ÖĞRENCİLERİN YERLEŞKE (KAMPÜS) GÜVENLİĞİ ALGISI ÖLÇEĞİ’NİN TÜRKÇE’YE UYARLANMASI: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI

Öz

Bu çalışmanın amacı, Carrico (2016) tarafından geliştirilen “Öğrencilerin Yerleşke (Kampüs) Güvenliğine İlişkin Algıları Ölçeği”nin (Students’ Perceptions of Campus Safety Scale) Türkçeye uyarlanması ve Türkiye örnekleminde geçerlik ile güvenirliğinin incelenmesidir. Uyarlama sürecinde Brislin’in geri çeviri yöntemi izlenmiş, dilsel eşdeğerlik sağlandıktan sonra kapsam geçerliği ve dil uygunluğunun değerlendirilmesi amacıyla iki sosyal bilimler alan uzmanı ile bir dil uzmanının görüşüne başvurulmuştur. Uzman görüşleri doğrultusunda düzenlenen ölçek, anlaşılabilirlik ve uygulanabilirliğinin değerlendirilmesi amacıyla 85 lisans öğrencisi üzerinde pilot olarak uygulanmış, gerekli düzenlemelerin ardından son hâli verilmiştir. Ölçek daha sonra 608 üniversite öğrencisine uygulanmış, analiz için uygun bulunmayan 19 anket çıkarılarak analizler 589 öğrenciden elde edilen veriler üzerinden gerçekleştirilmiştir. Yapı geçerliğini daha güçlü biçimde sınamak amacıyla veri seti rastgele iki bağımsız alt örnekleme ayrılmış; açımlayıcı faktör analizi (AFA) 295, doğrulayıcı faktör analizi (DFA) ise 294 öğrenci üzerinde yürütülmüştür. Analizler sonucunda Türkiye koşullarında karşılığı bulunmayan demografik sorular ile Amerika Birleşik Devletleri’nde uygulanan Clery Yasası’na dayalı ve Türk yükseköğretim sistemiyle uyumlu olmayan bir madde ölçekten çıkarılmıştır. Ölçeğin son hâli, Yerleşkede Suç Risklerinin Önlenmesi ve Yerleşke Güvenlik Protokolleri olmak üzere iki faktör altında toplanan 14 maddeden oluşmuştur. İki faktör toplam varyansın %65,09’unu açıklamış, DFA sonuçları modelin kabul edilebilir uyum değerlerine sahip olduğunu göstermiştir. Ölçeğin genel Cronbach alfa katsayısı 0,942 olarak hesaplanmış, alt boyutlara ilişkin güvenirlik ve geçerlik değerlerinin de kabul edilebilir düzeyin üzerinde olduğu belirlenmiştir. Bulgular, ölçeğin Türkçe formunun üniversite öğrencilerinin yerleşke güvenliği algısını ölçmede geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Güvenlik
• Emniyet
• Güvenlik algısı
• Yerleşke (Kampüs) güvenliği
• Ölçek uyarlama

ADAPTATION OF THE STUDENTS' CAMPUS SAFETY PERCEPTION SCALE INTO TURKISH: VALIDITY AND RELIABILITY STUDY

Öz

The aim of this study is to adapt the Students’ Perceptions of Campus Safety Scale, developed by Carrico (2016), into Turkish and to examine its validity and reliability in a Turkish sample. During the adaptation process, Brislin’s back-translation method was followed. After linguistic equivalence had been established, the opinions of two experts in the social sciences and one language expert were obtained to evaluate content validity and linguistic appropriateness. The revised scale was then pilot-tested with 85 undergraduate students to assess its clarity and applicability, and the final version was prepared following the necessary revisions. The scale was subsequently administered to 608 university students. Nineteen questionnaires deemed unsuitable for analysis were excluded, and the analyses were conducted using data obtained from 589 students. To provide a more rigorous assessment of construct validity, the dataset was randomly divided into two independent subsamples. Exploratory factor analysis (EFA) was conducted with data from 295 students, while confirmatory factor analysis (CFA) was performed using data from 294 students. As a result of the analyses, demographic questions that had no equivalent in the Turkish context and one item based on the Clery Act implemented in the United States, which was not compatible with the Turkish higher education system, were removed from the scale. The final version of the scale consisted of 14 items grouped under two factors: Prevention of Crime Risks on Campus and Campus Safety Protocols. These two factors explained 65.09% of the total variance, and the CFA results indicated that the proposed model demonstrated acceptable model fit. The overall Cronbach’s alpha coefficient of the scale was calculated as 0.942, and the reliability and validity values of the subscales were also found to be above acceptable levels. The findings indicate that the Turkish version of the scale is a valid and reliable instrument for measuring university students’ perceptions of campus safety.

