Farklı Deprem Risk Bölgelerinde İnşa Edilecek Spor Salonlarında Beton Sınıfının Kaba Yapı İnşaat Maliyetine Etkisi

Öz

Ülkemizin her bölgesinde, Bakanlıklar, Belediyeler ve diğer kurumlar tarafından birçok kamu tesisi yatırımı gerçekleştirilmektedir. Bu yatırımların bir kısmı da kapalı spor salonlarına yönelmektedir. Spor salonları, her yaş grubundan insanın aktif olarak kullanıp spor müsabakalarını izlediği yapılar olmasının yanı sıra, olası bir afet durumunda da sağlam kalması büyük önem taşımaktadır. Bu nedenle, spor salonlarının yapısal tasarımı ve inşası esas yapım amacı yanında afet durumlarında kullanılabilirliği de göz önünde bulundurularak titizlikle yapılmalıdır. Ülkemizin büyük bir bölümünün yüksek deprem riski altında olması bu yapıların olası deprem sonu kullanımlarını önemli hale getirmektedir. Bu sebeple bu yapıların olası depremlere dayanıklı ve inşa maliyetinin de uygun bir tasarımda yapılması oldukça önemlidir. Bu sebeple bu tür yapıların mimari ve statik çözümlemelerinin titizlikle yürütülmesi gerekmektedir. Bu çalışmada, farklı deprem bölgelerinde üç farklı tip spor salonu dört farklı beton sınıfına göre analiz edilmiştir. Sayısal modellemeler bilgisayar programı kullanılarak gerçekleştirilmiş ve her bölge ve beton sınıfı için kaba yapıyı oluşturan beton, demir ve kalıp metrajları çıkarılmıştır. Ardından, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından 2024 yılı birim fiyatları dikkate alınarak kaba yapı maliyetleri hesaplanmıştır. Bu analizlerde, modelleme sırasında yapı elemanlarının boyutlarında değişiklik yapılması gerekliliği ortaya çıktığında, bu durumun yapı maliyetine olan etkisi de ayrıca değerlendirilmiştir. Spor salonlarının değişken koşullara göre modellemesi için yapısal analiz programı olan Sta4CAD kullanılmıştır. Çalışmanın sonucunda elde edilen veriler, grafikler ve tablolar aracılığıyla sunulmuş ve tartışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Spor Salonları
• Yapı Analizi
• Maliyet
• Beton Sınıfı
• Deprem Bölgesi

The Effect of Concrete Class on the Rough Building Construction Cost of Sports Halls to be Built in Different Earthquake Zones

Öz

In every region of our country, many public facility investments are made by Ministries, Municipalities, and other institutions. Some of these investments are directed towards indoor sports halls. In addition to being structures where people of all age groups actively use and watch sports competitions, it is important that they remain intact in the event of a possible disaster. For this reason, the structural design and construction of sports halls should be meticulously carried out considering not only their primary purpose of construction but also their usability in disaster situations. The fact that a large part of our country is under high earthquake risk makes the possible post-earthquake use of these structures important. For this reason, it is essential for these structures to be resistant to possible earthquakes and to have a suitable design for their construction costs. For this reason, architectural and static analyses of such structures should be carried out meticulously. This study analyzed three different types of sports halls in different earthquake zones according to four concrete classes. Numerical modeling was carried out using a computer program, and the concrete, iron, and mold quantities forming the rough structure were obtained for each region and concrete class. Then, the Ministry of Environment, Urbanization, and Climate Change calculated the rough construction costs by considering the unit prices of 2024. In these analyses, when it became necessary to make changes in the dimensions of the structural elements during modeling, the effect of this situation on the construction cost was also evaluated. The structural analysis program Sta4CAD was used to model the sports halls according to variable conditions. The data obtained from the study were presented and discussed through graphs and tables

