Popüler Bilim ile İlgili Lisansüstü Çalışmaların İncelenmesi

Bu araştırmada popüler bilim konulu lisansüstü çalışmaların; yıllara, üniversite, enstitü, ana bilim dalı, bilim dalı, tez türü adlarına, danışman unvanlarına, yazıldığı dillere, konularına, amaçlarının ifade ediliş biçimine, araştırma modellerine, evren ve örneklemlerine, veri toplama araçlarına göre incelenmesi amaçlanmıştır. Konuyla ilgili YÖK ulusal tez merkezine kayıtlı 10 lisansüstü tez tespit edilmiş ve araştırmanın konusunu oluşturmuştur. Tespit edilen tezlerin incelenmesinde nitel araştırma yaklaşımın benimsenmiştir. Veriler içerik analizi yöntemi ile elde edilmiştir. Yapılan inceleme sonucunda; lisansüstü düzeyde popüler bilim konulu ilk çalışmanın 2009 yılında yapıldığı, danışmanların %50’sinin profesör unvanlı olduğu, çalışmaların %90’ında amaçların ifade edildiği, %40’ında evren ve örneklem olarak öğrencilerin alındığı, çalışmaların tamamının Türkçe yapıldığı, en çok çalışmanın Gazi Üniversitesinde yapıldığı, sosyal bilimler ve fen bilimleri enstitülerinde dörder tezin yapıldığı, ilköğretim anabilim dalında diğer anabilim dallarından daha fazla çalışmanın yapıldığı, sekiz çalışmanın yüksek lisans, iki çalışmanın doktora seviyesinde olduğu, çalışmaların farklı konularda yapıldığı verilerine ulaşılmıştır. Elde edilen verilerden hareketle popüler bilim konusunda yapılan lisansüstü çalışmaların çocuk edebiyatına, popüler bilimin tanıtılmasına ve Türkiye’deki popüler bilim çalışmalarına katkı sağladığı sonucuna ulaşılmıştır. Diğer yandan incelenen tezlerin konularının dağılımına ilişkin sınırlılıklar olduğu değerlendirilmektedir. Elde edilen sonuçlardan hareketle, alanda çalışmak isteyen araştırmacılar ve diğer paydaşlar için popüler bilim alanında yapılacak lisansüstü çalışmalara yönelik önerilere yer verilmiştir.

This study aims to examine postgraduate studies in popular science based on years, universities, institutes, departments, science branches, thesis types, advisor titles, languages in which they are written, their subjects, the way research goals are expressed, models, universes, and samples, and data collection methods.10 postgraduate theses registered to the center of Council of Higher Education National Thesis Center on the subject were identified and constituted the subject of the research Qualitative research approach was adopted in the examination of the identified theses and the data were obtained by content analysis method. As a result of the examination; The first study on popular science at the graduate level was done in 2009, 50% of the advisors were professors, 90% of the studies were stated to aim, 40% were students as the universe and sample, all of the studies were conducted in Turkish, most of the studies were conducted in Gazi University. It has been reached to the data that four theses were done in social sciences and science institutes, more studies were done in primary education department than other departments, eight studies were at master's level, two studies were at doctorate level, and studies were conducted on different subjects. Based on the data obtained, it was concluded that postgraduate studies on popular science contributed to children's literature, the introduction of popular science and popular science studies in Turkey. On the other hand, it is considered that there are limitations regarding the distribution of the topics of the examined theses. In accordance with the results obtained, suggestions are made for postgraduate studies in popular science for researchers and other stakeholders.