Spor Yöneticiliği Bölümünde Öğrenim Gören Öğrencilerin Liderlik Yönelimleri ve Sosyal Beceri Düzeylerinin İncelenmesi

Yıl 2025, Cilt: 10 Sayı: 2, 97 - 115, 28.12.2025

Ataol Ballı , Mustafa Önder Şekeroğlu

https://doi.org/10.31680/gaunjss.1734290

https://izlik.org/JA42UM58CA

Öz

Bu çalışmanın amacı, Spor Yöneticiliği bölümünde öğrenim gören üniversite öğrencilerinin liderlik yönelimleri ile sosyal beceri düzeylerini incelemektir. Araştırmanın çalışma grubunu, Doğu Anadolu Bölgesi'nde yer alan Muş Alparslan Üniversitesi, Erzurum Atatürk Üniversitesi, Bingöl Üniversitesi, Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi ve Iğdır Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültelerinin Spor Yöneticiliği bölümlerinde öğrenim gören toplam 388 öğrenci oluşturmaktadır. Katılımcıların 191’i (%49,2) kadın, 197’si (%50,8) erkektir. Veri toplama aracı olarak araştırmacılar tarafından oluşturulan kişisel bilgi formuna ek olarak, öğrencilerin sosyal beceri düzeylerini belirlemek amacıyla Riggio (1986) tarafından geliştirilen, Yüksel (1997) tarafından Türkçeye uyarlanan ve Koydemir (2006) tarafından kısa formu oluşturulan Sosyal Beceri Envanteri (SBE) kullanılmıştır. Katılımcıların liderlik yönelimlerini belirlemek için ise Dursun ve ark. (2019) tarafından geliştirilen Çok Yönlü Liderlik Yönelimleri Ölçeği (ÇYLYÖ) kullanılmıştır. Yapılan istatistiksel analizler sonucunda; yaş değişkenine göre politik liderlik, insan kaynaklı liderlik, karizmatik liderlik ve yapısal liderlik alt boyutlarında anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Cinsiyet değişkenine göre ise politik liderlik, yapısal liderlik ve karizmatik liderlik alt boyutlarında anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Ayrıca, Çok Yönlü Liderlik Yönelimleri Ölçeği ile Sosyal Beceri Envanteri alt boyutları arasında orta düzeyde pozitif ve anlamlı ilişkiler olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak, farklı liderlik yönelimlerine sahip spor yöneticiliği bölümü öğrencilerinin sosyal beceri düzeylerinin de farklılık gösterdiği söylenebilir.

Anahtar Kelimeler

Spor , Sosyal Beceri , Liderlik , Spor Bilimleri , Öğrenci

Examining The Leadership Orientations and Social Skill Levels of Students Studying in The Sports Management Department

https://izlik.org/JA42UM58CA

Öz

The aim of this study is to examine the leadership orientations and social skill levels of university students studying in the Department of Sports Management. The study group consists of a total of 388 students enrolled in the Sports Management departments of the Faculties of Sports Sciences at Muş Alparslan University, Erzurum Atatürk University, Bingöl University, Ağrı İbrahim Çeçen University, and Iğdır University, all located in the Eastern Anatolia Region of Turkey. Among the participants, 191 (49.2%) are female and 197 (50.8%) are male. As data collection tools, a personal information form created by the researchers was used, along with the Social Skills Inventory (SSI), originally developed by Riggio (1986), adapted into Turkish by Yüksel (1997), and shortened by Koydemir (2006), to determine students’ social skill levels. To assess participants’ leadership orientations, the Multi-Faceted Leadership Orientation Scale (MFLOS), developed by Dursun et al. (2019), was utilized. Statistical analyses revealed significant differences in the sub-dimensions of political leadership, human resource leadership, charismatic leadership, and structural leadership according to the variable of age. In terms of gender, significant differences were found in the sub-dimensions of political, structural, and charismatic leadership. Furthermore, a moderate, positive, and statistically significant correlation was found between the sub-dimensions of the Multi-Faceted Leadership Orientation Scale and the Social Skills Inventory. As a result, it can be concluded that students in the Sports Management department with different leadership orientations also show differences in their levels of social skills.

