Value Added Tax Harmonization in the European Union

Öz

The cooperation needed in the tax sense in the European Union, which was established for the purpose of economic integration, constitutes an important part of the integration process. For this reason, there is a need for the approximation of the tax systems of the member states and thus harmonization studies. Within the scope of harmonization studies, the directives published by the Council of the European Union are mostly used. It is understood from the published directives that Value Added Tax is prioritized compared to other tax types in harmonization studies aimed at ensuring taxation integration. Within the scope of harmonization studies related to Value Added Tax, many directives have been published from the past to the present, and the directives that are determinative on the common value added tax system among these directives have been examined in the study. Considering the rules determined in the directives examined in the study, the reduced rates, super-reduced rates, standard rates and parking rates applied within the scope of value added tax in member countries were compared. As a result of the comparison, it is understood that although significant progress has been made in the harmonization of value added tax in the European Union, there are still significant differences in the rate.

Anahtar Kelimeler

• European Union
• VAT
• Tax Harmonization

Avrupa Birliği’nde Katma Değer Vergisi Uyumlaştırması

Öz

Ekonomik bütünleşme amacıyla kurulan Avrupa Birliği’nde vergisel anlamda ihtiyaç duyulan işbirliği, bütünleşme sürecinin önemli bir kısmını oluşturmaktadır. Bu nedenle üye ülkelerin vergi sistemlerinin yakınlaştırılmalarına dolayısıyla da uyumlaştırma çalışmalarına ihtiyaç duyulmaktadır. Uyumlaştırma çalışmaları dâhilinde çoğunlukla Avrupa Birliği Konseyi tarafından yayınlanan direktifler kullanılmaktadır. Vergisel anlamda bütünleşmenin sağlanmasına yönelik yapılan uyumlaştırma çalışmalarında diğer vergi türlerine kıyasla Katma Değer Vergisi’nin ön planda tutulduğu yayınlanan direktiflerden anlaşılmaktadır. Katma Değer Vergisi ile ilgili uyumlaştırma çalışmaları kapsamında geçmişten günümüze çok sayıda direktif yayınlanmış olup, çalışmada söz konusu direktifler içerisinden ortak katma değer vergisi sistemi üzerinde belirleyici olan direktifler incelenmiştir. Çalışmada incelenen direktiflerde belirlenen kurallar göz önünde bulundurularak üye ülkelerde katma değer vergisi kapsamında uygulanmakta olan indirilmiş oranlar, süper indirilmiş oranlar, standart oranlar ve yaklaştırma oranları karşılaştırılmıştır. Karşılaştırma sonucunda Avrupa Birliği’nde katma değer vergisinin uyumlaştırılmasında önemli aşama kaydedilmiş olmasına karşın oran konusunda hâlen önemli farklılıkların mevcut olduğu anlaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Avrupa Birliği
• KDV
• Vergi Uyumlaştırması

Kaynakça

1. Albayrak, M. ve Yurdadoğ, V. (2017). Avrupa Birliği’nde Vergi Uyumlaştırması ve Vergi Rekabeti. Sosyo-Ekonomik Stratejiler V Türk Dünyası Araştırmaları içinde (ss. 49-84). London: IJOPEC Publication Limited.
2. Alganer, Y. ve Yılmaz, G. (2010). Avrupa Birliği Müktesebatı Bağlamında Katma Değer Vergisi’nde Yakınlaştırma ve Uyumlaştırma Çalışmaları, Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 28(1), 135-60.
3. Altunay, E. (2010). Avrupa Birliği Vergi Politikası ve Türkiye’nin Uyum Sürecinin Değerlendirilmesi, Bütçe Dünyası Dergisi, S:34(2010/2)
4. Avrupa Birliğinin Tarihçesi, T.C. Dışişleri Bakanlığı Avrupa Birliği Başkanlığı, https://www.ab.gov.tr/p.php?e=105 Erişim Tarihi: 30.07.2021
5. Bilici, N. (2007). Avrupa Birliği-Türkiye İlişkileri, Ankara: Seçkin Yayıncılık.
6. Erkan, F. (2009). Avrupa Birliğinde Dolaysız Vergilerin Uyumlaştırılması ve Avrupa Birliği Mahkemesinin Bu konudaki Rolü, Ankara: T.C. Maliye Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığı Yayınları, Yayın No: 2009/399.
7. Güçlü, E. B. (2012). Avrupa Birliği’nde KDV Uygulaması-I: Genel Usul ve Esaslar, Vergi Sorunları, Sayı 281, 133-140.
8. Güngör, K. (2001). Avrupa Birliği’nde Vergi Uyumlaştırması ve Vergi Uyumlaştırma Politikası, Maliye Dergisi, Sayı 136, 49-76.

