Drone as First Responder (DFR) Sistemleri: Tanımı, İşleyişi, Uygulama Örnekleri ve Türkiye'deki Uygulanabilirliğine Yönelik SWOT Analizi

Öz

Bu çalışma, acil durumlara müdahale süreçlerinde insansız hava araçlarının (İHA) aktif rol aldığı “Drone as First Responder” (DFR) sistemlerini inceleyerek, bu yenilikçi yaklaşımın Türkiye bağlamında uygulanabilirliğini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın kapsamı, DFR sistemlerinin tanımı, klasik İHA uygulamalarından farkları, işleyiş mekanizmaları ve A.B.D ‘deki örnek uygulamayı içermektedir. Bu sistemlerin kamu güvenliği, sağlık hizmetleri ve afet yönetimi gibi kritik alanlarda stratejik katkıları tartışılmıştır. Yöntem olarak, literatür taraması ve örnek olay incelemelerine ek olarak Türkiye’deki mevcut kurumsal kapasite, yasal düzenlemeler, teknik altyapı ve toplumsal kabul düzeyi SWOT analizi çerçevesinde değerlendirilmiştir. Bulgular, Türkiye’nin İHA teknolojilerindeki mevcut altyapısının DFR sistemleri için önemli fırsatlar sunduğunu; ancak hukuki ve toplumsal düzeyde bazı yapısal eksikliklerin giderilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Bu doğrultuda çalışma, DFR sistemlerinin Türkiye bağlamında kavramsallaştırılması, politika yapım süreçlerine veri temelli katkı sağlanması ve uygulama stratejilerinin geliştirilmesi açısından öncü bir kaynak niteliği taşımaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Drone as First Responder
• İHA
• acil müdahale
• BVLOS
• DFR sistemleri
• Türkiye
• SWOT analizi
• teknoloji entegrasyonu
• toplumsal kabul

Drone as First Responder (DFR) Systems: Definition, Operation, Application Examples and SWOT Analysis of Their Applicability in Türkiye

Öz

This study aims to evaluate the applicability of this innovative approach in the context of Turkey by examining the “Drone as First Responder” (DFR) systems, in which unmanned aerial vehicles (UAVs) play an active role in emergency response processes. The scope of the study includes the definition of DFR systems, their differences from classical UAV applications, their operational mechanisms, and a sample application in the U.S. The strategic contributions of these systems to critical areas such as public safety, healthcare services, and disaster management are discussed. In addition to literature review and case studies, the current institutional capacity, legal regulations, technical infrastructure, and social acceptance level in Türkiye were evaluated within the framework of SWOT analysis. The findings reveal that Türkiye’s current infrastructure in UAV technologies offers significant opportunities for DFR systems; however, some structural deficiencies at the legal and social levels need to be addressed. In this context, the study is a pioneering resource in terms of conceptualizing DFR systems in the context of Türkiye, providing data-based contributions to policy-making processes, and developing implementation strategies.

Anahtar Kelimeler

• Drone as First Responder
• UAV
• public safety
• emergency response
• BVLOS
• DFR systems
• Turkey
• SWOT analysis
• technology integration
• societal acceptance

Kaynakça

1. Advexure. (2023). Drone as First Responder (DFR) Program. https://advexure.com/pages/drone-as-first-responder-dfr
2. Aras, A. (2021). Kentsel güvenlik sorununun çözümünde yeni bir yöntem: İnsansız hava aracı (İHA) kullanımı. Kent Güvenliği Dergisi, 5(1), 328–335. https://doi.org/10.5281/zenodo.1234567
3. ASELSAN. (2023). ASELSAN Dergi Sayı 111. https://wwwcdn.aselsan.com/api/file/AselsanDergi111Web1_3663.pdf
4. Brauchle, J., Schneider, L., Khazaei, T., Wagner, A., & Vögtle, T. (2024). UAV-based mapping and damage assessment in the Turkey-Syria earthquake. ISPRS Archives, XLVIII-3/W3-2024, 15–22. https://doi.org/10.5194/isprs-archives-XLVIII-3-W3-2024-15-2024
5. Chen, Y., Nguyen, L., Lee, K. C., Zhu, Y., & Huang, Y. (2024). Risk-based deployment of UAVs for smart policing in urban areas. Cities, 147, 104431. https://doi.org/10.1016/j.cities.2023.104431
6. Chula Vista Police Department. (2023). Drone as First Responder (DFR) Program Report. Retrieved from https://www.chulavistaca.gov/departments/police-department/programs/uas-drone-program
7. Claesson, A., Kristiansson, M., Andersson Hagiwara, M., Svensson, L., Schierbeck, S., Nord, A., Hollenberg, J., Ringh, M., Nordberg, P., Andersson Segerfelt, P., Jonsson, M., & Olsson, J. (2024). Drones can be used to provide dispatch centres with on-site photos before arrival of EMS in time-critical incidents. Resuscitation, 202, 110312. https://doi.org/10.1016/j.resuscitation.2024.110312
8. Çelik, A., Kavsıracı, O., & Aslan, Ö. (2024). Afet yönetiminde emniyet teşkilatının rolü ve önemi: Kahramanmaraş depremleri örneği. Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 59(1), 155–168.

