TR
EN
Sporda ve Egzersiz Ortamında Doping Kullanımına İlişkin Ahlaktan Uzaklaşma ve Öz Düzenleyici Yeterlik Ölçeklerinin Türk Kültürüne Uyarlanması
Öz
Bu araştırmanın amacı, Boardley ve arkadaşları (2018) tarafından geliştirilen Doping Ahlaktan Uzaklaşma (DAU), Doping Ahlaktan Uzaklaşma-Kısa Form (DAU-KF) ve Doping Öz Düzenleyici Yeterlik (DÖDY) ölçeklerini Türkçeye çevirmek, sporcu ve egzersiz ortamında faktör yapılarını analiz etmek ve ölçme eşdeğerliklerini test etmektir. Araştırmaya, lisanslı sporcular (Sporcu Grubu, n=251) ve sporcu olmayan ancak düzenli olarak egzersiz salonlarına devam eden (Egzersiz Grubu, n=127) olmak üzere iki farklı grup dahil edilmiştir. Sporcuların haftalık antrenmana devam ettiği gün ortalaması 4,75±1,36 gün, günlük antrenman süre ortalaması ise 123,58±42,92 dakikadır. Sporcu grubunun yaş ortalaması 23,40±5,26, spor yaşı 9,86±5,57 yıldır. Egzersiz grubunun haftalık salona devam ettiği gün ortalaması 3,92±1,26 gün, günlük egzersiz süresi 92,75±40,92 dakikadır. Egzersiz grubunun yaş ortalaması 29,31±7,89 olarak bulunmuştur. Ölçeklerin çevirisi için Beaton ve ark. (2000) tarafından önerilen basamaklar takip edilmiştir. Ölçeklerin faktör yapısı ve ölçme eşdeğerliği IBM AMOS™ programında Doğrulayıcı Faktör Analizi kullanılarak analiz edilmiştir. Ölçeklerin faktör yapısı, egzersiz ve sporcu grupları birlikte ve ayrı ayrı olmak üzere analiz edilmiştir. DFA sonuçları, her iki durum için iyi düzeyde uyum indeksleri ortaya koymuştur. Sonuç olarak, DAU, DAU-KF ve DÖDY ölçeklerinin hem Türk sporcular hem de spor yapmayıp düzenli olarak egzersiz salonlarına devam eden bireylerin doping kullanımına ilişkin ahlaktan uzaklaşma ve öz düzenleyici yeterlik inançlarını ölçebilecek araçlar olduğu belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler
References
- Bandura, A. (1986). Social Foundations of Thought and Action. NJ: Englewood Cliffs: NJ.
- Bandura, A. (1991). Social Cognitive Theory of Moral Thought and Action. In W.M. Kurtines & J. 8 L. Gewirtz (Eds.), Handbook of Moral Behavior and Development: Theory, research, and 9 applications (Vol. 1, pp. 71-129). Hillsdale, NJ: Erlbaum.
- Bandura, A. (2016). Moral Disengagement: How People Do Harm and Live With Themselves. Worth Publishers.
- Bandura, A., Barbaranelli, C., Caprara, G. V., & Pastorelli, C. (1996). Mechanisms of Moral Disengagement in The Exercise of Moral Agency. Journal of Personality and Social Psychology, 71(2), 364.
- Beaton, D. E., Bombardier, C., Guillemin, F., & Ferraz, M. B. (2000). Guidelines for the process of cross-cultural adaptation of self-report measures. Spine, 25(24), 3186-3191.
- Boardley, I. D., & Grix, J. (2014). Doping in Bodybuilders: A qualitative Investigation of Facilitative Psychosocial Processes. Qualitative Research In Sport, Exercise and Health, 6(3), 422-439.
- Boardley, I. D., & Kavussanu, M. (2011). Moral Disengagement in Sport. International Review of Sport and Exercise Psychology, 4(2), 93-108.
- Boardley, I. D., Grix, J., & Harkin, J. (2015). Doping in Team and Individual Sports: A Qualitative Investigation of Moral Disengagement and Associated Processes. Qualitative Research in Sport, Exercise and Health, 7(5), 698-717.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Sports Medicine
Journal Section
Research Article
Publication Date
July 1, 2020
Submission Date
May 19, 2020
Acceptance Date
June 19, 2020
Published in Issue
Year 2020 Volume: 25 Number: 3
APA
Şenel, E., Yıldız, M., & Yıldıran, İ. (2020). Sporda ve Egzersiz Ortamında Doping Kullanımına İlişkin Ahlaktan Uzaklaşma ve Öz Düzenleyici Yeterlik Ölçeklerinin Türk Kültürüne Uyarlanması. Gazi Journal of Physical Education and Sport Sciences, 25(3), 255-269. https://izlik.org/JA73CK55KS