9. Hodzic, S. and Celebi, H. (2017). Value-Added Tax and Its Efficiency: EU–28 and Turkey, UTMS Journal of Economics, 8(2), 79-90.
10. Karabacak, H. (2004). Avrupa Birliği’nde Katma Değer Vergisinin Oran Yapısı, Maliye Dergisi, Sayı 147. 46-56.
11. Karolak, A. (2011). Adaptation Process of a Polish Tax Law to European Union Norms Harmonization of a Value Added Tax, Economics & Sociology, 4(1), 54-63.
12. Kozuharov, S., Ristovska, N. and Ilieva, J. (2015). Harmonization of Tax Policies: Reviewing Macedonia and Croatia, UTMS Journal of Economics, 6(2), 255-265.
13. Matei, G. ve Pirvu, D. (2011). Reasons for Tax Harmonization in the EU, Finance-Challenges of the Future, 11(13), 66-75.
14. Nerudová, D. (2004). Tax Competition and Tax Harmonization in The European Union. Acta Universitatis Agriculturae et Silviculturae Mendelianae Brunensis, 52(6), 135-144.
15. Oral, H. (2005). Avrupa Birliği’ndeki Vergi Uyum Çalışmaları ve Türkiye, Türkiye Barolar Birliği Dergisi, Sayı 56, 261-280.
16. Oręziak, L. (2020). The Evolution of the Process of the Harmonization of Value Added Tax (VAT), Studia Europejskie – Studies in European Affairs, 24(4), 93-108.
17. Öz, E. (2008). Dış Ticarette Ulusal ve Uluslararası Vergilendirme, Adana: Nobel Kitabevi.
18. Patterson, B. (2003). The Rates of VAT, Directorate General for Research, Luxembourg: European Parliament.
19. Safonova, M.F. vd. (2016). Taxes Harmonization Features in the European Union Countries, International Journal of Economics and Financial Issues, 6 (S8), 154-159.
20. Saraçoğlu, F. ve Ejder H. (2002). Katma Değer Vergisinde Varış Ülkesinde veya Menşe Ülkesinde Vergilendirme ve İhracat İstisnası, Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 17(1), 61-80.
21. Saraçoğlu, F. (2006). Avrupa Birliği Vergi Uyumlaştırma Süreci ve Türkiye, Ankara: Maliye ve Hukuk Yayınları.
22. Ünsal, H. ve Ubay, B. (2018). Avrupa Birliği KDV Tevkifatı Mekanizmasının Türk KDV Sistemindeki KDV Tevkifatı Müessesesi ile Karşılaştırılması, Maliye Dergisi, Sayı 175, 275-298.
23. Yazarkan, H. ve Mezararkalı, P. (2015). Avrupa Birliği ve Türkiye İlişkilerinde Doğrudan Vergi Uygulamaları, Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 5(13), 64-76.
24. Yıldız, M. (2004). Avrupa Birliği’nde Maliye Politikası ve Türkiye Açısından Bir Değerlendirme, Alfa Aktüel Kitabevi.
25. Yıldız, H. (2006). Avrupa Birliği Vergi Politikası ve Vergi Uyumlaştırma Çalışmaları, Erzincan Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 10(3-4), 549-569.
26. Yıldız, H. (2011). Avrupa Birliği’nde Maliye Politikalarının Uyumlaştırılması, Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 20(2), 111-133.
27. First Council Directive 67/227/EEC of 11 April 1967, https://op.europa.eu/en/publication-detail/-/publication/93de7850-0dba-4bdb-a393-b09653120da6/language-en Erişim Tarihi: 29.07.2021
28. Second Council Directive 67/228/EEC of 11 April 1967, https://op.europa.eu/en/publication-detail/-/publication/99ab67a1-f672-4605-8a30-c93cf82973de/language-en Erişim Tarihi: 29.07.2021
29. Sixth Council Directive 77/388/EEC of 17 May 1977, https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/?uri=CELEX:31977L0388&from=GA Erişim Tarihi: 29.07.2021
30. Council Directive 91/680/EEC of 16 December 1991, https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/?uri=CELEX:31991L0680&from=en Erişim Tarihi: 29.07.2021
31. Council Directive 92/77/EEC of 19 October 1992, https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/?uri=CELEX:31992L0077&from=EN Erişim Tarihi: 04.08.2021
32. Council Directive 2006/112/EC of 28 November 2006, https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/?uri=CELEX:32006L0112&from=EN Erişim Tarihi: 06.08.2021
33. VAT Rates, European Commission, Taxation and Customs Union, Exceptions to the rules – "special rates" of VAT, https://ec.europa.eu/taxation_customs/vat-rates_en Erişim Tarihi: 06.08.2021
34. White Paper & List of White Papers, https://eur-lex.europa.eu/summary/glossary/white_paper.html Erişim Tarihi: 30.07.2021