Anahtar Kelimeler

• Security
• Safety
• Perception of security
• Campus Security
• Scale adaptation

Kaynakça

1. 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanunu. (1981). Resmî Gazete (Sayı: 17506).
2. 5188 Sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun. (2004). Resmî Gazete (Sayı: 25504).
3. Acarer, T. (2020). Ülke güvenliğimizde alınabilecek makro siber güvenlik önlemleri. Uluslararası Bilgi Güvenliği Mühendisliği Dergisi, 6(2), 61-71. https://doi.org/10.18640/ubgmd.796168
4. Akdeniz, H. (2017). Değişen güvenlik konsepti ve güvenliğin yeniden kavramsallaştırılması. T. Sakman (Ed.), Devlet doğasının değişimi: Güvenliğin sınırları içinde (ss. 63-80). İstanbul: TASAM Yayınları.
5. Akyılmaz, B.; Sezginer, M. ve Kaya, C. (2009). Türk idare hukuku. Ankara: Seçkin Yayınları.
6. Allenby, B. R. (2000). Environmental security: Concept and implementation. International Political Science Review, 21(1), 5-21.
7. Aras, H. (2019). Sağlık ve eğitim tesisleri güvenliği. C. Gazi Uçkun ve Orkun Konak (Ed.), Güvenlik yönetimi – özel güvenlik içinde (ss. 89-111). Kocaeli: Umuttepe Yayınları. ISBN: 978-605-7858-12-2.
8. Ataç, E. (2007). Suçun kentsel mekândaki algısı: Güvensizlik hissi. Dosya, 6(55), 16-23.

