Çiftçilerin Mısır Üretimine Yönelik Eğilimleri ve Davranışları: Tokat İli Niksar İlçesi Örneği

Öz

Bu araştırmada, Tokat ili Niksar ilçesinde mısır üretimi yapan çiftçilerin üretime yönelik eğilimleri, tutumları ve davranışlarının sosyo-ekonomik özellikler ve üretim yapısı çerçevesinde incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın ana materyalini, ilçede mısır üretimi yapan üreticilerle yüz yüze gerçekleştirilen anketlerden elde edilen birincil veriler oluşturmuştur. Araştırma evreni yaklaşık 900 tarımsal işletmeden oluşmuş; basit tesadüfi örnekleme yöntemiyle belirlenen 110 üretici çalışma kapsamına alınmıştır. Veriler SPSS paket programı kullanılarak analiz edilmiş; frekans, yüzde, ortalama ve standart sapma gibi tanımlayıcı istatistiklerden yararlanılmıştır. Bulgular, Niksar’da mısır üretiminin üreticiler açısından önemli bir gelir kaynağı olduğunu, üreticilerin çoğunlukla orta ve ileri yaş gruplarında yer aldığını ve üretim faaliyetlerinin erkek üreticiler tarafından yürütüldüğünü göstermiştir. Üreticilerin hibrit tohum, yeni teknikler ve dijital bilgi kaynaklarına olumlu yaklaştıkları; buna karşılık yayım hizmetleri, uygulamalı eğitimler, toprak analizi, pazarlama olanakları ve destekleme politikaları konusunda eksiklikler yaşadıkları belirlenmiştir. Sonuç olarak, bölgede mısır üretiminin sürdürülebilirliğini artırmak için üretici odaklı yayım hizmetlerinin güçlendirilmesi, bilimsel üretim uygulamalarının yaygınlaştırılması, pazarlama kanallarının iyileştirilmesi ve destekleme mekanizmalarının üretici ihtiyaçlarına göre geliştirilmesi gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Mısır üretimi
• Niksar
• Tarım ekonomisi
• Üretici davranışları
• Tarımsal yenilikler
• Yayım hizmetleri

Farmers’ Tendencies and Behaviors Towards Maize Production: The Case of Niksar District of Tokat Province

Öz

This study aimed to examine the tendencies, attitudes and behaviors of farmers engaged in maize production in Niksar district of Tokat province within the framework of their socio-economic characteristics and production structure. The primary material of the study consisted of data obtained through face-to-face surveys conducted with maize producers in the district. The study population consisted of approximately 900 agricultural enterprises, and 110 producers selected by simple random sampling were included in the research. The data were analyzed using SPSS, and descriptive statistics such as frequency, percentage, mean and standard deviation were used. The findings showed that maize production is an important source of income for producers in Niksar, that most producers are in middle-aged and older age groups, and that production activities are carried out by male producers. Producers had positive attitudes towards hybrid seeds, new agricultural techniques and digital information sources; however, deficiencies were identified in extension services, practical training, soil analysis, marketing opportunities and support policies. In conclusion, producer-oriented extension services should be strengthened, scientific production practices should be disseminated, marketing channels should be improved, and support mechanisms should be developed in accordance with producer needs in order to increase the sustainability of maize production in the region.

Anahtar Kelimeler

• Maize production
• Niksar
• Agricultural economics
• Producer behavior
• Agricultural innovations

Kaynakça

1. Babaoğlu, M.,(2005). Mısır ve tarımı. Trakya Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü, Edirne.
2. Demirtaş, G. ve Kızılaslan, H., (2021). Amasya Merkez köylerde mısır üreten çiftçilerin pazarlama aşamasında yaşadıkları sorunlar. Gaziosmanpaşa Bilimsel Araştırma Dergisi, 10(3), 88-99.
3. FAO, (2025). FAOSTAT statistical database. Food and Agriculture Organization of the United Nations, Rome.
4. Öner, A. ve Kızılaslan, N., (2026). Türkiye’de mısır üretiminin ekonomik yönden analizi. 2nd International Kosovo Academic Research Congress Proceedings Book, 26-28 February 2026, Pristina, Kosovo.
5. Özdemir, H. Ö. ve Kan, M., (2020). Tarım işletmelerinin yönetiminde kullanılan tarımsal bilgi kaynakları: Kırşehir ili örneği. Turkish Journal of Agricultural and Natural Sciences, 7(2), 500-509.
6. Şahin, S., (2001). Türkiye’de mısır ekim alanlarının dağılışı ve mısır üretimi. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 21(1), 73-90.
7. Şenyüz, E., ve Bahşi, N., (2023). Türkiye’de Amasya ilindeki çiftçilerin tarımsal yayım ve danışmanlık hizmetlerinden yararlanma düzeyleri ve bilgi kaynakları. Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi, 28(2), 477-488.
8. TEPGE, (2024). Tarım ürünleri piyasaları raporu. Tarım ve Orman Bakanlığı Tarımsal Ekonomi ve Politika Geliştirme Enstitüsü, Ankara.

9. Tokat İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, (2024). Tarımsal üretim raporları. Tokat.
10. TÜİK, (2024). Bitkisel üretim istatistikleri. Türkiye İstatistik Kurumu, Ankara.
11. TÜRKŞEKER, (2018). Şeker fabrikalarının özelleştirilme süreci raporu. Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş., Ankara.
12. Yaşa, S., ve Kutlar, İ., (2019). Diyarbakır ilinde mısır üreticilerinin bilgi kaynakları ve pazarlama sorunlarının incelenmesi. Mediterranean Agricultural Sciences, 32(2), 167-173.