Olağanüstü Hal Çerçevesinde Hukuk ve Siyaset İlişkisi: ABD’nin Teröre Karşı Savaşı ve İstisna Halinin Mekânsal Temsilleri Olarak Guantanamo ve Ebu Gureyb

Zeynep Arıöz; Muhammed Kürşad Özekin

doi:10.54627/gcd.938336

Olağanüstü Hal Çerçevesinde Hukuk ve Siyaset İlişkisi: ABD’nin Teröre Karşı Savaşı ve İstisna Halinin Mekânsal Temsilleri Olarak Guantanamo ve Ebu Gureyb

Öz

Hukuk ve siyaset ilişkisi, siyasetin, hukuk üzerinde adaleti ve tarafsızlığı bozan etkileri bakımından tartışmalı olmayı sürdürmektedir. Olağanüstü hal kavramı, bu tartışmanın belirginleştiği bir ara bölgedir. Çalışmada, Carl Schmitt, Walter Benjamin ve Giorgio Agamben gibi düşünürlerin olağanüstü hal kuramlarına atıf yapılarak, hukuk ile egemen arasındaki ilişkiyi ve siyasal olanla yasal olan arasındaki çatışmayı tartışmak amaçlanmıştır. Bu bağlamda, ABD’nin 11 Eylül saldırılarının ardından teröre karşı açtığı savaş ve izlediği tek taraflı dış politika ile olağanüstü hal arasındaki ilişkiye odaklanılacaktır. Saldırılarının ardından ABD dış politikası, pro-aktif ve ofansif güvenlik stratejilerinin hakim olduğu yeni bir döneme girmiştir. ABD, Güvenlik Konseyi’nin açık bir yetkilendirmesi olmaksızın Irak ve Afganistan’a askeri müdahalede bulunmuş ve ele geçirilen teröristlerin tutukluluk ve yargılanma süreçleri konusunda uluslararası hukuku askıya alan bir dizi uygulama, yasalar ve Başkanlık Emirleri aracılığıyla hayata geçirilmiştir. Çalışmada Guantanamo ve Ebu Gureyb cezaevleri, ABD’nin tek taraflı dış politikası bağlamında tartışılarak, hukukun, egemenin kararları lehine araçsallaştırıldığı, istisna halinin mekânsal temsilleri olarak değerlendirilecektir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Agamben, G. (1998). Homo sacer_ sovereign power and bare life . California: Stanford University Press.
Agamben, G. (2008). Olağanüstü Hal. İstanbu: Varlık Yayınları.
Agamben, G. (2010). Olağanüstü Hal. A. Çelebi (Ed.), Şiddetin Eleştirisi Üzerine içinde (s.165-174). İstanbul: Metis Yayınevi.
Alford, R. (2017). Permanent State Of Emergency Unchecked Executive Power and the Demise of the Rule of Law. Montreal & Kingston: McGill-Queen’s University Press.
Amarasinghe, P. (2020). Agamben’s two missing factors; Understanding state of emergency through colonialism and racial doctrine. Open Political Science. 3, s. 34–46.
Angiulli, G. (2009). The State of Emergency in Italy. University of Trento.
Annan, K. (2004, 16 September). Iraq war illegal, says Annan. BBC. http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/3661134.stm adresinden erişildi.
BBC. (2014, 15 June). Iraq abuse 'ordered from the top'. http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/3806713.stm adresinden erişildi.

