TR 22 Bölgesinde Zeytin ve Zeytinyağı Üreten İşletmelerin Başarı Durumunu Etkileyen Faktörlerin Analizi
Öz
Bu çalışmada TR22 Bölgesi’nde 2017-18 üretim yılında bölgedeki yağlık zeytin üreten işletmelerin başarı durumunu etkileyen faktörlerin belirlenmesi amacıyla lojistik regresyon analizi yapılmıştır. Bağımlı değişken olarak Saf Hasılanın Aktif Sermayeye oranı kullanılmıştır. Saf Hasıla/Aktif Sermaye oranı, piyasa faizinden yüksek olan işletmeler başarılı, düşük olanlar ise başarısız işletme kategorisinde değerlendirilerek 242 işletme başarısız ve 128 işletme başarılı olarak bulunmuştur. Daha sonra 9 bağımsız değişken üzerinden bir model oluşturulmuş ve modelin doğru sınıflandırma oranı %83.90 bulunmuştur. R2 değerinin 0.697 bulunmasından dolayı Saf Hasılayı etkileyen faktörlerden %69.70’inin modeldeki değişkenler tarafından açıklanabildiği belirlenmiştir. İşletmelerin SH değerine etki eden değişkenlerden diğer değişkenler sabit kalmak koşuluyla zeytinyağı üretimindeki bir birimlik değişikliğin SH değerini 47.38 kat artıracağı, işletmecinin öğrenim durumundaki bir birimlik değişikliğin SH değerini 2.56 kat artıracağı ve düz arazide üretim yapılması yönünde bir birimlik değişikliğin SH değerini 1.04 kat artıracağı sonucuna ulaşılmıştır. Bu veriler ışığında üretici işletmelerin gelir baskısından kurtularak zeytinyağı satışına yönelebilmeleri için araştırma bölgesinde zeytin harici tarımsal üretimlerin teşvik edilmesi, fiyat dalgalanmalarının önüne geçecek uygulamaların ve düşük faizli kredi imkânlarının sunulmasının faydalı olacağı söylenebilir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Anonim, 2017. 2017’de Kazananlar ve Kaybedenler. Web: http://www.tekgida.org.tr/Oku/14207/2017-De-Kazananlar-Ve-Kaybedenler (Son Erişim Tarihi: 06.12.2019).
- Apaydın, Y.M., Sağıroğlu, D., Tosun, D., ve Demirbaş, N., 2014. Türkiye’de Zeytinyağı Sanayiinin Gelişimi Açısından Zeytin Üreticilerinin Sorunları: İzmir
- Aras, A., 1988. Tarım Muhasebesi Ders Kitabı. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayınları, No:486. Ege Üniversitesi Basımevi, s. 75, İzmir.
- Başaran, B., 2011. Zeytin ve Zeytinyağı Üreten Küçük ve Orta Ölçekli İşletmelerin Sorunları ve Bu Sorunların Çözümüne Yönelik Alternatif Öneriler. (Doktora Tezi), Namık Kemal Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tekirdağ.
- Bülbül, M., 1979. Bafra İlçesi Tarım İşletmelerinin Ekonomik Yapısı, Finansman ve Kredi Sorunları. Tarım ve Ormancılık Bakanlığı Mesleki Yayınlar Serisi, Ankara.Demirci, 1978
- Erkuş, A., 1976. Tavşanlı İlçesi Şeker Pancarı Yetiştiren Tarım İşletmelerinin Doğrusal (Linear) Programlama Metodu İle Planlanması. Türk Ziraat Yüksek Mühendisleri Birliği, Yayın No: 3, Latif Matbaası, Ankara.
- Erkuş, A., 1979. Ankara İli Yenimahalle İlçesinde Kontrollü Kredi Uygulaması Yapılan Tarım İşletmelerinin Planlanması Üzerine Bir Araştırma. Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayınları:709, Bilimsel Araştırma ve İncelemeler:415, Ankara
- Erkuş, A., Bülbül. M., Kıral.T., Açıl. F., ve Demirci. R., 1995. Tarım Ekonomisi. Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Eğitim, Araştırma ve Geliştirme Vakfı Yayınları, No: 5, Ankara.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Ziraat, Veterinerlik ve Gıda Bilimleri
Bölüm
Araştırma Makalesi
Erken Görünüm Tarihi
23 Haziran 2023
Yayımlanma Tarihi
30 Haziran 2023
Gönderilme Tarihi
4 Mart 2023
Kabul Tarihi
29 Nisan 2023
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2023 Cilt: 12 Sayı: 1
APA
Birsin, S., & Kızılaslan, H. (2023). TR 22 Bölgesinde Zeytin ve Zeytinyağı Üreten İşletmelerin Başarı Durumunu Etkileyen Faktörlerin Analizi. Gaziosmanpaşa Bilimsel Araştırma Dergisi, 12(1), 157-166. https://izlik.org/JA68GD92SN
AMA
1.Birsin S, Kızılaslan H. TR 22 Bölgesinde Zeytin ve Zeytinyağı Üreten İşletmelerin Başarı Durumunu Etkileyen Faktörlerin Analizi. GBAD. 2023;12(1):157-166. https://izlik.org/JA68GD92SN
Chicago
Birsin, Serkan, ve Halil Kızılaslan. 2023. “TR 22 Bölgesinde Zeytin ve Zeytinyağı Üreten İşletmelerin Başarı Durumunu Etkileyen Faktörlerin Analizi”. Gaziosmanpaşa Bilimsel Araştırma Dergisi 12 (1): 157-66. https://izlik.org/JA68GD92SN.
EndNote
Birsin S, Kızılaslan H (01 Haziran 2023) TR 22 Bölgesinde Zeytin ve Zeytinyağı Üreten İşletmelerin Başarı Durumunu Etkileyen Faktörlerin Analizi. Gaziosmanpaşa Bilimsel Araştırma Dergisi 12 1 157–166.
IEEE
[1]S. Birsin ve H. Kızılaslan, “TR 22 Bölgesinde Zeytin ve Zeytinyağı Üreten İşletmelerin Başarı Durumunu Etkileyen Faktörlerin Analizi”, GBAD, c. 12, sy 1, ss. 157–166, Haz. 2023, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA68GD92SN
ISNAD
Birsin, Serkan - Kızılaslan, Halil. “TR 22 Bölgesinde Zeytin ve Zeytinyağı Üreten İşletmelerin Başarı Durumunu Etkileyen Faktörlerin Analizi”. Gaziosmanpaşa Bilimsel Araştırma Dergisi 12/1 (01 Haziran 2023): 157-166. https://izlik.org/JA68GD92SN.
JAMA
1.Birsin S, Kızılaslan H. TR 22 Bölgesinde Zeytin ve Zeytinyağı Üreten İşletmelerin Başarı Durumunu Etkileyen Faktörlerin Analizi. GBAD. 2023;12:157–166.
MLA
Birsin, Serkan, ve Halil Kızılaslan. “TR 22 Bölgesinde Zeytin ve Zeytinyağı Üreten İşletmelerin Başarı Durumunu Etkileyen Faktörlerin Analizi”. Gaziosmanpaşa Bilimsel Araştırma Dergisi, c. 12, sy 1, Haziran 2023, ss. 157-66, https://izlik.org/JA68GD92SN.
Vancouver
1.Serkan Birsin, Halil Kızılaslan. TR 22 Bölgesinde Zeytin ve Zeytinyağı Üreten İşletmelerin Başarı Durumunu Etkileyen Faktörlerin Analizi. GBAD [Internet]. 01 Haziran 2023;12(1):157-66. Erişim adresi: https://izlik.org/JA68GD92SN