Deniz Yoluyla Gerçekleştirilen Düzensiz Göç ile Mücadelede Devletlerin Yetki ve Uygulamaları

Öz

Bu çalışmada, deniz yoluyla gerçekleştirilen düzensiz göç ile mücadele alanındaki uluslararası düzenlemeler doğrultusunda, devletlerin yetkilerinin hukukî çerçevesi çizilmiştir. Devletler açısından istenmeyen bir durum olan düzensiz göçün uluslararası niteliği ve gerçekleştiği bölgede birden fazla devleti etkilemesi, bununla mücadelede uluslararası işbirliğini gerekli kılmıştır. Söz konusu işbirliği, mücadele alanındaki hukukî düzenlemeler ve önleme faaliyetlerinin icrasına yönelik işbirliği ile hayata geçirilmiştir. Mevcut uluslararası hukuk düzeninde, deniz yoluyla gerçekleştirilen düzensiz göç ile mücadele; devletlerin yetki, yükümlülük ve uygulamaları bakımından incelenmiştir. Bu çerçevede devletler tarafından farklı deniz alanlarında kullanılabilecek yetkiler belirlenmiş ve örnek olarak seçilen devletlerin uygulamalarına yer verilmiştir. Müteakiben söz konusu mücadele alanında Türkiye’nin hukuk düzeni ve faaliyetleri açıklanmıştır

Anahtar Kelimeler

• Düzensiz göç, deniz, yetki, göçmen kaçakçılığı

The States Jurisdiction and Practices In The Fight Against Irregular Migration Carried Out By Sea

Öz

In this study, the legal framework of the states jurisdiction has been drawn in accordance with the international regulations in the field of combating irregular migration carried out by sea. The international nature of irregular migration which is undesirable for the states and the fact that it has effects on more than one state in the region have necessitated the international cooperation to combat it. Such cooperation has been implemented with the legal regulations in the field of combat and the cooperation for the execution of prevention activities. In the current international legal order, combating irregular migration carried out by sea has been examined in terms of jurisdiction, obligations and practices of the states. In this context, the jurisdictions which can be used by the states in different maritime zones have been determined and the practices of states selected as an example have been mentioned. Following that, Turkey’s legal order and activities in the field of this combat have been explained

Anahtar Kelimeler

• Irregular migration, sea, jurisdiction, migrant smuggling

Kaynakça

1. ABD Sahil Güvenliği, “US Coast Guard Maritime Law Enforcement Manu- al (MLEM)”, https://www.uscg.mil/hq/cg5/cg531/AMIO/FOIA_Docs. pdf, 13.02.2016.
2. Acer, Y. & Kaya, İ., Uluslararası Hukuk: Temel Ders Kitabı, USAK Yayınları, Ankara.
3. Barnes, R., “The International Law of the Sea and Migration Control”, Ext- raterritorial Immigration Control : Legal Challenges, B. Ryan, V. Mitsi- legas ( Ed.), Martinus Nijhoff Publishers, Leiden-Boston, s. 103-150.
4. BMMYK, “Background Note on the Protection of Asylum-Seekers and Refugees Rescued at Sea”, http://www.unhcr.org/3e5f35e94.html, 08.01.2016.
5. BMMYK, “UNHCR Redefines Role in Greece as EU-Turkey Deal Comes into Effect”, http://www.unhcr.org/56f10d049.html, 14.04.2016.
6. Canca, H. S., Devletlerin Gemilere Müdahale Yetki ve Yükümlülükleri, Seçkin Yayıncılık, Ankara.
7. Dastyari, A., United States Migrant Interdiction and the Detention of Refugees in Guantanamo Bay, Cambridge University Press, New York, 2015.
8. Dawson, S., “How Australia Stopped Illegal Immigration”, Ricochet, https:// ricochet.com/how-australia-stopped-illegal-immigration/, 07.02.2016.

