Farklı NAA ve IBA Dozlarının Ağaç Hatmi (Hibiscus sayriacus) Yarı odun Çeliklerinin Köklenmesi Üzerine Etkisi

Yıl 2025, Cilt: 14 Sayı: 3, 1 - 8, 31.12.2025

Fulya Okatar , Mehmet Güneş

Öz

Hibiscus, Malvaceae ailesine ait bir cins olup yaklaşık 250 tür içerir. Bu türlerden bir tanesi olan ağaç hatmi (Hibiscus syriacus), farklı çiçek renkleri ve şekillerine sahip çok sayıda çeşidiyle süs bitkisi olarak yaygın bir şekilde kullanılmaktadır. Ağaç hatmi, yaprak döken küçük bir ağaç veya çalı olup, doğal dağılım alanları ve çevresel toleransları bakımından dikkat çekicidir. Bu çalışmada, 1000 ve 2000 ppm NAA ile 1000 ve 2000 ppm IBA dozlarının ağaç hatminin yarı odun çeliklerinin kallus oluşumu, köklenme oranı, kök sayısı, kök uzunluğu ve kök yaş ağırlığı üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Araştırma sonucunda en yüksek kallus oluşumu ve köklenme oranı 1000 ppm IBA dozundan; en yüksek kök uzunluğu ise 2000 ppm IBA ve 1000 ppm NAA dozlarından; en yüksek kök sayısı ve kök yaş ağırlığı ise 2000 ppm NAA dozundan elde edilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre düşük doz IBA’nın kallus ve kök oluşumunu, yüksek doz NAA’nın ise kök sayısı ve kök biyokütlesi üzerinde daha belirgin ve olumlu etkiler yarattığını ortaya koymuştur.

Anahtar Kelimeler

kallus , kök uzunluğu , kök sayısı , kök yaş ağırlığı

The Effect of Different Doses of NAA and IBA on the Rooting of Tree Marshmallow (Hibiscus sayriacus) Semi-wood Cuttings

Öz

Hibiscus is a polymorphic genus comprising approximately 250 species belonging to the family Malvaceae. One of these species, Rose of Sharon (Hibiscus syriacus), is widely used as an ornamental plant with its numerous cultivars having different flower colors and shapes. Rose of Sharon is a small deciduous tree or shrub and is remarkable in terms of its natural distribution areas and environmental tolerances. In this study, the effects of 1000 and 2000 ppm NAA and 1000 and 2000 ppm IBA doses on callus formation, rooting rate, root number, root length and root fresh weight of tree mallow half-wood cuttings were investigated. As a result of the research, the highest callus formation and rooting rate were obtained from 1000 ppm IBA application; the highest root length was obtained from 2000 ppm IBA and 1000 ppm NAA doses; the highest root number and root fresh weight were obtained from 2000 ppm NAA application. The results showed that low dose IBA had more pronounced and positive effects on callus and root formation, while high dose NAA had more pronounced and positive effects on root number and root biomass.