9. Azzuni, A. ve Breyer, C. (2018). Definitions and dimensions of energy security: A literature review. Wiley Interdisciplinary Reviews: Energy and Environment, 7(1), e268. https://doi.org/10.1002/wene.268
10. Bacha Simöes, E. ve Hayta, S. (2020). Sosyal güvenlik ve sağlığın finansmanı: 2000–2015 dönemine ilişkin değerlendirme. Journal of Social Policy Studies / Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 20(48). https://doi.org/10.21560/spcd.vi.531286
11. Bakkal, G. (2009). Yeni bir organizasyon: Özel güvenlik teşkilatı. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Beykent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
12. Benligiray, S. ve Demirci, U. (2020). Özel güvenlik sektöründe çalışanların örgütsel politika algıları ile işten ayrılma niyetleri arasındaki ilişkiye iş doyumlarının aracılık etkisi. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20(4), 23-50.
13. Booth, K. (2007). Theory of world security (Cilt 105). Cambridge: Cambridge University Press.
14. Brauch, H. G. (2003). Security and environment linkages on the Mediterranean space: Three phases of research on human and environmental security and peace. Security and environment in the Mediterranean: Conceptualising security and environmental conflicts içinde (ss. 35-143). Berlin ve Heidelberg: Springer Berlin Heidelberg.
15. Brislin, R. W. (1970). Back-translation for cross-cultural research. Journal of Cross-Cultural Psychology, 1(3), 185-216. https://doi.org/10.1177/135910457000100301
16. Büyüköztürk, Ş. (2000). SPSS uygulamalı bilgisayar destekli istatistik öğretiminin istatistiğe yönelik tutumlara ve istatistik başarısına etkisi. Eğitim Araştırmaları Dergisi, 1(13), 20.
17. Byrne, B. M. (2013). Structural equation modeling with EQS: Basic concepts, applications, and programming. London ve New York: Routledge.
18. Carrico, B. A. (2016). The effects of students’ perceptions of campus safety and security on student enrollment. (Yayınlanmamış Doktora Tezi). University of Louisville, ABD.
19. CNN Türk. (2008, 7 Nisan). Akdeniz Üniversitesi’nde bıçaklı-silahlı kavga. https://www.cnnturk.com/turkiye/akdeniz-universitesinde-bicakli-silahli-kavga-176801 adresinden erişildi (E.T. 17 Ocak 2026).
20. CSS Campus Safety and Security. (t.y.). Campus safety and security. https://ope.ed.gov/campussafety/ adresinden erişildi (E.T. 12 Ocak 2026).
21. Çapar, S. ve Demir, N. (2015). Toplum güvenliği temelinde üniversite kampüslerinde ve spor alanlarında güvenliğin tesisi. Türk İdare Dergisi, (480), 65-84.
22. Çelik, F. (2018). Security in the urban open-green areas. Kent ve Güvenlik, 59. https://doi.org/10.31198/idealkent.416257
23. Çelik, F.; Gemici, R. Ö. ve Mirza, E. (2018). Öğrencilerin Alaeddin Keykubad Kampüsü fiziksel çevresine ilişkin güvenlik algıları. OPUS International Journal of Society Researches, 9(16), 216-247.
24. Çoklar, I. ve Solak, N. (2017). Suç korkusu: Tanım, ölçüm ve belirleyiciler. Nesne Psikoloji Dergisi, 5(10), 310-328.
25. Dawes, J. (2008). Do data characteristics change according to the number of scale points used? An experiment using 5-point, 7-point and 10-point scales. International Journal of Market Research, 50(1), 61-104. https://doi.org/10.1177/147078530805000106
26. Dolu, O.; Uludağ, Ş. ve Doğutaş, C. (2010). Suç korkusu: Nedenleri, sonuçları ve güvenlik politikaları ilişkisi. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, 65(1), 57-81.
27. Emiroğlu, B. (2011). Türkiye’de güvenlik hizmeti ve güvenlik yönetimi. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Van, Türkiye.
28. Euronews. (2025, 2 Eylül). Boğaziçi Üniversitesi’ndeki cinayetle ilgili tüm bilinenler. https://tr.euronews.com/2025/08/31/bogazici-universitesindeki-cinayetle-ilgili-tum-bilinenler adresinden erişildi (E.T. 17 Ocak 2026).
29. Fisher, B. S. (1995). Crime and fear on campus. The Annals of the American Academy of Political and Social Science, 539(1), 85-101. https://doi.org/10.1177/0002716295539001007
30. Fisher, B. S., & Sloan III, J. J. (2003). Unraveling the fear of victimization among college women: Is the “shadow of sexual assault hypothesis” supported?. Justice quarterly, 20(3), 633-659.
31. Fornell, C., & Larcker, D. F. (1981). Evaluating structural equation models with unobservable variables and measurement error. Journal of marketing research, 18(1), 39-50.
32. Gable, R. K. ve Wolf, M. B. (2012). Instrument development in the affective domain: Measuring attitudes and values in corporate and school settings (Cilt 36). New York: Springer Science ve Business Media.
33. George, D. ve Mallery, P. (2024). IBM SPSS Statistics 29 step by step: A simple guide and reference. London ve New York: Routledge.
