Ecological Footprint Awareness of Sports Center Members: The Keçiören Municipality Example

Year 2026, Volume: 31 Issue: 1 , 10 - 21 , 30.03.2026

Mustafa Kaan Yıldıran , Nebahat Eler

https://doi.org/10.53434/gbesbd.1814070

https://izlik.org/JA96NT64RP

Abstract

This study aims to determine the ecological footprint awareness of sports center members in relation to various socio-demographic variables. Designed according to a cross-sectional survey model, the research population consists of members of five sports centers affiliated with Keçiören Municipality, while the sample comprises members using these facilities for recreational purposes and were selected through a simple random sampling method. Data were collected using a demographic information form prepared by the researcher and the “Ecological Footprint Awareness Scale” (EFAS; Turkish: Ekolojik Ayak İzi Farkındalık Ölçeği, EAİFÖ), developed by Çelik Coşkun (2013), comprising five dimensions and 46 items. In data analysis, the independent samples t-test was used for comparisons between two variables, one-way analysis of variance (ANOVA) for comparisons among three or more independent variables, and the Pearson product-moment correlation analysis for examining relationships. The results indicated a positive and significant relationship (p<0.001) between age and ecological footprint awareness sub-dimensions, and that women exhibited higher awareness than men (p<0.05). Participants’ overall awareness levels were above average (X̄=3.76). Among sub-dimensions, the highest awareness levels were found in water consumption (X̄=4.11) and energy (X̄=4.07), while the lowest were in food (X̄=3.23) and transportation and housing (X̄=3.32). According to education level, significant differences were observed in the waste and water consumption sub-dimensions in favor of primary school graduates, and according to perceived income level, in the transportation and housing sub-dimension in favor of the low-income group. No significant differences were found for marital status, place of residence, or sports center membership duration.

Keywords

Ecology , Ecological footprint , Awareness , Sports centers , Sports consumers

Ethical Statement

This research was reviewed and approved by the Ethics Committee of Gazi University at its meeting dated October 07, 2025, with decision number 15.

Supporting Institution

The preparation and writing of this study were completed without financial support from any institution or organization.

