EN
TR
Yerel Yönetim Harcamalarında Performans Yönetimi: Büyükşehir Statüsünde 30 İl Yerel Yönetim Örneği
Öz
Geleneksel kamu mali yönetimi çerçevesinde artan kamu harcamaları; büyük, uygulaması zor ve verimsiz devlet bütçelerine halini almıştır. Kamusal ihtiyaçlara cevap veremeyen mali durum için ülkeler çeşitli önlemler almıştır. Konu hakkında 1949 yılında ABD’de kaynakların etkin kullanımı ve hizmetlerin kaliteli sunulması için yapılan Hoover komisyonu başlangıç kabul edilmektedir. Hoover Komisyonu’na ek olarak kamu harcamalarının etkinlik, tutumluluk ve verimlilik ilkeleri çerçevesinde kontrol altına alınması gerekliliği ortaya çıkmıştır. Katılımcı, şeffaf ve hesap verilebilir kamu harcaması yapılabilmesi için ülkeler çeşitli uygulamalarla sonuç odaklı performansa dayanan bütçe sistemlerini benimsemeye başlamıştır. Yeni Kamu Mali Yönetimi anlayışı olarak nitelendirilen bu yaklaşımda ülkeler kendi yapısal durumlarına göre reform başlatarak gerekli yasal düzenlemeler desteğinde kamu harcamalarını kontrol altına alıp verimli, etkin ve tutumlu olarak görülen özel sektöre yaklaştırılmak istenilmiştir. Türkiye’de 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu ile kabul edilen Performans Esaslı Bütçeleme (PEB) sistemi bu anlamda atılmış bir adımdır. Çalışmada, yerel yönetimlerin harcamalarının PEB sistemi bağlamında performans kriterlerine uyup uymadığı test edilmiştir. Panel veri analizi kullanılarak FMOLS yöntemiyle analiz yapılmış ve Türkiye’de büyükşehir belediyesi bulunan illerde bütün yerel yönetimlerin harcamaları 2007-2018 yılları için çeyreklik dönemler halinde analiz edilmiştir. Çalışmanın sonucunda, yerel yönetimlerde harcamaların verimliliği; Performans Esaslı Bütçeleme kriterlerine göre değil, enflasyon, borçlanma, merkezi bütçeden alınan paya, seçim ekonomisine ve iktidar gücüne göre belirlendiği anlaşılmış ve 5018 sayılı Kanun’la getirilen stratejik plan, performans programı ve faaliyet raporlarının bütçeyle ilişkilerinin zayıf olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Gaziantep Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri (BAP) Başkanlığı
Proje Numarası
İİBF.DT.21.01
Teşekkür
Bu doktora tezi, Gaziantep Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri (BAP) Başkanlığı tarafından İİBF.DT.21.01 numaralı “Yerel Yönetim Harcamalarında Performans Yönetimi” isimli Doktora Projesi olarak desteklenmiştir. Bu süreçte emeği geçen tüm BAP personeli ve Üniversite rektörlüğüne teşekkür ederim.
Kaynakça
- Acar, O. K. ve Akman, E. (2019). Türkiye’de kamu personel politikalarının süreç modeli çerçevesinde analizi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11(27), s. 203-217.
- Akçakaya, M. (2017). Bürokrasi kuramları ve Türk kamu yönetiminde bürokratik sorunlar. Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 18(3), s. 669-694.
- Arıcı, T. (2015). Liberalizasyon ve ekonomik büyüme: geçiş ekonomileri. (Yüksek lisans tezi). Erişim adresi: https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/giris.jsp (Tez no: 393684)
- Benhabib, J. ve Spiegel M. (1991). Growth accounting with physical and human capital accumulation. Working Papers, C. V. Starr Center for Applied Economics, New York University, s. 91-166. Erişim adresi: https://EconPapers.repec.org/RePEc:cvs:starer:91-66.
- Chan, Y. C. L. (2004). Performance measurement and adoption of balanced scorecards: a survey of municipal governments in the USA and Canada. The International Journal of Public Sector Management, 17(3), s. 204- 221.
- Coşkun, B. ve Şekercioğlu, L. S. (2011). Belediyerlerde bireysel performans değerlendirme: İzmir ili ilçe belediyelerinin incelenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 13(2), s. 43-64.
- Çeliksoy, E. (2018). Türkiye’de kamu politikası oluşturma sürecinde yer alan reformların ağbağ analizi. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, (52), s. 197-212.
- Downs A. (1957). An economic theory of democracy. New York: Harper and Row.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
25 Mayıs 2023
Gönderilme Tarihi
2 Kasım 2022
Kabul Tarihi
28 Mart 2023
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2023 Cilt: 7 Sayı: 2