A Field Study on the Effect of Dark Leadership and Whistleblowing on Quiet Quitting

Öz

The aim of this study is to examine the effects of dark leadership perception and whistleblowing behavior on the quiet quitting tendencies of employees working in the financial sector. In today’s business world, leadership approaches and employee behaviors are of critical importance for organizational efficiency, performance, and sustainability. While dark leadership represents a management style that can negatively affect employees’ motivation and commitment, whistleblowing behavior is considered a key factor in fostering an ethical and transparent organizational culture. This research aims to reveal the effects of these variables on employee behavior and to contribute to management and human resources practices in the financial sector.The population of the study consists of employees working in public, private, and foreign-capital banks operating in Kayseri, Türkiye. The data were collected through a questionnaire method, with participants selected on a voluntary basis using a simple random sampling technique. Reliability, descriptive statistics, difference, correlation, and regression analyses were conducted on the obtained data. The findings indicate that dark leadership perception significantly increases employees’ quiet quitting tendencies, while whistleblowing behavior, contrary to expectations, also exerts a positive and significant effect on these tendencies. Furthermore, a significant and negative relationship was found between dark leadership perception and whistleblowing behavior. These results reveal the dynamic interaction among the variables and highlight the critical organizational factors shaping employee behavior in the financial sector.

Anahtar Kelimeler

• Whistleblowing
• Quiet Quitting
• Dark Leadership

Karanlık Liderlik ve Bilgi İfşasının Sessiz İstifaya Etkisi Üzerine Bir Alan Çalışması

Öz

Bu araştırmanın amacı, finans sektöründe çalışan bankacıların karanlık liderlik algısı ve bilgi ifşası davranışının sessiz istifa eğilimleri üzerindeki etkilerini incelemektir. Günümüz iş dünyasında liderlik anlayışları ve çalışan davranışları, organizasyonların verimliliği, performansı ve sürdürülebilirliği açısından kritik öneme sahiptir. Karanlık liderlik, çalışanların motivasyon ve bağlılığını olumsuz etkileyebilen bir yönetim biçimi iken, bilgi ifşası davranışı etik ve şeffaf bir çalışma ortamının oluşturulmasında belirleyici rol oynamaktadır. Araştırma, söz konusu değişkenlerin çalışan davranışları üzerindeki etkilerini ortaya koyarak finans sektöründeki yönetim ve insan kaynakları uygulamalarına katkı sağlamayı hedeflemektedir. Araştırmanın evrenini Kayseri’de faaliyet gösteren kamu, özel ve yabancı sermayeli bankalarda çalışan bireyler oluşturmaktadır. Veri toplama yöntemi olarak anket tekniği kullanılmış; katılımcılar gönüllülük esasına dayalı ve basit tesadüfi örnekleme ile seçilmiştir. Elde edilen veriler üzerinde güvenilirlik analizi, betimsel istatistikler, fark analizleri, korelasyon analizleri ve regresyon analizleri gerçekleştirilmiştir. Analiz bulgularına göre, karanlık liderlik algısı çalışanların sessiz istifa eğilimlerini anlamlı biçimde artırmakta; bilgi ifşası davranışı da beklenenin aksine bu eğilimi pozitif yönde etkilemektedir. Ayrıca, karanlık liderlik algısı yükseldikçe bilgi ifşası davranışının azaldığı tespit edilmiştir. Bu bulgular, değişkenler arasındaki anlamlı ilişkileri ortaya koymakta ve sektörde çalışan davranışlarını şekillendiren kritik faktörleri açıklamaktadır