34. Gökgöz, F. ve Güvercin, M. T. (2018). Energy security and renewable energy efficiency in EU. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 96, 226-239. https://doi.org/10.1016/j.rser.2018.07.046
35. Habertürk. (2015, 24 Kasım). Fırat Yılmaz Çakıroğlu’nun son anları kamerada. https://www.haberturk.com/gundem/haber/1157848-firat-yilmaz-cakiroglunun-son-anlari-kamerada adresinden erişildi (E.T. 17 Ocak 2026).
36. Hair, J. F.; Black, W. C.; Babin, B. J. ve Anderson, R. E. (2019). Multivariate data analysis (8. baskı). Harlow: Pearson. Hambleton, R. K. ve Patsula, L. (1998). Adapting tests for use in multiple languages and cultures. Social Indicators Research, 45(1), 153-171. https://doi.org/10.1023/A:1006941729637
37. Hassan, M.; Afridi, M. K. ve Khan, M. I. (2017). Environmental diplomacy in South Asia: Considering the environmental security, conflict and development nexus. Geoforum, 82, 127-130. https://doi.org/10.1016/j.geoforum.2017.04.003
38. Haynes, S. N.; Richard, D. ve Kubany, E. S. (1995). Content validity in psychological assessment: A functional approach to concepts and methods. Psychological Assessment, 7(3), 238. https://doi.org/10.1037/1040-3590.7.3.238
39. Hu, L. T. ve Bentler, P. M. (1999). Cutoff criteria for fit indexes in covariance structure analysis: Conventional criteria versus new alternatives. Structural Equation Modeling: A Multidisciplinary Journal, 6(1), 1-55. https://doi.org/10.1080/10705519909540118
40. Hürriyet. (2023, 27 Ocak). Fırat Çakıroğlu cinayetinde sanığa 2 kez ağırlaştırılmış müebbet ile 15 yıl hapis. https://www.hurriyet.com.tr/gundem/firat-cakiroglu-cinayetinde-saniga-2-kez-agirlastirilmis-muebbet-ile-15-yil-hapis-42210735 adresinden erişildi (E.T. 17 Ocak 2026).
41. IBM Corp. (2016). IBM SPSS Amos (Sürüm 24.0). Armonk, NY: IBM Corp.
42. IBM Corp. (2020). IBM SPSS Statistics for Windows (Sürüm 27.0). Armonk, NY: IBM Corp.
43. Kaiser, H. F. (1960). The application of electronic computers to factor analysis. Educational and Psychological Measurement, 20(1), 141-151. https://doi.org/10.1177/001316446002000116
44. Kaminski, R. J.; Koons-Witt, B. A.; Thompson, N. S. ve Weiss, D. (2010). The impacts of the Virginia Tech and Northern Illinois University shootings on fear of crime on campus. Journal of Criminal Justice, 38, 88-98. https://doi.org/10.1016/j.jcrimjus.2009.11.011
45. Kandemir, H. (2015). Öğrenci memnuniyetini etkileyen faktörlerin yapısal eşitlik modeli ile araştırılması – Investigation of factors which affecting student satisfaction by structural equation model. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 1(13), 447-461.
46. Karakaya, O. (2015). Liseli gençlerde suç mağduru olma korkusu: Ankara örneği. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
47. Kelly, B. T. ve Torres, A. (2006). Campus safety: Perceptions and experiences of women students. Journal of College Student Development, 47(1), 20-36. https://doi.org/10.1353/csd.2006.0007
48. Kline, R. B. (2023). Principles and practice of structural equation modeling. New York: Guilford Publications.
49. Krejcie, R. V. ve Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607-610. https://doi.org/10.1177/001316447003000308
50. Kyle, M. J., Schafer, J. A., Burruss, G. W., & Giblin, M. J. (2017). Perceptions of campus safety policies: Contrasting the views of students with faculty and staff. American Journal of Criminal Justice, 42, 644–667.
51. Lynn, M. R. (1986). Determination and quantification of content validity. Nursing Research, 35(6), 382-386. https://doi.org/10.1097/00006199-198611000-00017
52. Maier, S. L. ve DePrince, B. T. (2020). College students’ fear of crime and perception of safety: The influence of personal and university prevention measures. Journal of Criminal Justice Education, 31(1), 63-81. https://doi.org/10.1080/10511253.2019.1656757
53. Marsh, H. W.; Hau, K. T. ve Wen, Z. (2004). In search of golden rules: Comment on hypothesis-testing approaches to setting cutoff values for fit indexes and dangers in overgeneralizing Hu and Bentler’s (1999) findings. Structural Equation Modeling, 11(3), 320-341. https://doi.org/10.1207/s15328007sem1103_2
54. Maslow, A. H. (1943). A theory of human motivation. Psychological Review, 50(4), 370. https://doi.org/10.1037/h0054346
55. Mekinc, J. ve Cvikl, H. (2013). The structure of security and safety crises in tourism. Journal of Tourism ve Services, 4.
56. Menteş, A. G. (2019). Toplumsal cinsiyete duyarlı kampüs iklimi. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi, Türkiye.
57. Mercimek, O. ve Pektaş, M. (2013). İstatistiğe yönelik öz-yeterlik ölçeğinin geliştirilmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 21(2), 759-776.
58. Merianos, A. L.; King, K. A. ve Vidourek, R. A. (2017). Student perceptions of safety and helpfulness of resources. American Journal of Health Studies, 32(2).