Anahtar Kelimeler

callus , root length , root number , root fresh weight

Kaynakça

• Almeida, L. D., Boaretto, M. A. C., Santana, R. D., Nascimento, G. D., Souza, P. J., & José, A. R. S. (1991). Estaquia e comportamento de maracujazeiros (Passiflora edulis SIMS f. flavicarpa Deg.) propagados por vias sexual e vegetativa. Revista Brasileira de Fruticultura, Cruz das Almas, 13(1), 153-156.
• Arslan, N., Gürbüz, B., & Yılmaz, G. (1995). Seed set rate and the effects of cutting month and indole butyric acid (IBA) on rooting of stem cuttings in sage (Salvia officinalis L.): 83-87.
• Babashpour-Asl, M. B., Shakueefar, S., & Valipour, V. (2012). Effects of Indole-3-butyric acid on the rooting ability of semi-hardwood Bougainvillea sp. Cuttings. Modern Applied Science, 6(5), 121.
• Baiyewu, R. A., Amusa, N. A., & Olayiwola, O. (2005). Survey on the use of ornamental plants for environmental management in southwestern Nigeria. Research Journal of Agriculture and Biological Sciences, 1(3), 237-240. Baldotto, L. E. B., Baldotto, M. A., Simões, M. P., Oliveira, R. R. D., Martinez, H. E. P., & Venegas, V. H. A. (2015).
• Acclimation of croton and hibiscus seedlings in response to the application of indobultiric acid and humic acid for rooting. Revista Ceres, 62, 284-293.
• Bates, D. M. (1965). Notes on the cultivated Malvaceae. 1. Hibiscus:56-97.
• Blythe, E. K. (2012). Hardwood cutting propagation of Confederate rose using auxin and wounding treatments. HortTechnology, 22(4), 476-478.
• Bulut, Y., & Güçlü, K. (1995). Erzurum'da sera koşullarında açelya (Rhododendron simsii Rheinhold Ambrosius) çeliklerinin köklendirilmesi üzerine bir araştırma/A research on rooting of azalea (Rhododendron simsii Rheinhold Ambrosius) cuttings under greenhouse conditions in Erzurum. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 26(4).
• Darcan, D., 2011. Manolyanın Yeşil Çelikle Çoğaltılması. Gaziosmanpaşa Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Lisans Tezi, Tokat.
• Davies, P.J. (2010). The plant hormones: Their nature,occurrence, and functions. In: Davies, P.J., (Eds.), Plant Hormones, Biosynthesis, Signal Transduction, Action, Kluwer Academic Publishers, Dordrecht, Springer Netherlands, pp. 1–15.
• Dirr, M., & Heuser, C. W. (1987). The reference manual of woody plant propagation (p. 239). Athens, GA: Varsity Press. El-Kinany, R. G., Salama, Y. E., Rozan, M. A., Bayom, H. M., & Nassar, A. M. (2020). Impacts of humic acid, indole butyric acid (IBA) and arbuscular mycorrhizal fungi (Glomus mosseae) as growth promoters on yield and phytochemical characteristics of Hibiscus sabdariffa (Roselle). Alexandria Science Exchange Journal, 41(January-March), 29-41. Erken, K., & Özzambak, M. E. (2010). Farklı uygulamaların Katır Tırnağında (Spartium junceum L.) tohum çimlenmesi ve çelik köklenmesi üzerine etkileri. IV. Süs Bitkileri Kongresi, 20-22.
• Ertekin, M. (2010). Magnolia Soulangeana’nun Vejetatif Üretimi Üzerine Araştırmalar. Ecological Life Sciences, 5(1), 13-20.
• Faria, R. T. (2005). Floricultura: as plantas ornamentais como agronegócio. Mecenas:116p. Gabryszewska, E., & Warabieda, D. (1992). Rooting of ex vitro derived microcuttings of lilac (Syringa vulgaris L.) cv. Madame Florent Stepman in vitro and in vivo: 189-202.
• Gökçe, P. G., Kiliç, N., & Çobanoğlu, S. (2022). The determination of mite (Acari) species and their hosts on park and ornamental plants in Tekirdag province (Turkiye): 697-711.
• Gudeva L.K., Trajkova F., Mihajlov L., & Troicki, J. (2017). Influence of Different Auxins on Rooting of Rosemary, Sage and Elderberry. Annual Research & Review in Biology, 12 (5): 1-8. Hartmann, H. T., Keste, D. E., & Davies, F. T. (1990). Plant Propagation principles and Practices (Fifth Edition). Regent/Prestige Hall Englewood Cliffs, New Jersey, pp. 647
• Hartmann, H. T., Kester, D. E., Davies Jr, F. T., & Geneve, R. L. (2011). Chapter 10: Techniques of propagating by cuttings. Hartmann HT, DE Kester, FT Davies, Jr., and RL Geneve. Plant propagation: Principles and practices. 8th ed. Prentice Hall, Upper Saddle River, NJ, 344-414.
• Hedge, S. S. (1988). Propagation studies in some ornamental shrubs by cuttings. Sc.(Agri.) Thesis, University of Agricultural Sciences, Dharwad.
• Hoque, M. E. (2016). Effect of indole butyric acid on raising plants from stem cuttings of tea (Camellia sinensis L.) in the nursery. The Agriculturists, 14(2), 124-129.
• Kauppinen, S., Kviklys, D., Rumpunen, K., Stanys, V., & Svensson, M. (2003). Propagation of Japanese quince (Chaenomeles japonica) plants. Department of Crop Science, Swedish University of Agricultural Sciences. ISBN:91-631-3765-8, s:81-98.
• Kim, J. H., & Lee, K. C. (1991). Studies of flower colour variation in Hibiscus syriacus LI Spectral properties of fresh petals and flower colour classification:102-110.
• Kireeva, S. A., & Bylda, A. Z. (1973). The physiology of root formation in lavender softwood cuttings: 35-40. Kravanja, N. (2006). Significant perceptual properties of outdoor ornamental plants. Acta Agriculturae Slovenica, 87(2), 333-342.
• Landgraf, P. R. C., & Paıva, P. D. O. (2005). Produção e comercialização de flores em Minas Gerais. Informe Agropecuário, Belo Horizonte, 26(227), 7-11.
• Martin, C. A., & Ingram, D. L. (1989). Rooting response of Magnolia grandiflora'Glen St. Mary'as a function of cutting harvest date and exogenously-applied hormones.:361-367.
• Oprea, M., & Duta, M. (2008). The behaviour of Syringa vulgaris in the process of in vitro culture. Bulletin of the University of Agricultural Sciences & Veterinary Medicine Cluj-Napoca. Horticulture, 65(1).
• Polat, M., Okatan, v., & Varol, ü. (2017). Frenk üzümü çeliklerinin köklenmesi üzerine çelik alma zamanlarının etkisi. Bahçe, 46(özel sayı 1), 265-270.
• Prabhuling, G. (1998). Investigations on propagation of some important ornamental shrubs under mist. M. Sc. (Agri.) Thesis, University of Agricultural Sciences, Dharwad.
• Pulatkan, M., & Şahin, E. K. (2022). Magnolia kobus DC.’nin yeşil çelikle üretiminde farklı hormon uygulamalarının etkileri. Ormancılık Araştırma Dergisi, 9(Özel Sayı), 24-29.
• Uddin, A. F. M. J., Prithula, S. I., Chaitee, F. T. J., Nahid, H. M., & Husna, M. A. (2024). Influence of different growing media compositions on Hibiscus propagation through cutting technique. International Journal of Multidisciplinary Perspectives, 5(01), 123-127.
• Van De Laar, H. J. (1997). Hibiscus syriacus. Dendroflora, 34, 43-60.
• Varol, N. (1996). Bazı Gül Çeşitlerinin Değişik Çelik Tipleri İle Çoğaltılması Üzerine Bir Araştırma, Ege Ün, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, İzmir.
• Went, F.W. & Timann, K.V. (1937). Phytohormones. New York, The Macmillan Company.
• Woodward, A.W. & Bartel, B. (2005). Auxin: regulation, action, and interaction. Annual Botany, 95(5), 707-735.
• Yoo YongKweon, Y. Y., & Kim KiSun, K. K. (1996). Seasonal variation in rooting ability, plant hormones, carbohydrate, nitrogen, starch, and soluble sugar contents in cuttings of white forsythia (Abeliophyllum distichum Nakai). Korean Journal of Horticultural Science and Technology, 37(4): 554-560