Anahtar Kelimeler

• Bilgi İfşası
• Sessiz İstifa
• Karanlık Liderlik

Kaynakça

1. Acar, Z., ve Dinçer, E. (2023). Freight forwarder işletmelerinde esnekliğin ve sunulan hizmet kalitesinin müşteri memnuniyeti, sadakat ve güvene etkisi. İşletme Araştırmaları Dergisi, 15(2), 301–318.
2. Akyürek, M. İ. (2020). İnovasyon ve liderlik. Uluslararası Liderlik Çalışmaları Dergisi: Kuram ve Uygulama, 3(1), 15–24.
3. Aktan, C. C. (2015). Organizasyonlarda yanlış uygulamalara karşı bir sivil erdem, ahlaki tepki ve vicdani red davranışı: Whistleblowing. Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 7(2), 19–36.
4. Aktan, C. C. ve Yay, S. (2016). Öğrenilmiş çaresizlik ve değişime karşı pasif direnç. Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, 8(2), 58–71.
5. Altenburg, J. (2008). Whistleblowing – Korruptionsbekämpfung durch Business Keeper Monitoring Systems. Bucerius Law Journal, 1(1), 3–48.
6. Anand, A., Doll, J. ve Ray, P. (2023). Drowning in silence: A scale development and validation of quiet quitting and quiet firing. International Journal of Organizational Analysis, 32(4), 721–743. https://doi.org/10.1108/IJOA-01-2023-3600
7. Ashforth, B. E. (1997). Petty tyranny in organizations: A preliminary examination of antecedents and consequences. Canadian Journal of Administrative Sciences, 14(2), 126–140.
8. Avcı, E. (2023). Sessiz istifa olgusu ve nedenleri üzerine bir değerlendirme. İş ve İnsan Dergisi, 10(2), 145–158.