9. Engberts, B., & Gillissen, E. (2016). Policing from above: Drone use by the police. In B. Custers (Ed.), The Future of Drone Use: Opportunities and Threats from Ethical and Legal Perspectives (pp. 93–113). The Hague: T.M.C. Asser Press.
10. Gün, İ. (2022, Eylül 2). “UÇBEY” İHA polisin gözü oldu. Anadolu Ajansı. https://www.aa.com.tr/tr/teknofest/ucbey-iha-polisin-gozu-oldu-/2675358
11. İşbir Turan, A. A., Tekiner, M. A., & Akıncıoğlu, N. U. (2020). Modern usage areas of UAV technology. Review of Croatian Criminal Law and Practice, 3(58), 111–117. https://doi.org/10.47152/rkkp.58.3.8
12. Kaşlı, E. (2022). Kolluk uygulamalarında drone kullanımı. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, 14(26), 329–340.
13. King, S., Major, S., & McCollum, M. (2023). Drone as First Responder Programs: A New Paradigm in Policing (v2.0). The MITRE Corporation. https://www.mitre.org/publications/technical-papers/drone-as-first-responder-programs-a-new-paradigm-in-policing
14. Mehrotra, D., & Marx, J. (2024). The age of the drone police is here. Wired. Retrieved from https://www.wired.com/story/the-age-of-the-drone-police-is-here/
15. MITRE. (2023). The Role of Drones in Modern Policing: Enhancing Situational Awareness through DFR Programs. Retrieved from https://www.mitre.org
16. Milev, A., Stoyanov, D., Dinev, T., Ivanov, S., & Staykov, G. (2023). The role of drones in the early phase of post-disaster recovery: A case study using VTOL UAVs. IOP Conference Series: Materials Science and Engineering, 1297, 012009. https://doi.org/10.1088/1757-899X/1297/1/012009
17. NASA. (2024). Operational Evaluation of Drone-Supported Emergency Response (NASA Technical Memorandum TM-20240011617). https://ntrs.nasa.gov/api/citations/20240011617/downloads/NASA-TM-20240011617.pdf
18. Police1. (2025). Inside Chula Vista PD's Drone as First Responder program. Retrieved from https://www.police1.com/drones/dfr-in-action-inside-chula-vista-pds-drone-as-first-responder-program
19. SavunmaSanayiST. (2020, Ekim 5). BNA VTOL İHA ilk uçuşa hazırlanıyor. https://www.savunmasanayist.com/bna-vtol-iha-ilk-ucus/
20. Schierbeck, S., Nord, A., Svensson, L., Ringh, M., Nordberg, P., Hollenberg, J., Lundgren, P., Folke, F., Jonsson, M., Forsberg, S., & Claesson, A. (2023). Drone delivery of automated external defibrillators compared with ambulance arrival in real-life suspected out-of-hospital cardiac arrests: A prospective observational study in Sweden. The Lancet Digital Health, 5(12), e862–e871. https://doi.org/10.1016/S2589-7500(23)00161-9
21. Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM). (2024). SHT-İHA talimatı. https://web.shgm.gov.tr
22. Stanley, J. (2023). Drones as First Responder Programs and the Implications for Civil Liberties (ACLU Report). https://www.aclu.org/report/drones-first-responder-programs
23. Starks, M. A., Chu, J., Leung, K. H. B., Blewer, A. L., Simmons, D., Hansen, C. M., Joiner, A., Cabañas, J. G., Harmody, M. R., Nelson, R. D., McNally, B. F., Ornato, J. P., Granger, C. B., Chan, T. C. Y., & Mark, D. B. (2024). Combinations of first responder and drone delivery to achieve 5-minute AED deployment in OHCA. JACC: Advances, 3(7), 101033. https://doi.org/10.1016/j.jacadv.2024.101033
24. STM ThinkTech. (2023). Doğal afetlerde teknoloji kullanımı. https://thinktech.stm.com.tr/uploads//docs/2023yilipdfleri/1682335059_stmozeldosyadogalafetlerdeteknolojikullanim.pdf
25. THK Teknik. (2024). İHA-2 eğitimleri. https://thkteknik.com/IHA-2_egitimleri.php
26. Türk Telekom. (2022). Faaliyet Raporu 2022. https://ttinvestorrelations.com/media/3a5f35ae/2022-faaliyet-raporu.pdf
27. Worley, N. A. (2024). Police Flight Oversight: LAPD Drone as First Responder Implementation. Claremont McKenna College Senior Thesis, Paper 3707. https://scholarship.claremont.edu/cmc_theses/3707/