Bejesky, R. (2013). The Abu Ghraib Convictions: A Miscarriage of Justice. Buffalo Public Interest Law Journal. 32(4), s. 103-175.
Benjamin, W. (1996). Critique of Violence. M. Bullock ve M. W. Jennings (Ed.), Walter Benjamin Selected Writings Volume 1 1913-1926 içinde (s. 236-252). London: Harward University Press.
Benjamin, W. (2004). Pasajlar. İstanbul: YKY.
Benjamin, W. (2010). Şiddetin Eleştirisi Üzerine. İstanbul: Metis Yayınları.
Bezci, B. (2006). Carl Schmitt’in Politik Felsefesi. İstanbul: Paradigma Yayıncılık.
Bush, G. W. (2001, 20 September). Address to a Joint Session of Congress and the American People. https://georgewbush-whitehouse.archives.gov/news/releases/2001/09/20010920-8.html adresinden erişildi.
Bush, G. W. (2001, 14 September). Proclamation 7463 – Declaration of National Emergency by Reason of Certain Terrorist Attacks. Authenticated U.S. Goverment Information, s. 263.
Bush, G. W. (2002). The National Security Strategy of the United States of America. Washington: The White House .
Bush, G. W. (2006). The National Security Strategy of The United States of America. Washington: The White House.
Butler, J. (2005). Kırılgan Hayat. İstanbul: Metis Yayınevi.
Capua, J. V. (1977). The Early History of Martial Law in England from the Fourteenth Century to the Petition of Right. The Cambridge Law Journal. 36(1), s. 152-173.
Carlisle, R. P. ve J. Geoffrey Golson. (2007). Manifest Destiny and the Expansion of America. California: ABC-CLIO.
CBS News. (2013, 8 January). U.S. contractor to pay $5.28 million to Abu Ghraib prisoners. https://www.cbsnews.com/news/us-contractor-to-pay-528-million-to-abu-ghraib-prisoners/ adresinden erişildi.
CNN. (2004, 6 May). Bush vows abusers will face justice. https://edition.cnn.com/2004/ALLPOLITICS/05/05/bush.abuse/index.html adresinden erişildi.
Committee on Armed Services U.S. Senate. (2008). Inquiry into the Treatment of Detainees in U.S. Custody Before the Senate 110th Congress. Committee Print. https://www.armed-services.senate.gov/imo/media/doc/Detainee-Report-Final_April-22-2009.pdf (E.T. 10 Mayıs 2021).
Congressional Research Service. (2019). The War Powers Resolution:Concepts and Practice. Congressional Research Service.
Constitution du 4 octobre 1958. https://www.legifrance.gouv.fr/: https://www.legifrance.gouv.fr/loda/id/JORFTEXT000000571356/2019-07-01/ adresinden erişildi.
Council of Foreign Relations. The U.S. War in Afghanistan 1999-2020. https://www.cfr.org/timeline/us-war-afghanistan (E.T. 2 Mayıs 2021).
Crothers, L. (2011). The cultural roots of isolationism and internationalism in American foreign policy. Journal of Transatlantic Studies. 9(1), s. 21-34.
Çelebi, A. (2010). Şiddete Karşı Siyaset Hakkı. A. Çelebi (Ed.), Şiddetin Eleştirisi Üzerine içinde (s. 255-312). Metis Yayınevi.
Department of Defense. (2001, December 11). Senate Hearing 107-513. Department Of Defense's Implementatıon Of The Presıdent's Mılıtary Order On Detentıon Treatment And Trıal By Mılıtary Commıssıon Of Certaın Noncıtızens In The War On Terrorısm: https://www.govinfo.gov/content/pkg/CHRG-107shrg80293/html/CHRG-107shrg80293.htm (E.T. 2 Mayıs 2021).
Department of Justice. (2001). The USA PATRIOT Act: Preserving Life and Liberty. https://www.justice.gov/archive/ll/what_is_the_patriot_act.pdf (E.T. 2 Mart 2021).
Divine, R. (1967). Second Chance: The Triumph of Internationalism in America During the Second World War. New York: Atheneum.
Edelson, C. (2013). Emergency Presidential Power: From the Drafting of the Constitution to the War on Terror . University of Wisconsin Press.
Elsea, J. K. ve Weed, M. C. (2015). Declarations of War and Authorizations for the Use of Military Force: Historical Background and Legal Implications. C. Perez (Ed.), Enactment of War and the Use of Military Force: Background and Legal Implications içinde (s. 1-108). Nova Science Publishers.
Gypson, K. (2019, 24 June). Trump, Congress Spar Over Iran War Powers.Voanews. www.voanews.com: https://www.voanews.com/usa/trump-congress-spar-over-iran-war-powers adresinden erişildi.
Hersh, S. M. (2004). Chain of Command to Road From 9/11 to Abu Ghraib. Harper Collins.
Hoelzl, M. (2016). Ethics of decisionism: Carl Schmitt’s theological blind spot. Journal for Cultural Research. 20(3), s. 235-246. Bloomberglaw. (2019, 25 April). CACI Fights ‘Unprecedented’ Abu Ghraib Torture Liability Ruling Bloomberg Law: https://news.bloomberglaw.com/federal-contracting/unprecedented-ruling-returns-abu-ghraib-case-to-fourth-circuit adresinden erişildi
https://www.caci.com/. (E.T.01 20, 2021).
