Sürdürülebilir Kalkınma ve Ekolojik Ayak İzi
Öz
Sürdürülebilir kalkınma gelecek nesillerin ihtiyaçlarını göz ardı etmeden bugünkü ekonomik gelişmenin sağlanması olarak tanımlanmaktadır. Sürdürülebilir kalkınmanın üç boyutu bulunmaktadır: Ekonomik, Sosyal ve Çevresel. Sürdürülebilir kalkınmayı ölçmek için farklı göstergeler mevcuttur. Son yıllarda en dikkat çekici göstergelerden biri ekolojik ayak izidir. Geleneksel enerji üretim ve tüketim alışkanlıklarının çevre ve doğal kaynaklar üzerinde yerel, bölgesel ve küresel ölçekte olumsuz etkilere neden olduğu bilinmektedir. Fosil yakıtların kullanımına bağlı olarak başta karbondioksit olmak üzere sera etkisi yaratan gazların atmosferde hızla artması insanlığın ekolojik ayak izini arttırmaktadır. Ekolojik ayak izinin biyolojik kapasite sınırını aşması sonucunda ekolojik açık sorunu ortaya çıkmaktadır. Bu çalışma sürdürülebilir kalkınmanın sağlanmasında önemli bir bilinç yaratan ekolojik ayak izini incelemeyi amaçlamaktadır. Bu bağlamda ekolojik ayak izinin türleri ve hesaplama yöntemi tanıtılmakta, güçlü ve zayıf yönleri tartışılmaktadır. Son olarak sürdürülebilir kalkınma için kritik öneme sahip bazı ülkelerin ekolojik ayak izi, biyolojik kapasite ve ekolojik açık göstergeleri karşılaştırılmaktadır
Anahtar Kelimeler
Sürdürülebilir Kalkınma, Ekolojik Ayak İzi, Biyolojik Kapasite, Ekolojik Açık, Türkiye
Kaynakça
- AKILLI, Hüsniye, Funda KEMAHLI, Kadriye OKUDAN ve Ferihan POLAT; (2008), “Ekolojik Ayak İzinin Kavramsal İçeriği ve Akdeniz Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi’nde Bireysel Ekolojik Ayak İzi Hesaplaması”, Akdeniz Üniversitesi İİBF Dergisi, (15) 2008 ss. 1-25.
- AKRE, Barbara, Jean BRAINARD, Hugues GOOSSE, Michelle ROGERS-ESTABLE, Robert STEWART and UCCP AP Environmental Science Course, (2012). Introduction to Environmental Science, Michelle ROGERS-ESTABLE (Ed.). CK-12 Foundation, USA.
- ASLAN, Funda; (2010). İktisadi Büyümenin Ekolojik Sınırları ve Kalkınmanın Sürdürülebilirliği, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Ankara Üniversitesi, SBE, Ankara.
- BEATON, Charles R. and Chris MASER; (2011). Economics and Ecology: United for a Sustainable World, Social-Environmental Sustainability Series, CRC Press, USA.
- CEE/ SAYEN/ SDC; (2007), Sustainable Development: An Introduction, Internship Series, Volume-I, (http://www.sayen.org/ volume-i.pdf, 05.05.2015)
- DAĞDEMİR, Özcan; (2003), Çevre Sorunlarına Ekonomik Yaklaşımlar ve Optimal Politika Arayışları, Gazi Kitabevi, Ankara.
- DANILOV-DANIL’YAN, Victor I., Kim S. LOSEV and Igor E. REYF; (2009), Sustainable Development and the Limitation of Growth: Future Prospects for World Civilization, Springer– Praxis Books in Environmental Sciences Subject, Germany.
- ERDEN ÖZSOY, Ceyda; (2015), “Düşük Karbon Ekonomisi ve Türkiye’nin Karbon Ayak İzi”, Hak-İş Uluslararası Emek ve Toplum Dergisi, Cilt: 4, Yıl: 4, Sayı: 9, 2015/2, ss. 198-215.
- GFN; (2010), Ecological Footprint Atlas, Global Footprint Network, Oakland, USA.
- GFN; (2015), The National Footprint Accounts. 2015 ed., Global Footprint Network.