9. Avcı, N. (2023). Örgütsel sinizm, örgütsel sessizlik, işte sözde var olma ve sessiz istifa arasındaki ilişkiler: İstanbul Maltepe Belediyesi örneği. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 14(39), 968–989. https://doi.org/10.21076/vizyoner.1217165
10. Avşar, M. (2024). Konaklama işletmelerinde çalışanların “sessiz istifa” kavramına ilişkin algılarının metafor analizi ile incelenmesi. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 14(1), 343–355. https://doi.org/10.30783/nevsosbilen.1420681
11. Ballı, E. ve Koca Ballı, A. İ. (2017). Karanlık liderlik ve örgütsel etik iklim arasındaki ilişki: Otel işletmelerinde bir araştırma. In The First International Congress on Future of Tourism (s.74–81).
12. Başar, U., Sığrı, Ü. Ve Basım, N. (2016). İş yerinde karanlık liderlik. İş ve İnsan Dergisi, 3(2), 65–76. https://doi.org/10.18394/iid.61037
13. Batga, B. (2021). Kişilik özelliklerinin politik davranış ve bilgi ifşası üzerine etkisinde algılanan etik iş ikliminin rolü: Malatya sağlık sektörü araştırması. Doktora tezi. İnönü Üniversitesi.
14. Can, S. ve Atar, A. (2023). Turizm işletmelerinde karanlık liderlik: Sektöre yönelik bir farkındalık çalışması. Karadeniz Turizm Araştırmaları Dergisi, 1(1), 75–94.
15. Celep, C. ve Konaklı, T. (2012). Bilgi uçurma: Eğitim örgütlerinde etik ve kural dışı uygulamalara yönelik bir tepki. E-International Journal of Educational Research, 3(4), 65–88.
16. Conger, J. A. (1990). The dark side of leadership. Organizational Dynamics, 19(2), 44–55. https://doi.org/10.1016/0090-2616(90)90070-6
17. Çırak, M. ve Esen, M. (2025). The effect of dark leadership perception on quiet quitting and the mediating role of presenteeism: A study on healthcare workers. International Journal of Contemporary Economics and Administrative Sciences, 15(1), 198–230.
18. Dursun, Ş. (2025). Hemşire yöneticilerin karanlık liderlik özellikleri ile hemşirelerin sessiz istifa davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi Yüksek lisans tezi. Haliç Üniversitesi.
19. George, D. ve Mallery, P. (2009). SPSS for Windows step by step: A simple study guide and reference, 17.0 update (10th ed.). Boston: Allyn & Bacon.
20. Glad, B. (2002). Why tyrants go too far: Malignant narcissism and absolute power. Political Psychology, 23(1), 1–37.
21. Goleman, D. (2000). Leadership that gets results. Harvard Business Review, March–April, 78–90.
22. Gündüz, Y. (2022). Bilgi ifşası (whistleblowing) davranışı ile örgütsel sessizlik davranışı arasındaki ilişki: Bir kamu üniversitesi örneği. Yüksek lisans tezi. Munzur Üniversitesi.
23. Gürer, A., Solmaztürk, A. B. ve Gökçe, F. (2024). Sessiz istifa: Literatür incelemesi. Toplum ve Kültür Araştırmaları Dergisi, 13, 1–41. https://doi.org/10.48131/jscs.1383187
24. Gürer, A., Solmaztürk, B. ve Gökçe, H. (2024). Sessiz istifa davranışı ve tükenmişlik sendromu arasındaki ilişki. Çalışma İlişkileri Dergisi, 15(1), 55–74.
25. Harvey, P., Stoner, J., Hochwarter, W. ve Kacmar, C. (2007). Coping with abusive supervision: The neutralizing effects of ingratiation and positive affect on negative employee outcomes. The Leadership Quarterly, 18(3), 264–280. https://doi.org/10.1016/j.leaqua.2007.03.008
26. Higgs, M. (2009). The good, the bad and the ugly: Leadership and narcissism. Journal of Change Management, 9(2), 165–178. https://doi.org/10.1080/14697010902879111
27. Hofmann, S. (2006). Whistleblowing: Heldentat oder Verrat? Hinweisgeber im Spannungsfeld zwischen Zivilcourage und Denunziantentum. Zeitschrift für Corporate Governance, 4, 121–126.
28. Işık, M. ve Kızıltuğ, S. (2022). Karanlık liderlik davranışlarının iş gören performansı ile iş tatminine etkisi. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21(43), 307–326. https://doi.org/10.46928/iticusbe.1062866
29. Maccoby, M. (2004). Narcissistic leaders: The incredible pros, the inevitable cons. Harvard Business Review, 78(1), 92–101.
30. Mahand, T. ve Caldwell, C. (2023). Quiet quitting—Causes and opportunities. Business and Management Researches, 12(1), 9–18.
31. McIntosh, G. ve Rima, S. (1997). Overcoming the dark side of leadership: The paradox of personal dysfunction. Grand Rapids, MI: Baker Books.
32. Mercan, N., Altınay, A. ve Aksanyar, Y. (2012). Whistleblowing (bilgi ifşası, ihbar) ve yolsuzlukla mücadelede iç denetimin değişen ve gelişen rolü. Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 4(2), 167–176.
33. Molinero, J. M. S. (2000). The origins of the state: From reciprocity to coercive power. Constitutional Political Economy, 11, 231–253.
34. Near, J. P. ve Miceli, M. P. (1995). Effective whistle-blowing: Whistleblower roles and organizational conditions. Academy of Management Review, 20(3), 679–708. https://doi.org/10.5465/amr.1995.9508080333
35. Uslu, O. (2021). Karanlık liderlik tarzları: Kavramsal bir değerlendirme. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 23(2), 901–924. https://doi.org/10.16953/deusosbil.775143
36. Özten, İ. ve Çiçek Sağlam, A. (2023). Karanlık liderlik ölçeği geçerlik ve güvenirlik çalışması. IBAD Sosyal Bilimler Dergisi, 15, 31–53. https://doi.org/10.21733/ibad.1275037
37. Rosse, J. ve Hulin, C. (1985). Adaptation to work: An analysis of employee health, withdrawal, and change. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 36(3), 324–347. https://doi.org/10.1016/0749-5978(85)90003-2
38. Savaş, B. Ç. ve Turan, M. (2023). Sessiz istifa ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. The Online Journal of Recreation and Sports, 12(3), 442–453. https://doi.org/10.22282/tojras.1291075
39. Schilling, J. (2009). From ineffectiveness to destruction: A qualitative study on the meaning of negative leadership. Leadership, 5(1), 102–128.
40. Türk Dil Kurumu. (2025). T.C. Başbakanlık Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu. https://www.tdk.gov.tr/
41. Tepper, B. J. (2000). Consequences of abusive supervision. Academy of Management Journal, 43(2), 178–190.
42. Uyar, S. ve Yelgen, E. (2015). Bilgi ifşası (whistleblowing) ve denetim. Journal of Management and Economics Research, 13(1), 85–106. https://doi.org/10.11611/JMER412
43. Üstündağ, A. İ. (2025). Sağlık kurumlarında çalışan hemşirelerin karanlık liderlik algısının incelenmesi. Yüksek lisans tezi. Haliç Üniversitesi.
44. Yıldız, S. ve Özmenekşe, Y. O. (2024). Kaçınılmaz son: Sessiz istifa. Al Farabi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 7(4), 14–24.
45. Zengin, Y. (2019). Karanlık liderliğin örgütsel seslilik ve iş tatmini üzerindeki etkisi. Kafkas Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 10(19), 310–337.
46. Zengin, Y. (2019). Karanlık liderliğin çalışanlar üzerindeki etkileri. Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 17(3), 45–60.