References

• Akıllı, H., Kemahlı, F., Okudan, K. & Polat, F. (2008). Ekolojik ayak izinin kavramsal içeriği ve akdeniz üniversitesi iktisadi ve idari bilimler fakültesi’nde bireysel ekolojik ayak izi hesaplaması. Akdeniz İ.İ.B.F. Dergisi, 8(15), 1-25.
• Aşık, N. A. (2018). Ön lisans düzeyinde turizm eğitimi alan öğrencilerin çevreye ilişkin tutum ve davranışları. Sosyal ve Beşeri Bilimleri Dergisi, 10(2), 99-113.
• Birand, A. (2016). Okul öncesi öğretmen adaylarının ekolojik ayak izi farkındalıkları ve çevre dostu davranışları (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Yakın Doğu Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Lefkoşa
• Büyüköztürk, Ş. (2011). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı (17. Baskı). Ankara: Pegem Akademi.
• Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2019). Eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi.
• Caba, B. (2021). Sınıf öğretmeni adaylarının ekolojik ayak izi farkındalık düzeyleri ve çevresel tutumları (Amasya örneklemi) (Yüksek Lisans Tezi). Amasya Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü.
• Callenbach, E. (2011). Cep Rehberi: Ekoloji (3. Baskı). Çev. E. Özkan, İstanbul: Sinek Sekiz Yayınevi.
• Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2nd Ed.). London: Routledge, 145.
• Çam, H., & Menteşe, F.G. (2024). Sağlık çalışanlarının ekolojik ayak izi azaltılması konusundaki eğilimlerinin incelenmesi. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 15(2), 483-497.
• Çelik Coşkun, I. (2013). Sınıf öğretmeni adaylarının ekolojik ayak izi farkındalık düzeylerinin belirlenmesi [Yüksek Lisans Tezi]. Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
• Çelik Coşkun, I., & Sarıkaya, R. (2014). Sınıf öğretmeni adaylarının ekolojik ayak izi farkındalık düzeylerinin belirlenmesi. Turkish Studies, 9(5), 1761-1787.
• Çıkrık, S., & Yel, M. (2019). Biyoloji öğretmen adaylarının ekolojik ayak izi farkındalık düzeylerinin belirlenmesi. Turkish Studies/Social Sciences, 14(6), 2999-3008.
• Ekinci, E. (2024). Doğa yürüyüşü rehberlerinin çevre sorunlarına karşı tutum ve farkındalıkları: Bir alan araştırması. Gazi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 29(3), 157-167.
• Eraslan, Ş., & Seçme, D. (2021). Mimarlık fakültesi öğrencilerinin ekolojik ayak izi farkındalık düzeyi. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 25(3), 481-491.
• Erden Özsoy, C., & Dinç, A. (2016). Sürdürülebilir kalkınma ve ekolojik ayak izi. Finans Politik & Ekonomik Yorumlar, 53(619), 35-55.
• Eren, Ö., Parlakay, O., Hilal, M., & Bozhüyük, B. (2017). Ziraat fakültesi akademisyenlerinin ekolojik ayak izinin belirlenmesi: Mustafa Kemal Üniversitesi örneği. Gaziosmanpaşa Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 34(2), 138-145.
• Günal, N., Yücel Işıldar, G., & Atik, A. D. (2018). Üniversite öğrencilerinin ekolojik ayak izi azaltılması konusundaki eğilimlerinin incelenmesi. Türk Bilim Araştırma Vakfı, 11(4), 34-46.
• Hu, L., & Bentler, P. M. (1999). Cutoff criteria for fit indexes in covariance structure analysis: Conventional criteria versus new alternatives. Structural Equation Modeling, 6(1), 1–55.
• Karakaş, H., Doğan, A. & Sarıkaya, R. (2016). Etkinlik temelli eğitimin üstün yetenekli öğrencilerin ekolojik ayak izi farkındalığına etkisi. Turkish Studies 11(3), 1365-1386.
• Karaküçük, S., & Akgül B. M. (2016). Ekorekreasyon, Rekreasyon ve Çevre. Ankara: Gazi Kitabevi, 139.
• Karasar, N. (2008). Bilimsel Araştırma Yöntemi. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
• Keleş, Ö. (2011). Öğrenme halkası modelinin öğrencilerin ekolojik ayak izlerini azaltmasına etkisi. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10(3), 1143 -1160.
• Keleş, Ö., Uzun, N., & Özsoy, S. (2008). Öğretmen adaylarının ekolojik ayak izlerinin hesaplanması ve değerlendirilmesi. Ege Eğitim Dergisi, 9(2), 1–14.
• Kement, Ü., & Demirci, B. (2017). Ekolojik farkındalığın çevre dostu rekreasyon davranışına etkisi: Turizm eğitimi alan öğrenciler üzerine bir araştırma. Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi, 14(3), 135-148. DOI: 10.24010/soid.369930
• Kline, R. B. (2005). Principles and practice of structural equation modeling (2nd Ed.). New York: Guilford Press.
• Kline, R. B. (2016). Principles and practice of structural equation modeling (4th ed.). New York: Guilford Press.
• Küçükbaş Duman, F., & Atabek Yiğit, E. (2022). Spor bilimleri fakültesi öğrencilerinin ekolojik ayak izi farkındalıkları. Gazi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 27(4), 265-280.
• Özgen, U., & Demirci Aksoy, A. (2017). Tüketicilerin ekolojik ayak izi farkındalık düzeyleri (Ankara ili örneği). Third Sector Social Economic Review, 52(3), 46-65.
• Şahin, H., Erkal, S., & Ateşoğlu, L. (2018). Determination of ecological footprint awareness of preschool teacher candidates. International Journal of Eurasia Social Sciences, 9(31), 1- 12.
• Temizkan, R., & Ceyhanlı, K. (2020). Turizm lisans öğrencilerinin ekolojik ayak izi farkındalıkları. Turizm Akademik Dergisi, 7(2), 203-223.
• Ural, A., & Kılıç, İ. (2018). Bilimsel araştırma süreci ve SPSS ile veri analizi (5. Baskı). Ankara: Detay Yayıncılık, 42.
• Ünal, M., & Ünal, F. (2023). Ecological footprint reduction behaviors of ındividuals in Turkey in the context of ecological sustainability. Sustainability, 15(63): 1-19. https://doi.org/10.3390/su15010063
• WWF (Doğal Hayatı Koruma Vakfı). Yaşayan Gezegen Raporu. (2012). https://wwftr.awsassets.panda.org/downloads/turkiyenin_ekolojik_ayak_izi_raporu.pdf (24 Ekim 2025'te erişildi).
• Yıldız, E. (2014). Fen ve teknoloji öğretmen adaylarının ekolojik ayak izi farkındalık düzeylerinin belirlenmesi ve değerlendirilmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.