France 24. (2017, 05 24). France’s Macron seeks to extend state of emergency to November. https://www.france24.com/en/20170524-france-president-macron-seeks-extend-state-emergency-manchester adresinden erişildi.
IJC. (1986). Case Concerning The Military and Paramilitary Activities In and Against Nicaragua. https://www.icj-cij.org/public/files/case-related/70/6505.pdf adresinden erişildi.
The Guardian. (2018, 30 January). Donald Trump signs executive order to keep Guantánamo Bay open. https://www.theguardian.com/us-news/2018/jan/30/guantanamo-bay-trump-signs-executive-order-to-keep-prison-open adresinden erişildi.
Human Rights Watch. (2004). The Road to Abu Ghraib. https://www.hrw.org/reports/2004/usa0604/ (E.T. 03 Mart 2021). IAEA. (2003, March 7). The Status of Nuclear Inspections in Iraq: An Update. International Atomic Energy Agency.
https://www.iaea.org/newscenter/statements/status-nuclear-inspections-iraq-update (E.T. 03 Mart 2021). Malone, D. M. ve Khong, Y. F. (2003). Unilateralism and U.S. Foreign Policy: International Perspectives. Boulder: Lynne Rienner Publishers.
Malone, D. M. ve Khong, Y. F. (2003). Unilateralism and U.S. Foreign Policy: International Perspectives. Boulder: Lynne Reinner. Public Law 109–366. (2006). Military Commissions Act Of 2006. https://www.loc.gov/rr/frd/Military_Law/pdf/PL-109-366.pdf adresinden erişildi
Federal Register. (2001). Executive Orders. Military Order of November 13, 2001. https://fas.org/irp/offdocs/eo/mo-111301.htm adresinden erişildi.
Nuckols, B. (2008, 11 January). Military prosecution in Abu Ghraib scandal ends. Associated Press. http://archive.boston.com/news/nation/articles/2008/01/11/military_prosecution_in_abu_ghraib_scandal_ends/ adresinden erişildi
OHCHR. (2016). UN rights experts urge France to protect fundamental freedoms while countering terrorism. https://www.ohchr.org/EN/NewsEvents/Pages/DisplayNews.aspx?NewsID=16966&LangID= (E.T. 20 Nisan 2021).
Paik, A. N. ( 2016 ). Rightlessness : testimony and redress in U.S. prison camps since World War II. The University of North Carolina Press.
Patrick, S. ve Forman, S. (2002). Multilateralism and U.S. Foreign Policy: Ambivalent Engagement. Boulder: Lynne Rienner.
Percy, S. (2009). Private Security Companies and Civil Wars. Civil Wars, 11(1), s. 57-74.
Public Law 107–243. (2002). Authorization For Use Of Military Force Against Iraq Resolution Of 2002. https://www.congress.gov/107/plaws/publ243/PLAW-107publ243.pdf (E.T. 20 Nisan 2021).
Public Law 107-40. (2001). Joint Resolution. https://www.congress.gov/107/plaws/publ40/PLAW-107publ40.pdf (E.T. 20 Nisan 2021).
Public Law 114–92. (2015). National Defense Authorization Act For Fiscal Year 2016. https://www.congress.gov/114/plaws/publ92/PLAW-114publ92.pdf (E.T. 24 Nisan 2021).
Restad, H. E. (2015). American Exceptionalism: An Idea that Made a Nation and Remade the World. London: Routledge.
Reynolds, J. (2017). Empire, Emergency And International Law. Cambridge : Cambridge University Press.
Schmitt, C. (2004). The Theory of the Partisan: A Commentary/Remark on the Concept of the Political. East Lansing: Michigan State University.
Schmitt, C. (2006). Siyasal Kavramı. İstanbul: Metis Yayınları.
Schmitt, C. (2009). Tarih ve Siyaset Üzerine İki Deneme. İstanbul: Paradigma Yayıncılık.
Schmitt, C. (2010a). Siyasi İlahiyat, Egemenlik Kuramı Üzerine Dört Bölüm. Ankara: Dost Kitabevi.
Schmitt, C. (2010b). Parlamenter Demokrasinin Krizi. Ankara: Dost Kitabevi.
Schmitt, C. (2011). The Dictatorship of the Reich President Acoording to Art 48 of the Reich Constitution. Constellations, 18(3), s. 299-323.
Smeulers, A. ve Niekerk, S. V. (2009). Abu Ghraib and the War on Terror—a case against Donald Rumsfeld? Crime, Law and Social Change, 51, s. 327-349.
The New York Times. (2006). U.S. Reveals Identities of Detainees. https://www.nytimes.com/2006/03/04/politics/us-reveals-identities-of-detainees.html adresinden erişildi.
U. S. Department of State. (2002). 58. White House Press Secretary announcement of President Bush's determination re legal status of Taliban and Al Qaeda detainees. https://2009-2017.state.gov/s/l/38727.htm (E.T. 11 Nisan 2021).
U.S. News. (2013). Obama: 'Global War on Terror' Is Over. https://www.usnews.com/news/articles/2013/05/23/obama-global-war-on-terror-is-over adresinden erişildi.
UNSC. (2002). Joint statement from the Popular Republic of China, the Federation of Russia, and France. https://undocs.org/en/S/2002/1236 adresinden erişildi.
U.S. Goverment Information 107th Congress. (2001). https://www.congress.gov/107/bills/s1610/BILLS-107s1610is.pdf adresinden erişildi.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Uluslararası İlişkiler