Anahtar Kelimeler

Sports , Social Skill , leadership , Sports Sciences

Kaynakça

• Akçakaya A. & Arslan C. (2020). International Scientific and Practical Conference, Nov. Labyrinths of Reality. ISSN : 2663-2225, 5(10), 89-102.
• Akpınar, S., Akpınar, Ö., Nas, K., & Temel, V. (2015). Beden eğitimi ve spor yüksekokulunda okuyan öğrencilerin bazı değişkenler açısından sosyal beceri düzeylerinin incelenmesi. KMÜ Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 17(28), 80–84.
• Aktı, S. (2011). İlköğretim sekizinci sınıf öğrencilerinin medya okuryazarlığı ile sosyal beceri düzeyleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi [Yüksek lisans tezi, Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
• Alaca, E. (2022). Beden eğitimi ve spor öğretmenliği bölümü öğrencileri ile psikolojik danışmanlık ve rehberlik bölümü öğrencilerinin liderlik yönelimleri ve özgüven davranışlarının karşılaştırılması [Yüksek lisans tezi, Giresun Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü].
• Arı, A., & Çağlayan, H. S. (2017). Beden eğitimi ve spor yüksekokulu akademisyenlerinin örgütsel adalet algıları ile örgütsel bağlılık düzeyleri arasındaki ilişki. Eğitim Çalışmaları Dergisi, 5(4), 240–251.
• Arslan, H. ve Uslu, B. (2014a). Öğretmen adaylarının liderlik yönelimlerinin incelenmesi. EInternational Journal of Educational Research, 5(1), 42-60.
• Arslan, H. ve Uslu, B. (2014b). Öğretmen adaylarının öğrenme stilleri ile liderlik yönelimleri arasındaki ilişki. Eğitim ve Bilim, 39(173), 341-355.
• Balyan, M. (2018). İlköğretim 2. kademe ve ortaöğretim kurumlarındaki öğrencilerin beden eğitimi dersine yönelik tutumları: Sosyal beceri ve özyeterlik düzeylerinin karşılaştırılması. LAP Lambert Academic Publishing.
• Bedir H. (2013) Sınıf Öğretmenlerinin Sosyal Beceri Düzeyleri (Bolu İli Örneği). (Yüksek Lisans Tezi). Bolu, Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi.
• Bolman, L. G., & Deal, T. (1991). Liderlik ve Yönetim etkinliği, çok çerçeveli, çok sektörlü bir analiz, “İnsan Kaynaklı Yöenetimi, S. 30(4), 509-534.
• Bozgün K. & Pekdoğan S. (2018). Öğretmen Adaylarının Sosyal Beceri Düzeylerinin Bazı Değişkenler Açısında İncelenmesi. Sakarya University Journal of Education, 8(4), 151- 167. DOI : 10.19126/süje.437918
• Bridge, B. (2003). Eğitimde vizyoner liderlik ve etkin yöneticilik. Beyaz Yayınları.
• Brown, K., & Anfara, V. (2003). Paving the way for change: Visionary leadership in action at the middle level. NASSP Bulletin, 87(634), 16–34.
• Carr, S. (2009). Implications of attachment theory for sport and physical activity research: Conceptual links with achievement goal and peer-relationship models. International Review of Sport and Exercise Psychology, 2(1), 95–115. https://doi.org/10.1080/17509840802687773
• Çetintaş, Y. (2019). Karate antrenörlerinin liderlik yönelimlerinin incelenmesi [Yüksek lisans tezi, Bartın Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
• Deniz, M. E. (2002). Üniversite Öğrencilerinin Karar Verme Stratejileri ve Sosyal Beceri Düzeylerinin TA-Baskın Ben Durumları ve Bazı Özlük Niteliklerine Göre Karşılaştırmalı Olarak İncelenmesi.(Doktora Tezi) Konya, Selçuk Üniversitesi.
• Dicle A. N. (2006). Üniversite Öğrencilerinin Sosyal Beceri Düzeylerinin Duygusal Zeka Düzeyleri ile Bazı Kişisel Özelliklerine Göre İncelenmesi. (Yüksek Lisans Tezi) Samsun, Ondokuz Mayıs Üniversitesi.
• Dowrick, P. W. (1986). In Seven, M. & Yoldaş, M. (Çev.). (2007). Video training. In Social Survival for Children: A Trainer's Resource. New York: Brunner/Mazel.
• Durmuş, G., Karacan-Doğan, P., & Ceyhun, S. (2024). İdari göreve sahip spor bilimleri akademisyenlerinin enneagram kişilik tipleri ile çok yönlü liderlik yönelimleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Akdeniz Spor Bilimleri Dergisi, 7(1), 21–38. https://doi.org/10.38021/asbid.1374289