59. Muscat, K. (2011). Rowan University students’ perceptions of campus safety. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Rowan University, ABD.
60. NTV. (2018, 6 Nisan). Eskişehir Osmangazi Üniversitesi’nde silahlı saldırı: 4 ölü. https://www.ntv.com.tr/turkiye/eskisehir-osmangazi-universitesinde-silahli-saldiri-4-olu-saldirgan-volkan-bay,3bts6FD_VUedY_OG0bQ-Kg adresinden erişildi (E.T. 17 Ocak 2026).
61. NTV. (2025, 17 Şubat). Selçuk Üniversitesi’nde silahlı saldırı: Dekan yardımcısını vurup intihar girişiminde bulundu. https://www.ntv.com.tr/turkiye/selcuk-universitesinde-silahli-saldiri-dekan-yardimcisini-vurup-intihar-girisiminde-bulundu,9Zrlp2k-f02S0-SK47AY_Q adresinden erişildi (E.T. 17 Ocak 2026).
62. Nunnally, J. ve Bernstein, I. (1994). Psychometric theory (3. baskı). New York: McGraw-Hill.
63. Özaşçılar Öztürk, M. İ. N. E. ve Ziyalar, N. (2009). Suç korkusu: İstanbul’da yaşayan 18–25 yaş grubu üniversite öğrencilerinin mağdur olma riskleri hakkındaki görüşlerinin değerlendirilmesi. Adli Bilimler Dergisi, 8(1), 7-17.
64. Özdemir, Y. (2019). Özel güvenlik sektörünün sosyo-ekonomik sorunları: Tekirdağ örneği. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Namık Kemal Üniversitesi, Türkiye.
65. Özgüven, İ. E. (1992). Üniversite öğrencilerinin sorunları ve baş etme yolları. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 7(7).
66. Öztürk, M. (2015). Medya ve suç korkusu arasındaki ilişki. International Journal of Social Science, 251-263.
67. Öztürk, O. (2014). Okul, kampüs güvenliği ve olası riskler. Güvenlik Yönetimi Dergisi, 16, 54-57.
68. Parıltı, C. (1999). Maslow’un ihtiyaçlar hiyerarşisi kuramında kendini gerçekleştirme ihtiyacı. Kamu-İş İş Hukuku ve İktisat Dergisi, 4(4), 267-277.
69. Payam, M. M. (2018). Emniyet, güvenlik, kent emniyeti ve kent güvenliği: Kavramsal bir analiz. Avrasya Terim Dergisi, 6(1), 15-25.
70. Pett, M. A.; Lackey, N. R. ve Sullivan, J. J. (2003). Making sense of factor analysis: The use of factor analysis for instrument development in health care research. Thousand Oaks, CA: Sage.
71. Ramrakhiani, S. H., Byrne, A. M., & Sink, C. A. (2021). Examining the experiences of campus safety among international students. Journal Committed to Social Change on Race and Ethnicity (JCSCORE), 7(2), 2-31.
72. Rund, J. A. (2002). The changing context of campus safety. New Directions for Student Services, 2002(99), 3-10. https://doi.org/10.1002/ss.56
73. Schafer, J. A.; Lee, C.; Burruss, G. W. ve Giblin, M. J. (2018). College student perceptions of campus safety initiatives. Criminal Justice Policy Review, 29(4), 319-340. https://doi.org/10.1177/0887403416631804
74. Shariati, A. ve Guerette, R. T. (2019). Resident students’ perception of safety in on-campus residential facilities: Does crime prevention through environmental design (CPTED) make a difference?. Journal of School Violence, 18(4), 570-584. https://doi.org/10.1080/15388220.2019.1617721
75. Sözer, M. A. ve Clevenger, S. (2010). Üniversite kampüslerinde uygulanan tecavüz ve cinsel tacizi önleme eğitim programlarının etkililiği. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11(1), 89-121.
76. Srinivas, J.; Das, A. K. ve Kumar, N. (2019). Government regulations in cyber security: Framework, standards and recommendations. Future Generation Computer Systems, 92, 178-188. https://doi.org/10.1016/j.future.2018.09.063
77. Tabachnick, B. G. ve Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics (6. baskı). Boston, MA: Pearson.
78. Tavakol, M. ve Dennick, R. (2011). Making sense of Cronbach’s alpha. International Journal of Medical Education, 2, 53. https://doi.org/10.5116/ijme.4dfb.8dfd
79. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası. (1982). Resmî Gazete (Sayı: 17863).
80. Uçkun, C. G. ve Konak, O. (Ed.). (2019). Güvenlik yönetimi – özel güvenlik. Kocaeli: Umuttepe Yayınları.
81. Van de Vijver, F., & Leung, K. (1997). Methods and data analysis of comparative research. Handbook of cross-cultural psychology, 1, 257-300.
82. Woolnough, A. D. (2009). Fear of crime on campus: Gender differences in use of self-protective behaviours at an urban university. Security Journal, 22(1), 40-55. https://doi.org/10.1057/sj.2008.11
83. World Medical Association. (2013). World Medical Association Declaration of Helsinki: Ethical principles for medical research involving human subjects. JAMA, 310(20), 2191-2194. https://doi.org/10.1001/jama.2013.281053.
84. Worthington, R. L., & Whittaker, T. A. (2006). Scale development research: A content analysis and recommendations for best practices. The counseling psychologist, 34(6), 806-838.
85. Zuckerman, D. J. (2010). Student perceptions of campus safety: How the university community may make a difference. Fordham University.