9. EC (European Commission), “A Study on Smuggling of Migrants: Characte- ristics, Responses and Cooperation with Third Countries: Final Report”, http://ec.europa.eu/dgs/home-affairs/what-we-do/networks/european_ migration_network/reports/docs/emn-studies/study_on_smuggling_of_ migrants_final_report_master_091115_final_pdf.pdf, 20.01.2016.
10. EC, “A European Agenda on Migration”, http://ec.europa.eu/dgs/home-af- fairs/what-we-do/policies/european-agenda-migration/background-in- formation/docs/communication_on_the_european_agenda_on_migra- tion_en.pdf, 28.01.2016.
11. EC, “EU Action Plan Against Migrant Smuggling (2015-2020)”, http:// ec.europa.eu/dgs/home-affairs/e-library/documents/policies/asylum/ general/docs/eu_action_plan_against_migrant_smuggling_en.pdf, 24.01.2016.
12. Ekşi, N., Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Abdolkhani ve Karimnia - Türki- ye Davası, Mülteci ve Sığınmacı Hukuku Açısından Değerlendirme, Beta, İstanbul, 2010.
13. Ekşi, N., Yabancılar ve Uluslararası Koruma Hukuku, 3. Bs., Beta, İstanbul, 2015.
14. Ekşi, N., Türkiye Avrupa Birliği Geri Kabul Antlaşması, Beta, İstanbul, 2016.
15. Ekşi, N., Yabancılar Hukukuna İlişkin Mevzuat ve Antlaşmalar, Beta, İstan- bul, 2016.
16. Ergüven, N. S. & Özturanlı, B., “Uluslararası Mülteci Hukuku ve Türkiye”, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, S. 62, Ankara, 2013, s. 1007-1061.
17. EU Commission, “Study on the International Law Instruments in Relation to Illegal Immigration by Sea (Commission Staff Working Document)”, http://ec.europa.eu/dgs/home-affairs/e-library/documents/policies/ irregular-migration-return/pdf/irregular-immigration/sec_2007_691_ en.pdf, 05.02.2016.
18. European Council, Handbook on European Law Relating to Asylum, Borders and Immigration, European Council, Strazburg, 2014.
19. Frenzen, N., “US Migrant Interdiction Practices in International and Terri- torial Waters”, Extraterritorial Immigration Control: Legal Challenges, B. Ryan, V. Mitsilegas (Ed.), Martinus Nijhoff Publishers, Leiden-Bos- ton, 2010, s. 369-390.
20. Frontex, “Risk Analysis for 2016”, http://frontex.europa.eu/assets/Publicati- ons/Risk_Analysis/Annula_Risk_Analysis_2016.pdf, 12.05.2016.
21. Gill, G. S. G. & Mcadam, J., The Refugee in International Law, 3. Bs., Ox- ford University Press, Oxford, 2007.
22. Gözler, K., “Türkçeden İngilizce Ve Fransızcaya Anayasa Hukuku Terimleri Sözlüğü”, Türk Anayasa Hukuku Sitesi, http://www.anayasa.gen.tr/ahgt- sozluk-tr-ing-fr.htm, 28.04.2016.
23. Hathaway, J. C., The Rights of Refugees Under International Law, Cambridge University Press, New York, 2005.
24. Heijer, M., Europe and Extraterritorial Asylum (Studies in International Law), Hart Publishing, Oxford, 2012.
25. IOM, “Global Migration Trends Factsheet 2015”, http://iomgmdac.org/glo- bal-trends-2015-factsheet/, 12.05.2016.
26. İçduygu, A. & Aksel, D. B., Türkiye’de Düzensiz Göç, IOM Türkiye, Ankara, 2012.
27. Kuran, S., Uluslararası Deniz Hukuku, 3. Bs., Türkmen Kitapevi, İstanbul, 2009.
28. Mallia, P., Migrant Smuggling by Sea: Combating a Curent Threat to Mariti- me Security through the Creation of a Cooperative Framework, Martinus Nijhoff Publishers, Leiden-Boston, 2010.
29. Özbek, D., “Mültecilerin Denizde Korunması”, İltica, Uluslararası Göç ve Vatansızlık: Kuram, Gözlem ve Politika, Ö. Çelebi., S. Özçürümez, Ş. Türkay (Ed.), BMMYK, Ankara, 2011, s. 114-128.
30. Özer, Y., “Yasadışı Göçün Kontrolünde Destekleyici Düzenlemelerin Rolü: Avrupa Birliği ve Türkiye Örnekleri”, Örgütlü Suçlar ve Yeni Trendler, O. Ö. Demir, M. Sever (Ed.), Polis Akademisi Yayınları, Ankara, 2011, s. 197-217.