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Zeynep Arıöz ^*
0000-0001-7470-5407
Türkiye

Muhammed Kürşad Özekin
0000-0001-8775-0936
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

28 Aralık 2021

Gönderilme Tarihi

17 Mayıs 2021

Kabul Tarihi

23 Ağustos 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 23 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.54627/gcd.938336

IZ

https://izlik.org/JA58LN95PB

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Arıöz, Z., & Özekin, M. K. (2021). Olağanüstü Hal Çerçevesinde Hukuk ve Siyaset İlişkisi: ABD’nin Teröre Karşı Savaşı ve İstisna Halinin Mekânsal Temsilleri Olarak Guantanamo ve Ebu Gureyb. Güvenlik Çalışmaları Dergisi, 23(2), 178-199. https://doi.org/10.54627/gcd.938336

AMA

1.Arıöz Z, Özekin MK. Olağanüstü Hal Çerçevesinde Hukuk ve Siyaset İlişkisi: ABD’nin Teröre Karşı Savaşı ve İstisna Halinin Mekânsal Temsilleri Olarak Guantanamo ve Ebu Gureyb. GÇD. 2021;23(2):178-199. doi:10.54627/gcd.938336

Chicago

Arıöz, Zeynep, ve Muhammed Kürşad Özekin. 2021. “Olağanüstü Hal Çerçevesinde Hukuk ve Siyaset İlişkisi: ABD’nin Teröre Karşı Savaşı ve İstisna Halinin Mekânsal Temsilleri Olarak Guantanamo ve Ebu Gureyb”. Güvenlik Çalışmaları Dergisi 23 (2): 178-99. https://doi.org/10.54627/gcd.938336.

EndNote

Arıöz Z, Özekin MK (01 Aralık 2021) Olağanüstü Hal Çerçevesinde Hukuk ve Siyaset İlişkisi: ABD’nin Teröre Karşı Savaşı ve İstisna Halinin Mekânsal Temsilleri Olarak Guantanamo ve Ebu Gureyb. Güvenlik Çalışmaları Dergisi 23 2 178–199.

IEEE

[1]Z. Arıöz ve M. K. Özekin, “Olağanüstü Hal Çerçevesinde Hukuk ve Siyaset İlişkisi: ABD’nin Teröre Karşı Savaşı ve İstisna Halinin Mekânsal Temsilleri Olarak Guantanamo ve Ebu Gureyb”, GÇD, c. 23, sy 2, ss. 178–199, Ara. 2021, doi: 10.54627/gcd.938336.

ISNAD

Arıöz, Zeynep - Özekin, Muhammed Kürşad. “Olağanüstü Hal Çerçevesinde Hukuk ve Siyaset İlişkisi: ABD’nin Teröre Karşı Savaşı ve İstisna Halinin Mekânsal Temsilleri Olarak Guantanamo ve Ebu Gureyb”. Güvenlik Çalışmaları Dergisi 23/2 (01 Aralık 2021): 178-199. https://doi.org/10.54627/gcd.938336.

JAMA

1.Arıöz Z, Özekin MK. Olağanüstü Hal Çerçevesinde Hukuk ve Siyaset İlişkisi: ABD’nin Teröre Karşı Savaşı ve İstisna Halinin Mekânsal Temsilleri Olarak Guantanamo ve Ebu Gureyb. GÇD. 2021;23:178–199.

MLA

Arıöz, Zeynep, ve Muhammed Kürşad Özekin. “Olağanüstü Hal Çerçevesinde Hukuk ve Siyaset İlişkisi: ABD’nin Teröre Karşı Savaşı ve İstisna Halinin Mekânsal Temsilleri Olarak Guantanamo ve Ebu Gureyb”. Güvenlik Çalışmaları Dergisi, c. 23, sy 2, Aralık 2021, ss. 178-99, doi:10.54627/gcd.938336.

Vancouver

1.Zeynep Arıöz, Muhammed Kürşad Özekin. Olağanüstü Hal Çerçevesinde Hukuk ve Siyaset İlişkisi: ABD’nin Teröre Karşı Savaşı ve İstisna Halinin Mekânsal Temsilleri Olarak Guantanamo ve Ebu Gureyb. GÇD. 01 Aralık 2021;23(2):178-99. doi:10.54627/gcd.938336

Cited By

Management Accounting Approach in International Strategic Moves: The Guantanamo Case

Ege Akademik Bakis (Ege Academic Review)

https://doi.org/10.21121/eab.20250209