• Efekan, H. (2007). Kara Harp Okulu olimpik spor branşlarında yapılan bireysel sporlar ile takım sporlarının Harbiyelilerin liderlik özelliklerine sağladığı etkilerin incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
• Eren, E. (1993). Yönetim psikolojisi. Beta Yayınları.
• Girgin G., Çetingöz D. & Vural Ekinci D. (2011) Öğretmen Adaylarının Sosyal Beceri Düzeylerinin İncelenmesi. Kuramsal Eğitim Bilim Dergisi. 4 (1), 38-49.
• Güler, B., Dursun, M., & Günay, M. (2020). Spor lisesi öğrencilerinin liderlik yönelimlerinin incelenmesi. Uluslararası Güncel Eğitim Araştırmaları Dergisi, 6(2), 576–587.
• Güngör, N. B. (2016). Beden eğitimi öğretmen adaylarının epistemolojik inançları ile liderlik özellikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Ankara. Gürsoy, E., & Uzun Aksoy, M. (2021). Hemşirelik ve ebelik öğrencilerinin kişilik özellikleri ve liderlik yönelimlerinin belirlenmesi. Hemşirelikte Eğitim ve Araştırma Dergisi, 18(1), 37–43.
• Kalafat, T. (2007). Üniversite öğrencilerinin beden memnuniyeti düzeyleri ile sosyal beceri düzeyleri arasındaki ilişkinin karşılaştırmalı olarak incelenmesi (Çanakkale ili örneği) [Yüksek lisans tezi, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
• Karasar, N. (2005). Bilimsel araştırma yöntemi (15. baskı). Nobel Yayın Dağıtım.
• Karasar, N. (2020). Bilimsel araştırma yöntemi. Ankara: Nobel yayınları
• Kurudirek, M. A. (2011). Spor yöneticiliği ile beden eğitimi ve spor öğretmenliği bölümü öğrencilerinin eğitim seviyelerinin liderlik düzeylerine etkisi [Yüksek lisans tezi, Atatürk Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
• Matson, J. L., & Wilkins, J. (2007). A critical review of assessment targets and methods for social skills excesses and deficits for children with autism spectrum disorders. Research in Autism Spectrum Disorders, 1(1), 28–37.
• Oral, O., Kavas, N., & Ertürk, G. (2019). Analysis of leadership types by university, gender and department variables. European Journal of Physical Education and Sport Science, 5(12), 15–30. https://doi.org/10.46827/ejpe.v0i0.2619
• Özmen, Ö. (1995). Çağdaş sporda eğitim üçgeni. Ege Üniversitesi Yayınları.
• Polat, M. (2023). Pre-service teachers’ multidimensional leadership orientations: A PLS-SEM modelling. Journal of Innovative Research in Teacher Education, 4(1), 24–43.
• Semiz, H. (2011). Ortaöğretim öğrencilerinde sporun liderlik üzerine etkisi: Hendek örneği (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Sakarya Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Sakarya
• Sezen, G. (2007). Sosyo-ekonomik yapısı düşük öğrencilere yönelik ders dışı etkinliklerin sağlanması (İstanbul ili örneği) [Yüksek lisans tezi, Beykent Üniversitesi].
• Simpson, S. (2012). The styles, models & philosophy of leadership. Ventus Publishing.
• Telli, M. K. (2010). Mersin Üniversitesi öğrencilerinin sosyal beceri düzeyleri ile yetkinlik beklentilerinin incelenmesi[Yüksek lisans tezi, Mersin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü].
• Temel, V., & Birol, S. Ş. (2015). Beden eğitimi ve spor yüksekokulunda okuyan öğrencilerinin bazı değişkenler açısından sosyal beceri düzeylerinin incelenmesi. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 1, 80–84. Tuğsal, T. (2019). Liderlik teorileri ve özellikler yaklaşımı. In T. Tuğsal (Ed.), Liderlik ve kurumsal yönetim: Teori ve güncel araştırmalar (ss. 15–30). Gazi Kitabevi. Yüksel, G. (2004). Sosyal Beceri Envanteri: El kitabı. Asil Yayın Dağıtım. Zekioğlu, A., Tatar, A., & Özdemir, H. (2018). Analysis of sports and social skill relation in a non-sportive group. Journal of Education and Training Studies, 6(8), 108–115.