes carbon dioxide and all other greenhouse gas emissions spread in the atmosphere. If the ecological footprint rises above the biological capacity limits, ecological deficit problem will be an issue. This study aims to examine the ecological footprint that creates an important awareness in ensuring sustainable development. In this context, the ecological footprint types and their methods of calculation are introduced and their strengths and weaknesses are discussed. Finally, the ecological footprint, biological capacity and ecological deficit indicators of some countries which is critical for sustainable development are compared.

Anahtar Kelimeler

• Sustainable Development, Ecological Footprint, Biological Capacity, Ecological Deficit, Turkey

Kaynakça

1. AKILLI, Hüsniye, Funda KEMAHLI, Kadriye OKUDAN ve Ferihan POLAT; (2008), “Ekolojik Ayak İzinin Kavramsal İçeriği ve Akdeniz Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi’nde Bireysel Ekolojik Ayak İzi Hesaplaması”, Akdeniz Üniversitesi İİBF Dergisi, (15) 2008 ss. 1-25.
2. AKRE, Barbara, Jean BRAINARD, Hugues GOOSSE, Michelle ROGERS-ESTABLE, Robert STEWART and UCCP AP Environmental Science Course, (2012). Introduction to Environmental Science, Michelle ROGERS-ESTABLE (Ed.). CK-12 Foundation, USA.
3. ASLAN, Funda; (2010). İktisadi Büyümenin Ekolojik Sınırları ve Kalkınmanın Sürdürülebilirliği, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Ankara Üniversitesi, SBE, Ankara.
4. BEATON, Charles R. and Chris MASER; (2011). Economics and Ecology: United for a Sustainable World, Social-Environmental Sustainability Series, CRC Press, USA.
5. CEE/ SAYEN/ SDC; (2007), Sustainable Development: An Introduction, Internship Series, Volume-I, (http://www.sayen.org/ volume-i.pdf, 05.05.2015)
6. DAĞDEMİR, Özcan; (2003), Çevre Sorunlarına Ekonomik Yaklaşımlar ve Optimal Politika Arayışları, Gazi Kitabevi, Ankara.
7. DANILOV-DANIL’YAN, Victor I., Kim S. LOSEV and Igor E. REYF; (2009), Sustainable Development and the Limitation of Growth: Future Prospects for World Civilization, Springer– Praxis Books in Environmental Sciences Subject, Germany.
8. ERDEN ÖZSOY, Ceyda; (2015), “Düşük Karbon Ekonomisi ve Türkiye’nin Karbon Ayak İzi”, Hak-İş Uluslararası Emek ve Toplum Dergisi, Cilt: 4, Yıl: 4, Sayı: 9, 2015/2, ss. 198-215.

9. GFN; (2010), Ecological Footprint Atlas, Global Footprint Network, Oakland, USA.
10. GFN; (2015), The National Footprint Accounts. 2015 ed., Global Footprint Network.
11. GÜNSOY, Güler; (2013). “Çevre Sorunlarının Ortaya Çıkışı ve Nedenleri”, Güler GÜNSOY ve M. Tuba AKTAŞ (Ed.), Doğal Kaynaklar ve Çevre Ekonomisi, Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları no: 2933, ss. 2-52.
12. HARDI, Peter and Terrence ZDAN; (1997), Assessing Sustainable Development: Principles in Practice Principles, International Institute for Sustainable Development, Canada. HARDY, John T; (2003). Climate Change: Causes, Effects, and Solutions, John Wiley and Sons Ltd., Chichester, England.
13. IPCC; (2014), IPCC Climate Change 2014: Synthesis Report, Contribution of Working Groups I, II and III to the Fifth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change [Core Writing Team, R.K. Pachauri and L.A. Meyer (Eds.)]. IPCC, Geneva, Switzerland.
14. KELEŞ, Özgül; (2010), “Sürdürülebilir Yaşam Göstergesi: Ekolojik Ayak İzi”. Türkiye Tabiatını Koruma Derneği, (http:// dergipark.ulakbim.gov.tr/tabin/article/view/5000061424, 22.05.2015)
15. KITZES, Justin, Audrey PELLER, Steve GOLDFINGER and Mathis WACKERNAGEL; (2007), “Current Methods for Calculating National Ecological Footprint Accounts”, Science for Environment & Sustainable Society, 4(1), pp. 1-9.
16. KUŞAT, Nurdan; (2013), “Yeşil Sürdürülebilirlik İçin Yeşil Ekonomi: Avantaj ve Dezavantajları - Türkiye İncelemesi”, Journal of Yasar University, 29(8), ss. 4896-4916.
17. KUTTING, Gabriela; (2004), Globalization and the Environment: Greening Global Political Economy, State University of New York Press, USA.
18. LANG, Tim and Michael Heasman; (2004), Food Wars: The Global Battle for Mouths, Minds and Markets. Earthscan ,London.
19. MEADOWS, Donella H., Dennis. L. MEADOWS, Jorgen RANDERS and William W. BEHRENS III; (1972), The Limits to Growth, Universe Books, New York, USA.
20. OECD; (2013), Beyond the Millennium Development Goals: Towards an OECD Contribution to the Post-2015 Agenda.
21. (http://www.oecd.org/dac/POST-2015%20Overview%20Paper. pdf, 10.03.15).
22. PERDAN, Slobodan; (2004), “Introduction to Sustainable Development”, Adisa AZAPAGIC, Slobodan PERDAN and Roland
23. CLIFT; (Ed.), Sustainable Development in Practice: Case Studies for Engineers and Scientists, England, pp. 3-28.