Polisin Durdurma ve Kimlik Sorma Yetkisi (PVSK m. 4/A)

Öz

Polis, günlük hayatta sıkça durdurma ve kimlik sorma yetkisine başvurmaktadır. Polisin durdurma ve kimlik sorma yetkisi, 2559 sayılı Polis Vazife ve Salȃhiyet Kanunu m. 4/A’da düzenlenmektedir. Durdurma ve kimlik sorma yetkisi aynı maddede düzenlenmiş olsa da bu iki kavram birbirinden farklıdır. Durdurma, hareket halindeki kişi ve araçların hareketlerinin geçici bir süreyle engellenmesi; kimlik sorma ise muhatabın kimlik bilgilerinin öğrenilmesidir. Durdurma, yakalamadan farklı bir yetkidir. Durdurma ve kimlik sorma yetkisi hem genel kolluk teşkilatlarına hem de çarşı ve mahalle bekçilerine verilmiştir. Bu yetki sonrasında yapılan el ile dıştan kontrol sadece silah araştırması için verilmiştir. Ancak mevzuattaki hükümler, durdurma sonrasında arama yapılabilecek şekilde kaleme alındığı için uygulamada hatalara sebep olabilmektedir. Uygulama noktaları ve yüz tanıma yoluyla kimlik kontrolü de bu yetki kapsamında ele alınmalıdır.

Anahtar Kelimeler

• Durdurma
• Kimlik Sorma
• Yüz Tanıma
• Makul Sebep
• Arama

The Power of Police to Stop and Ask for Identity (Art. 4/A of Law On Police Duties and Authority)

Öz

Police frequently use the power to stop and ask for identification in daily life. Police power to stop and ask for identification are regulated in Article 4/A of Law No. 2559 on Police Duties and Authority. While the powers to stop and ask for identification are regulated in the same article, they differ. A stop is the temporary obstruction of the movements of moving persons and vehicles, while asking for identification is the acquisition of the addressee's identification information. Stopping is a different authority from arrest. The power to stop and ask for identification is granted to both general law enforcement officers and watchmen. External manual checks conducted after this authorization are only for weapons searches. However, because the provisions in the legislation are drafted to allow searches after stops, this can lead to errors in implementation. Identity checks through checkpoints and facial recognition should also be considered within the scope of this authority.

Anahtar Kelimeler

• Stopping
• Asking for Identification
• Facial Recognition
• Reasonable Suspicion
• Search

Kaynakça

1. Alpert, G. P. (1997). Police pursuit: policies and training, National Institute of Justice Research in Action.
2. Alpsoy, Z. (2024), PVSK m. 4/A kapsamında durdurma ve kimlik sorma. Yıldırım Beyazıt Hukuk Dergisi. 2024/1, s. 1-49.
3. Artuk, M. E., Gökcen, A., Alşahin, M. E. ve Çakır, K. (2019). Ceza hukuku özel hükümler. Ankara: Adalet Yayınevi.
4. Avcı, M. (2008). Önleme amaçlı özgürlük kısıtlamaları, Polise Görev, Yetki ve Sorumluluk Veren Mevzuat Uygulamaları Eğitim Projesi (MUYEP) Tebliğleri II. Ankara: Emniyet Genel Müdürlüğü, s. 163-192.
5. Avrupa Birliği Başkanlığı, (2023) Avrupa Birliği Komisyonu 2022 Türkiye Raporu, https:// www.ab.gov.tr/siteimages/birimler/kpb/2022_turkiye_report_tr_27.11.2 022_22.05. pdf (E.T. 15 Ağustos 2025).
6. Avrupa Birliği Başkanlığı, (2024) Avrupa Birliği Komisyonu 2022 Türkiye Raporu, https://www.ab.gov.tr/siteimages/resimler/2023%20T%C3%BCrkiye%20Raporu.pdf (E.T. 15 Ağustos 2025).
7. Avrupa Birliği Başkanlığı, (2025) Avrupa Birliği Komisyonu 2022 Türkiye Raporu, https://www.ab.gov.tr/siteimages/birimler/kpb/2024_trkiye_report_tr.pdf (E.T. 15 Ağustos 2025).
8. Çağlayan, R. (2018). İdare hukuku dersleri, Ankara: Adalet Yayınevi.

9. Duran, L. (1982). İdare hukuku ders notları, İstanbul: Fakülteler Matbası.
10. Erdağ, A. İ. (2010). Kolluğun “durdurma ve kimlik sorma” yetkisi (pvsk madde 4/a). Ankara Barosu Dergisi. 4, s. 37 - 60
11. Gözler K. ve Kaplan, G. (2021). İdare hukuku dersleri, Bursa: Ekin Yayınevi.
12. Güzeloğlu, T. (2008). Kolluğun kuvvet ve silah kullanma yetkisi, Ankara: Seçkin Yayıncılık.
13. Koper, M. (2025). Ceza yargılamasında arama ve elkoyma, Ankara: Seçkin Yayıncılık.
14. Özbek, V., Doğan, K., Bacaksız, P. ve Tepe İ. (2017). Ceza muhakemesi hukuku. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
15. Tan, T. ve Bayazıt, B. (2021). İdare hukuku, Ankara: Turhan Kitabevi.
16. Yenisey, F. (2007). “Kolluk Kanunu Nasıl Olmalıdır?”, Hukuk ve Adalet Eleştirel Hukuk Dergisi, Legal Yayıncılık, 4 (11).
17. Yenisey, F. (2015). Kolluk hukuku. İstanbul: Beta Yayıncılık.
18. Yenisey, F. ve Nuhoğlu, A. (2020). Ceza muhakemesi hukuku, Ankara: Seçkin Yayıncılık.
19. Yılmaz, E. (1996). Hukuk sözlüğü, Ankara: Yetkin Yayınları.