Özel Gereksinimli Çocuğa Sahip Ebeveynlerin Yaşadığı Zorluklar ve Çözüm Önerileri

Ebeveynlerin, özel gereksinimli bir çocuğa sahip olacaklarını öğrendikleri andan itibaren çocuklarının yetersizlik durumuyla ilgili yaşantıları, duygu ve düşünceleri yavaş yavaş şekil almaya başlamaktadır. Oldukça sancılı geçen bu süreçteyse aileler, pek çok problemle baş etmek durumunda kalmaktadır. Ailelerin yaşadığı problemler çoğu zaman çocuğun yetersizliğinden kaynaklı olmaktan öte, bu durumun aileler adına dezavantaja dönüşmesine sebep olan toplumun olumsuz bakış açısı ve uygulanan yanlış politikaların olduğu düşünülmektedir. Betimleyici tipte olan bu çalışmada, özel gereksinimli çocuğa sahip olmanın ailelere ne anlam ifade ettiği, yaşadıkları zorluklar, bu süreçte kimlerden destek aldıkları ve genel hatlarıyla yaşanan sorunların sebepleri ortaya konmaya çalışılmaktadır. Çalışma, nitel araştırma desenlerinden durum çalışması olarak tasarlanmıştır. Araştırma kapsamına amaçlı örnekleme yöntemiyle seçilen 24 ebeveyn dahil edilmiştir. Veriler, araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanarak, velilere 7 soru yöneltilmiş ve elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. Çalışma bulgularına göz atıldığında ebeveynlerin, özel gereksinimli çocuğa sahip olacaklarını öğrendikleri ilk anda yaşadıkları duyguların ağırlıklı olarak üzüntü ve şok olduğu, yaşananlar karşısında çoğunlukla nasıl davranacaklarını bilemedikleri, bu süreçte kendilerini maddi manevi yorgun hissettikleri, toplumsal dışlanmaya maruz kaldıkları, bu süreçte en fazla desteği eşlerinden ve birinci derece akrabalarından aldıkları ve özel gereksinimli çocukları için eğitim ve toplumsal kabul gereksinimlerinin olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır. Bu sonuçlardan hareketle, elde edilen bulguların alanyazındaki sonuçlarla benzerlik gösterdiği söylenebilir.

From the moment parents learn that they will have a child with special needs, their experiences, feelings, and thoughts about their child's disability slowly begin to take shape. In this very painful process, families have to cope with many problems. It is believed that the problems families face are not due to the child’s disability, but rather to society’s negative attitudes and the misguided policies that are implemented. This study seeks to explore what it means for families to have a child with special needs, the challenges they face, the sources of support they rely on during this difficult process, and the underlying causes of the issues they encounter. The study is a case study, a type of qualitative research method. The study included 24 parents selected using a purposive sampling method. The data were collected using an interview form developed by the researcher. Parents were asked 7 questions, and the data were analyzed using content analysis. The findings indicate that the emotions parents experience upon first learning they will have a child with special needs are primarily sadness and shock. They often feel at a loss as to how to cope with the situation, experience both physical and emotional exhaustion, face social exclusion, and receive the most support from their spouses and relatives during this process. Based on these results, it can be said that the findings obtained are similar to the results in the literature.