Anahtar Kelimeler

• Sports Halls
• Structural Analysis
• Cost
• Concrete Class
• Earthquake Zone

Kaynakça

1. Afacan K.B, Güler E. (2019) Yeni Deprem Yönetmeliği Performansının Zemin Büyütme Analizi ile Belirlenmesi. 5. International Conference on Earthquake Engineering and Seismology (5ICEES) 8-11 OCTOBER 2019, METU Ankara Turkey
2. Akyıldız M.H, Ulu A.E, Adar K. (2021) TBDY-2018’deki Yerel Zemin Koşullarının Deprem Kesit Tesirlerine Etkisi. DUJE (Dicle University Journal of Engineering) 12:4 (2021) Sayfa 679-687
3. Altan M.F, Cansız S., Kaya O., Turna Ç. (2020) Türkiye Bina Deprem Yönetmeliğine Göre Mevcut Betonarme Binanın Performansının ve Zemin Etkileşiminin Değerlendirilmesi. BŞEÜ Fen Bilimleri Dergisi Araştırma Makalesi.
4. Ateş, A, Yeşil, B. (2018). Düzce İlindeki Farklı Zemin Sınıfları Dikkate Alınarak Zemin Sınıfının Yapı Hasarı ve Deprem Performansına Etkisi. İleri Teknoloji Bilimleri Dergisi. 7(3): 48-56.
5. Aydınoğlu, M.N. (2007). Altıncı Ulusal Deprem Mühendisliği Konferansı, 16 – 20 Ekim 2007, İstanbul. Doğangün A. (2014). Betonarme Yapıların Hesap ve Tasarımı, Biren Yayınevi, İstanbul.
6. Dorum, A, Özkan, Ö, Erdal, M. (2006). Farklı Deprem Bölgeleri ve Farklı Zemin Sınıflarının Kaba Yapı Maliyetine Etkisi. Selçuk-Teknik Dergisi. 5(1).
7. Eren, E. (2019). Betonarme Binalarda Deprem Tasarım Sınıflarının Bina Maliyetine Etkisi. (Yüksek Lisans Tezi). Karabük: Karabük Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü.
8. Ersoy S. (2021) 2018 Türkiye Bina Deprem Yönetmeliğine Göre Bina Yükseklik ve Yerel Zemin Sınıflarının Deprem Yüküne Etkisi. (Yüksek Lisans Tezi). Yozgat Bozok Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü İnşaat Mühendisliği Anabilim Dalı

9. Genç Y. (2014) Farklı Deprem Bölgeleri’nde İnşa Edilecek Konut Binalarının Maliyet Analizi
10. İbiş T., Ulutaş H. (2021) Yeni Yapılacak Betonarme Bir Binanın TBDY 2018’e göre Deprem Performansının Belirlenmesi. BEÜ Fen Bilimleri Dergisi Araştırma Makalesi.
11. Karabulut Z. (2019) Farklı Zemin Parametreleri Kullanılarak Oluşturulmuş Betonarme Binaların 2007 ve 2018 Deprem Yönetmeliklerine Göre Statik Analizi ve Maliyet Hesabı. (Yüksek Lisans Tezi). Van: Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü İnşaat Mühendisliği Anabilim Dalı
12. Karayer A., Severcan M.H (2018) Farklı Tip Betonarme Yapıların Paket Programlar ile Analizi ve Karşılaştırılması. Black Sea Journal of Engineering and Science Araştırma Makalesi.
13. Kılavuz E. (2019) Spor Salonlarının Afet Lojistiği Uygulamalarına Uygunluğu Araştırması: Yalova İli Örneği (Yüksek Lisans Tezi). Yalova Üniversitesi Sosyal Bilimleri Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı.
14. Nayır, K. (2006). Perdeli-Çerçeveli Betonarme Binaların Deprem Bölgelerine Bağlı Olarak Tasarımı ve Optimum Maliyetinin Hesabı. (Yüksek Lisans Tezi). Adana: Çukurova Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü.
15. Önal S. (2019) Yerel Zemin Özelliklerinin Betonarme Bina Maliyetlerine Etkisinin Araştırılması. (Yüksek Lisans Tezi). Karabük Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü İnşaat Mühendisliği Anabilim Dalı
16. Özkan, Ö, Muratoğlu, Ö. (2005). Deprem Bölgelerinin Bina Maliyetine Etkisi. Deprem Sempozyumu Kitabı (ss.647-649), Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Mühendislik Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü. Kocaeli. 23-25 Mart 2005. Özkan, Ö. (2004). Beton Sınıflarının Karkas Yapı Maliyetlerine Etkisi. Teknoloji. 7(1): 171-179.
17. Sırlıbaş C. 2013. Farklı Tipteki Betonarme Yapıların Sta4CAD ve ETABS Programları ile Çözülmesi ve Sonuçların Karşılaştırılması. (Yüksek Lisans Tezi). İstanbul: İstanbul Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İnşaat Mühendisliği Anabilim Dalı.
18. TBDY-2018 (2018), Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği, Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Ankara, Türkiye.
19. Tetik Y., Baradan S., Tunca T. (2021) Beton Sınıflarındaki Değişimin Aynı Amaç İçin Tasarlanan Farklı Okul Projelerindeki Kaba İnşaat Birim Maliyetlerine Olan Etkisinin Araştırılması. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, Cilt 26, Sayı 2.
20. Tunca, T. (2014). Beton Sınıfının İlköğretim Bina Yapım Maliyetine Olan Etkisi. (Yüksek Lisans Tezi). İzmir: Ege Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Anabilim Dalı.
21. Türkmen, H, Tekeli, H. (2005). Deprem Bölgesi ve Yerel Zemin Sınıflarının Bina Maliyetine Etkileri. Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 9(3).
22. Yalın M., Ulutaş H. (2021) Mevcut okul türü bir binanın deprem performansının 2007 ve 2018 deprem yönetmeliklerine göre değerlendirilmesi. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi Araştırma Makalesi.
23. Yıldız H. (2019) Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği Yerel Zemin Etki Katsayıları Üzerine Bir İnceleme (Yüksek Lisans Tezi). Uşak Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü İnşaat Mühendisliği Anabilim Dalı.