31. Pazarcı, H., Uluslararası Hukuk, 12. Bs., Turhan Kitabevi, Ankara, 2013.
32. Sahil Güvenlik Komutanlığı, “2015 Yılı İdare Faaliyet Raporu”, http://www. sgk.tsk.tr/orta/2015_%C4%B0dare_Faaliyet_Raporu.pdf, 19.03.2016.
33. Sahil Güvenlik Komutanlığı, “Düzensiz Göç İstatistikleri”, http://www.sgk. tsk.tr/baskanliklar/harekat/faaliyet_istatistikleri/duzensiz_goc_istatistik- leri.html, 01.12.2016.
34. Sahil Güvenlik Komutanlığı, “İstatistikler”, http://www.sgk.tsk.tr/baskanlik- lar/harekat/faaliyet_istatistikleri/faaliyet_istatistikleri.asp, 01.12.2016.
35. Şensoy, T., “AB -Türkiye Mülteci Mutabakatı Üzerine Eleştirel Bir Değerlen- dirme”, Uluslararası Güvenlik Politikaları Araştırma ve Dostluk Derneği, http://www.upad.org.tr/2875.html, 13.04.2016.
36. TBMM İnsan Hakları İnceleme Komisyonu, “Ege Kıyılarında(İzmir-Aydın) Gerçekleşen Yasa Dışı Göç Hakkında İnceleme Raporu”, https://www. tbmm.gov.tr/komisyon/insanhaklari/docs/2014/ege_kiyilarinda_yasadi- sigoc_hakkinda_inceleme_raporu_27052014.pdf, 21.02.2016.
37. T.C. AB Bakanlığı, “Avrupa Birliği’nin Bazı Hukuki Düzenlemelerinin Türkçe’ye Çevrilmesinde Kullanılacak Rehber”, http://www.ab.gov.tr/ files/ceb/ab_nin_bazi_hukuki_duzenlemelerinin_turkce_ye_cevrilme- sinde_kullanilacak_rehber.pdf, 21.03.2016.
38. T.C. AB Bakanlığı, “18 Mart 2016 Türkiye-AB Zirvesi Ortak Açıklaması”, http://www.ab.gov.tr/files/000files/2016/03/18/18_mart_2016_tr_ab_ zirvesi_ortak_aciklama.docx, 21.03.2016.
39. T.C. AB Bakanlığı, “Türkiye-AB Zirvesi Ortak Sonuç Bildirisi”, http://www. ab.gov.tr/files/000files/2015/11/turkiye_ab_zirvesi_ortak_sonuc_bildi- risi_29_kasim_2015.pdf, 22.03.2016.
40. T.C. AB Bakanlığı, “Temel Belgeler”, http://www.ab.gov.tr/index. php?p=113&l=1, 21.03.2016.
41. T.C. İçişleri Bakanlığı GİGM, 2013 Türkiye Göç Raporu, Haz.: Göç Politika ve Projeleri Dairesi Başkanlığı, No: 32, T.C. İçişleri Bakanlığı GİGM Yayınları, Ankara, 2015.
42. T.C. İçişleri Bakanlığı GİGM, “Uluslararası Kuruluşlar”, http://www.goc. gov.tr/icerik3/uluslararasi-kuruluslar_363_392_394, 13.03.2016.
43. T.C. İçişleri Bakanlığı GİGM, “Budapeşte Süreci”, http://www.goc.gov.tr/ icerik6/budapeste-sureci_576_577_578_icerik, 23.02.2016.
44. T.C. İçişleri Bakanlığı GİGM, “Prag Süreci”, http://www.goc.gov.tr/icerik3/ prag-sureci_576_577_579, 24.02.2016.
45. T.C. İçişleri Bakanlığı GİGM, “Lahey Süreci”, http://www.goc.gov.tr/ice- rik3/lahey-sureci_576_577_1101, 25.02.2016.
46. T.C. İçişleri Bakanlığı GİGM, “GFMD (Küresel Göç ve Kalkınma Foru- mu)”, http://www.goc.gov.tr/icerik3/gfmd--kuresel-goc-ve-kalkinma-fo- rumu-_409_576_581, 23.02.2016.
47. T.C. İçişleri Bakanlığı GİGM, “Göç İstatistikleri: Düzensiz Göç”, http://www. goc.gov.tr/icerik6/duzensiz-goc_363_378_4710_icerik, 19.03.2016.
48. Toluner, S., Milletlerarası Hukuk Dersleri: Devletin Yetkisi, 5. Bs., Beta, İs- tanbul, 1996.
49. Tütüncü, A. N., Gemi Kaynaklı Deniz Kirliliğinin Önlenmesi, Azaltılması ve Kontrol Altına Alınmasında Devletin Yetkisi, Beta, İstanbul, 2004.
50. Uzun, E., “Uluslararası Mülteci Hukuku”, Uluslararası Hukuk II, A. N. Tü- tüncü, E. Uzun (Ed.), 2. Bs., Anadolu Üniversitesi, Eskişehir, 2015, s. 116-141.
51. White, M., “M.V. Tampa and Christmas Island Incident, August 2001”, Bimco Review, http://coordination-maree-noire.eu/IMG/pdf_ex_ The_M.V._Tampa_and_the_Christmas_Island_ Incident_Updated_. pdf, 19.01.2016.
52. http://www.border.gov.au/OperationSovereignBorders/Documents/illega- lentryvesselarrivals-18september2013to17october2014.pdf, 07.02.2016.